(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Srpske narodne pjesme iz Bosne i Hercegovine"

Google 



This is a digital copy of a book lhal w;ls preserved for general ions on library shelves before il was carefully scanned by Google as pari of a project 

to make the world's books discoverable online. 

Il has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one thai was never subject 

to copy right or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often dillicull lo discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher lo a library and linally lo you. 

Usage guidelines 

Google is proud lo partner with libraries lo digili/e public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order lo keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial panics, including placing Icchnical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make n on -commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request thai you use these files for 
personal, non -commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort lo Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each lile is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use. remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 

countries. Whether a book is slill in copyright varies from country lo country, and we can'l offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through I lie lull lexl of 1 1 us book on I lie web 
al |_-.:. :.-.-:: / / books . qooqle . com/| 



I 



i % 

Si i *. 



%} IS 

Y .* 




EHEJIHOTEKA KYJITyPHO HACJbEBE 
EOCHE M XEPIlErOBHHE 



FeiuuciuiOHM oofop: 

flo JIAMHJA XAUHOCMAHOBHT& 

flp UEBAA JAXWB 

AJIHJA HCAKOBHft 

flp CFBAH JAHKOBHft 

ApCJIABKOJIEOBAII 

flp BPAHKO MHJlAHOBHft 

Mp HEJIA PyEHft-KOBAHEBHR 



OATOBOpHM ypCAHHK 

AJIHJA HCAKOBHfi 



HaupT 3a Kopime 
APATAH AHMHTPHJEBHR 



FlpHpeAHO 

Ap HOBAK KHJ1HEAP/IA 

Pcuch3Chth: 

MYXCMH PH3BWR 
JbyBOMMP3yKOBM1i 



CIP - Kataloiiaacija u publikaciji 

Narodna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hcroegovine, 

Sarajevo 

UDK 886.1-1 398.838(497.15) 
SRPSKE narodne pjesme 

Cpnote NapOAMe njecMC in Bochc m XepueroaMtte / caxynHO 
Boron>y6 fleTpaHoaiih. - Capajeae : CajerjiocT, 1989. - 3 ca. 
20 cm. - SMOJiMoreica KyjrrypMO h aatefe Bociie m XcpaeroaMiie 

ISBN 86-01-01462-3 

I : JlHpcm. - XXVIII, 288 str. 

Boron>y6 nrrpaHoatih mo caicyiuM* HapoAtuu Mjecasu / Hoaaa 
KmiNoapAa: str. IXXVIII. - Phjcmnhk: str. 277-279. 
ISBN 86-01-01 545-X 



I. PETRANOVlC, Bogoljub 



Pt-Wwov'it , 'S> o 3 c> U"J 



4 



CPnCKE HAPOflHE 

njECME 

H3 BOCHE H 

XEPqErOBHHE 

J1MPCKE 

CAKYnHO EOrOJbyE nETPAHOBHTi 

KH>HfA nPBA 



CBJETJIOCT, CAPAJEBO 



KG 


\ 




CPHCKB 




BAPOflHE DJ 




H3 BOCHE. 




(aCEHCKE.) 



cktbho nx n ha csiust hbjao 

4EP0M0HAX BOrO^yJB HETPAHOBH*, 



KftHTA HFBA. 



J CAPAJEBy, 

* 4*CUOKM»BftJUJBTCKOJ mf4«EAtam. 

1 8 6 7> 



S9J /Si 3 

SPJL4 



BOrOJLYB IIETPAHOBHTi KAO CAKYnJbAH 

HAPOAHHX IIJECAMA 



I 

Borojby6 (Tco4>hji) IlcTpaHOBHh pol)eH je y ApHHmy 
1830, a yMpo y IIlH6cHHKy 1887. roomie. 3aBpnmo jc 6oroo- 
jiOBHJy y 3aapy, h pyxonojioxeH 3a npe3Birrepa, 1852. V to- 
sy aeceToroAHmifcer GJiyx6oBaH»a y AajiMaiwJH nerpaHO- 
BHh cc nosa3ao Kao BpHJeaaH ynHTCJb h opraHraarop 
cpnacnx mKOJia. OcHOBao je imcojie npH MaHacrapy npaoT- 
bhiih y IlauiTpoBHhHMa h Ha KocoBy, aa 6h noTOM 6ho Han- 
MenoBaH aa crapjemHiiy MaHacrapa CaBHHe y Bokh h pex- 
Topa Kajiyl)epcKc mxojie. MjecroM crapjeuiHHe HajyrjieoHH- 
jer MaHacrapa y Bokh h nanoxajeM perropa Kajiyl)epcKe 
mocojie Morao je m 6yae iuwobojmh h mhoto no3HaniJH xa- 
Jiyfyep, ajiH Teo4>mi je 6e3 npeaoMHiiuba&a ocraBHo CaBHHy 
w My je 1862. rojuuie noHyl)eHO Mjecro yroTeji* Cpttoce 
mKOJie y CapajeBy. Hnje oe o6a3Hpao Ha CBOje cjia6o 
MpaBjbe kba oe oonyiHo aa ocraBH cyiraaHy Boxy, a Mopao 
je aa 3Ha ah he My oe acxMa noropma™ y CH>eronaaHOM Ga- 
pajesy. Ajih HenoKOJie&bino y6je!)eH>e y ocTBapjbHBOCT no- 
jihthhkhx imaHOBa KHesa MnxaHJia OGpeHOBHha jane jb 6h- 
jio on OBera Tore h oabojio je o6pa30BaHor Kajiyl)epa y Bdo- 
Hy. VnpaBO, oinmaoje y Typcxy noKpaJHHy Ha tojy cy h 
yjeAHiMHa omjibjwA cpncxa h rae3 Mnxanjio rjieaajra 
xao Ha cpnacy Tepirf opHjy y HajexopHJe BpHJeMe. Haimo- 
hbjiho eruumipaHOM nerpaHOBHhy Tana BocHa ronneaajia 
je xao o6ehaHa 3CMJi>a. He Tpe6a cyM&aTH y aeroBy rojaay 
m je nomao y CapajeBo »ca imaMeHHM oqymeBAe&eM*. 



I 



Typoca BJiacr y Capajcsy rjieaajia je c Man* no^03pH- 
bocth he xym c aycrpHJcxHM nacomeM Hero Ha jxowjb&Ke 
H3 Cp6HJe h Uphc Tope. OcMamiHJaca ynpaaa CMaTpajia je 
W cy aycrpHjocH opxaBJMHH pejiainsHO noro/iHH cjiyxfe- 
mum, jep je CBe eaeHTyajiHe cnopoae c H»HMa Jiaxo 6hjio pH- 
jemHTH npexo AycrpHJocor Korayjumi y Capajesy. H Sen je 
H36jeraBao m 36or chthhx crsapH aojubh y koh<Jwihktc c 
IlopTOM aaTo urro oe Tana Garao jsy6jbOM iiojihthkom 3a 
ncHHJy oxynaimjy EocHe h XepueroBHHe. y TaniHM okoji- 
HOCTHMa yHHTejbH h CBenrreHHim H3 AycrpHJe juko cy ao- 
6HJajiH OAroBapajyba Mjecra y Typcxoj Bochh h XepueroBH- 
hh. Mcl)yTHM, IlpaBOCjiaBHa onurniHa capajeBCxa 6iuia je 
noAcraKHyTa cyrecrajoM H3 Cp&ije oa ynyra no3HB HiyMa- 
Hy CaBHHe, jepoMonaxy Teo$HJiy nerpaHOBidky. Cpfaja je 
npenopyHHjia HOBJesa kojh paayMHJe 3Hanaj npocBJeTHora h 
KyjrrypHora paaa xao npeacnpeMe 3a ycraHax paje y Bochh 
h XepueroBHHH. Ifarncm m je cpncxa BJiaoa 3ana3mia, npe- 
ko cbojhx noBJepemnca, nerpaHOBidkeB ycnjemHH paa y 
AajiMaimJH h oHoa oe nocrapajia aa npcffy3HMJi»HBH xajiy- 
l)ep aol)e y BocHy. y BpnjeMe Bejnne arrHBHOCTH 6yrapcxe 
OpKBe npoTHB Qanapa, uproeHH h iiojihthhkh lcpyroBH y 
Cp6hjh HacrojajiH cy m noBejsy y BocHy eHepnmie h npe- 
Ay3HMAHBe Jbyne. Cpncxa upxaa y CpftiJH, AycrpHJH h 
UpHOJ TopH Hacrojajia je m npexo cbojhx noBJepeHiuca oc- 
jib6h ynmaj 6ocaHCKHX (JwHapHOTCXHX Bjuuunca kojh cy cbo- 
je HHrepece ycaraamaBajiH c HirrepecHMa ocMaanHJCKHx 
BJiacni y Typacoj. IIoce6Ha iuuraa Eeorpaoa npeMa nerpa- 
HOBidky TeMejBHJia ce CBaxaxo Ha jaxoM noBJepeiby y iberoBe 
cnocooHOCTH xoje je hoiojmio y flajiMauHJH. EeorpaacxH 
apxHenncKOn NfaxaHJio, Bpjio arraBHa jihhhoct y iiojihthh- 
kom XHBOTy Cp&ije, npenopyHHO je CpncxoM yneHOM 
ApvnrrBV na o6iaBH Haooime niecMe xojeje cxyimc nerpa- 
HOBHh. A KHe3 Mhxbhjio je npenopyneHy 35Hpxy Harpaiwo ca 
cto ffynTB, h HapeoHO m, ce raira iirraMna y ApxaBHOj ne- 
nanbH noA HajnoBOJbHHJHM ycjiOBHMa. HHaie, nerpaHOBHh 
je no noBJepeHHK cpncxe BJiaae y Bochh ao&ijao BHme hob- 
qam nomope Hero HjenaH apyra noBJepemn. Ha npHMJep, 
BoraaH 3nMOH>Hb ca jom TpH apyra ao&ijao je 16, a caM 
nerpaHOBHb 25 ayxaTa. A aa pa3JiHxy on HexHx apyrax yin- 
TCJba y Cpnacoj uikojih y CapajeBy, kojh cy njiaiy ao6hjbjih 
y HapuiHjCKHM rpomHMa, nerpaHOBHh je Aofajao y Typ- 



CKHM. TO je 3HEHHJIO M JC CMKH AyKBT KOJH JC IIpHMHO 6HO 

CKyiubH 3a ccnaM no ocaM rpouia. 

IlcTpaHOBHh jc^ oj6ho y Bochh h HajjiacxaBHJe noHyae 
4>aHapHOTa. Hhjc npHXBaTHO enHCxoncxo aocrojaHCTBO, hh- 
th apXHcriHCKoncKy cxojiHixy xojy My je Hyamia rpixa 
iipna. OnHrjieflHa je HHibeHHiia aa je 4>aHap noxyniao aa 
KopyMnnpa onaoior npoTHBHHxa. (Xa6HJaH>e bhcokhx 
upKBeHHX nojioacaja cacBHM je ycarjiauiCHO c dojihthmkhm 
craBOBHMa HaiwoHajiHor 6opua IleTpaHOBHha, ajiH OBaj 
H>eroB craB ae$HHHiiie h noBJepeHHixy o6*Be3y npeMa 
cpncxoj nojiHTHim xoja ra je aoBejia y EocHy. Oh je uhjchho 
yxaaaHO noBJepeibe, na je 3a bphjcmc CBora 6opaBica y Capa- 
jeBy on 1862. no 1869. ro^HHe HenpeuiAHO uiHpHO cpncicy 
nponaraHny, Hacrpjao jia noxaxe aa cpncxH XHBajb y Bochh 
HMa 6oraTy AyxoBHy fpajuiiiHJy, nonyjiapHcao nojiHTHKy h 
yniefl PycHJe, na 6h HajnocjiHJe npeuiao Ha opraHH30BaH>c 
ycraHHHKHX wra npoTHB Typaxa. 

IlcTpaHOBHh je y CapajcBy 6ho Ha ncjiy oa6opa kojh je 
HMao uhjb na ce HCKOpjcH>yjc norpjum Ha3HB BjiacH, a ;» ce 
nonyjiapHiue hmc Cp6HH. 4>pa rpra Map-rail, kojh je xchbho 
y CapajcBy y hcto BpHJeMC Kajia h rieTpaHOBHh, cjcha ce 
1906, y cbojhm 3anaMhe&MMa, na je Teo<)>Hji rieTpaHOBHh 
6ho rjiaBHH opraHH3aTop cpncxc nponaramxe y Bochh. Bjia- 
AHCjiaB CxapHh, onnman no3HaBajiaii capajeBCxe npoiiuioc- 
th, bcjih na je Teo4)Hji 6ho nyuia cpncKor noxpera y Capajc- 
By h na je pyxoBOjuio cpncKHM oa6opoM kojh je HMao »pe- 
BOJiyiiHOHapHHX uHjbeBa«. JoBaH CicepjiHh floxa3yje aa je 
Omjibahhcko ApyurrBO y CapajeBy ocHOBaHO 1866. to^hhc, 
xana h CnoMeHHiia y TeMHniaapy h Cpdemxa y Ilpary. JaB- 
ho ce 3Bajio flpyuiTBo 3a xyiubeifce Hapoomix yMOTBopmia, 
a y CTBapH 6hjio je cpe/urarre OMjiaa HHCicor noxpeTa y Boc- 
hh. 

rieTpaHOBHh ce oiwax no aojiacxy y CapajeBO 3ay3eo 
M cy36nja aycrpHJacy nponaramiy xojy cy HaJBHiue uiHpH- 
jih <^paH>eBUH. OiiHJeHHo je na ce MJialjH 4>paH>eBiiH Mory 
BJeiirroM nponaraiwoM, 3ay3HMaiMM h hobhbhom nonio- 
poM H3 Eeorpaaa oxpeHyni Ha cpncxy crpaiiy, na je ycnno 
na ctboph Hecjiory H3Mel)y crapHx h Mjiawx 4>parapa. 
Cpncxa BJiajia je iwjeHiuia npezmore Eoroji>y6a IleTpaHOBH- 
ha, na je CBOJe nojiH-nraxe noTe3e npeMa 4>paH>eBiiHMa mia- 
HHpajia Ha ocHOBy H>eroBHx H3BJeuiTaja h cyrecnija. Apxne- 

III 



nHCKon MHxaiuio npn6aBJbao je IleTpaHOBHfteBe npezmore 

H nOZIHOCHO hx cpncKOJ BJiajIH. 

Bop6a npoTHB rpHxnx Bjuuwxa 6mia je Basmia o6jiacr 
rieTpaHOBHheBa nojiH-nraxor paaa y Eochh. Kpo3 HacraBy 
HcropHJe y CpncKoj uikojih noTemmpao je HenpHjaTejbcxe 
npTe3e Itapnrpaacxe naTpnjapniHJe npeMa cpncxoj iipkbh, 
yjcaHO npeay3HMao je h npaxrHHHe nocjiOBe y 6op6H npo- 
THB 4>aHapHOTa y Eochh. iteTpaHOBHh je npexo HOBocaacxe 
3acraBe npeAcraBjbao $aHapHOTCxor MHTponojiHTa Ahohh- 
CHJa xao »3JiorjiacHor HenpnjaTejba Cp6a, pyniHTejta 
cpncxnx iiixojia h nporoHHTejba HanpeaHHX yHHTeji>a«. ^o- 
xa3HBao je aa nocryniiH rpixHX BJiawxa npeacraBJbajy 
»rp03Hy h yxcacHy cjiHKy h>hxobc xpaj&e noxBapeHOCTH«. 
£oxa3yje oh aa ce xpninftaHcxa upxBa pyuiH, jep rpnxe BJia- 
OTxe »npH TaJHaMa Bpuie HeiOBJeiHy h crpauiHy yjiory Haj- 
npenpeaennje h HajyacacHHJe nojiHiwje Typcxe«. Y onuiHp- 
hom paay 06majH cpncKor Hapojja y Eochh, FleTpaHOBHh 
onHcyje 4>aHapHOTCKO xopHcroji>y6ji>e h H>HXOBy Typxo4>HJi- 
cxy nojiHTHKy . IIjecMa xojy je Hanncao noBOAOM cmpth JoBa 
Bhji6hjc, HauHOHajiHor nperaoua H3 Eooie, oajihhho noxa- 
3yje xaxo je npe3BHTep Teo<J>Hji ay6oxo Mp3HO (JmHapHOTCico 
CBeuiTeHCTBO. FIocjiHJe Ha6pajan>a 3ajia xoja je HapoA npe- 
ipnHo on 4>aHapHOTa y Eochh, njecMa npejia3H y mieTBy: 
»XpaHa hm npomieTa h xan Bojcxe Hauie«. 

PoviaHTHHapcxH y36yI)eHH Eoroji>y6 FleTpaHOBHh Ha- 
crojao je m ce urro BHiue nonyjiapnuie Pycnja xao Motaia 
cnoBeHcxa ta npaBocnaBHa uapeBHHa h 3auiTHTHHua Cp6a y 
Typcxoj. HcroBpeMeHO je npeay3HMao Mjepe aa Pycnja urro 
BHiue noMorHe MaTepHJajiHO Cp6e y Eochh. Obo H>eroBO he- 
crojaH>e HMajio je Bpjio npaxTHnaH 3Haiaj - Tpe6ajio je 60- 
caHCKOM HenHCMeHOM cBHJery, kojh ce npnnpeMa 3a opyxa- 
hh ycTanax npoTHB Typaxa h $aHapHOTa, npeAcraBHTH Py- 
CHJy xao cjioBeHcxy seMJby xoja hme CBOJy HC3aBHCHy upxsy 
h xoja npexo HOBiaHe noMohH H3JiHBa jby6aB npeMa 6ocan* 
ckhm Cp6HM*a. CBaxH 6ocaHCKH cejbax xoMe je o6jauiH>eHa 
BejiHHHHa PycHJe Mopa aa je ocjehao noHOc urro je, xao Gno- 
bch, aho je^Hor MohHor Hapoaa. YHHTejb h jepoMOHax Teo- 
4>hji canexHBao je na3apmiM whom cejfcaxe Ha capajeBCXHM 
npHjiaaHMa h o6jauiH»aBao hm niTa cy h ko cy Cp6nja h Py- 
cnja. Mopao je y6je;ui»HBO jgejiOBaTH xao HOBJex he wjy je 



IV 



npenopyxy PycHJa nocnajia HOBiaHy noMoh on no neaeceT 
AyxaTa roimniH>c Ha oBaaeceT hobhx nncojia y Eochh. 

PoMaHTHHapcxo pacnojioxceibe hhjc jvhbojihjio Haiwo- 
najiHHM pa^HHiuiMa y Eochh, Kao.yocrajiOM h mhoium juia- 
HOBHMa VjeAHH>eHe OMJiaAHHe cpncice y Bojboahhh, na car- 
jieaa cyiiiTHHy CBponcKor nojnrnracor KOMiuiexca. #ok cc 
CBHJeT Ha EajixaHy no yoijaH»a 3arpHJCBao PycnjoM h rajno 
Haj6ojbc Hue y cjiOBCHCKy npeflBOOTHuy, pycim wop je 
1865. h 1866. roAHHe npeoy3HMao AHiuioMaTCice Mjepe na He 
aolje jxo paTa Ha EajixaHy. Pycnja je Taaa H3rpal)HBajia 
xcejMSHHHKy Mpexy h Hacrojajia na ce npBo ckohomckh cra- 
6njiH3yje, na joj HHJecy ooroBapajm paTOBH h ycraHiui oko 
kojhx 6h ce Mopajia aHrasKOBain. PycxH uap je caBJeTOBao 
cpncKOJ BJiaAH 186S. roAHHe na He oapxaBa npocjiaBy neae- 
ceToroAHiuftHiie TakOBcror ycramca, a 1866. HaroBapao je 
KHesa MnxaHJia OSpeHOBHha na ynHHH 3BaHHHHy nocjery 
cyjrraHy. Obh noTC3H h3bo1)chh cy Bpjio onpe3Ho, a naHcna- 
bhcth h poMaHTHnapH, xao Eorojby6 rieTpaHOBHh, ycxnhH- 
BanH cy ce PycnjoM h nexajiH on H>e cnac 3a cpncKH napon 
Ha EajixaHy. H xaa cy 1878. rojuuie nponajiH cbh iuiaHOBH 
3a ocno6o^eH>e EocHe h XepueroBHHe, FleTpaHOBHha je h 
MJbe o^ymeBjbaBajia PycHJa h H>eHa CHara - ocjeftaibe xoje 
je rajno hckojihko aeueHHJa hhjc Morjio jiaico na cmiacHe. 

IIo uihphhh 3aMHHLn»eHHx anaHOBa rieTpaHOBHh je 
6ho pOMaHTHnap, ajiH yMHO je na hckophcth pacnojioxeifce 
HapoAHHx Maca y Eochh h XepueroBHHH h nojHrnraicy kjih- 
My y Ebpoiih 3a HHTeH3HBHy cpncxy nponaraimy, xoja je 
HMajia 3a xpaJH>H uhjb AH3aH>e opyacaHor ycraHKa npoTHB 
Typaxa. IIouito je nponaramxoM npHnpeMJbeH TepeH, npe- 
iuao je IleTpaHOBHh 1868. roaiuie Ha opraHH30BaH>e ycra- 
hhhkhx wra. H3 cnHcxa H»eroBHX »ycrajiaua«, kojh je no- 
craBHo cpncKOJ Bjiajui, bhah ce aa je 6ho opraHH3aTop uih- 
POkhx pa3MJepa. OpraHH30Bao je wre y OcjeiaHHMa, Fna- 
CHHuy, JaxopHHH, KocaTHhy, Eopxy, 3aropjy, JIobhhuh, 
KoftHuy, JlHJeBHy, Ao6pyHy, Mhjicuicbh, npHJenojby h 
rbi»eBji>HMa. H3Jia3icyhH ce HaJBehcM pH3Hxy, peaoBHo je 
cnpeMao H3BJeiuTaje cpncxoj bjuuh o cbom paay h rpeTaH»y 
nojiHTHHKor 6apoMeTpa y Eochh. Karo to caM icaxe, IleTpa- 
HOBHb je »jyHaHxe paw* cnpeMHO 6ho 3a CpncrBO h Cp6n- 
jy, xaxo npBH cpncKH Ton nyme m Aphhh, na ce wre Ha 



HajnoBOJbHHJHM TanxaMa Hal)y«. Ajih, TaMaH xaA je 6ho pa3- 
bho ycTaHHHKy axTHBHOCT, Mopao je jxbl HanycTH BocHy. 

Typcxe h 4>aHapH0Tcxe BjiacrrH Tpaxiuie cy 3roaaH no- 
boa Aa ce pHJeuie IleTpaHOBHha, ajiH caMO kohkpcthh aoxa- 
3H 6 aHTimpxcaBHoj /uejiaTHocra MorjiH cy Aa npoTJepajy 
aycrpHJCKor noAaHHxa. KaA je yxBaheHa Hecnrrxa Kne3y 
MHxaHjiy 06peHOBHhy, kojom cy capajeBCKH Cp6n H3p*3H- 
jih oaymeBJbeifce 36or ocjio6ol)eH>a cpncxHx rpaaoBa, nama 
je HMao OTBopeHe Aoxa3e h OAMax je HapeAHO IIpaBOCJiaB- 
hoj onuiTHHH capajeBCKOj Aa omycTH H3 cjiy>x6e IleTpaHO- 
BHha. YTHuaJHH JbyaH 3ay3HMajiH cy ce 3a ynirrejba Teo4>H- 
jia, ajiH npoTHBHHUH cy crajiHO noApHBajiH nojioacaj 
ocyMH>HHeHor jepoMOHaxa, Te nama 1869. rojxnne »Hacpne 
oribeBHTO Ha onhHHy j& he hx cypryHHcaTH« axo IleTpaHO- 
BHhy He OTxaace nocao. 

IleTpaHOBHh je 6ho acycrap h npnjex HOBJex h 3aTO je 
HMao BHiue jihhhhx HenpHJaTejba. H>eroBe o6jaBjbeHe nojie- 
mhxc h canyBaHa nHCMa to Ao6po noxa3yjy. Mp3JejiH cy ra 
jbyAH kojh cy 6hjih ckohomckhm HHTepecHMa Be3aHH 3a 4>a- 
HapHOTCKe BjiaaHxe. HMao je cjiokbchthh Teo<J)HJi nenpHJa- 
Tejba h Mel)y HMyhHHM TproBiwMa kojh HHJecy 6hjih paAH 
KaB3H, jep cy ce 36or hmobhhc njiauiHJiH 6yHa h npeBpaTa. 
IleTpaHOBHh HaJBHiue oxpHBjbyje TproBue 3a CBOJe nporoH- 
ctbo: »IIo TypcKOM no3HaBan>y Jhyw ja caM h caa Morao 
6hth y Eochh, ajiH HauiH HexH TproBUH, EpaHKOBHhH, noAJie 
y^BOpHiie Typcxe jeAHaxo npeAcraBJbajiH cy Typcxoj BJia^H 
xaxo caM ja onacaH nyx 3a ApxaBHH MHp...« - xaace IleTpa- 
HOBHh y nHCMy cpncxoj BJiaAH. AaBao My je noApuixy caMO 
npocr HapoA kojh je H3raaHHKa H3 Bocne »jihctom H3npa- 
tho ABa caxaTa, on CapajeBa no HjiHue«. 

Y6p30 nocjiHJe npoTJepHBan>a IleTpaHOBHh je Aouiao y 
Eeorpaa h 3aApxao ce y cpncxoj npHJecroHHiiH ao hobcm- 
6pa 1870. roAHHe. 3a to BpHJeMe nocrarao je AoroBop c Ha- 
MecHHUiTBOM o HacraBJbaiby nponaraHAHor paaa y JIhuh h 
AajiMaiwJH. JXo6no je HOBiaHy nomopy y bhchhh roAHUiH>e 
anaTe xojy je npHMao y Capajesy. riouiao je y csoje poaho 
Mjecro Aphhui, HacraHHO ce y xyhn CBora 6paTa h HacraBHO 
HauHOHajiHO-nojiHTHHKH paA c HecMaH>eHHM OAymeBjbeH>eM. 
npHcrynHO je opraHH30BaH>y 6opaHKHx jeAHHHua »xaxo 6h 
3a OAcyAaH nac cnpeMHO xojy neTy h y norpaHHHHy BocHy 
npexo Tpa6a npeTypno, Aa ce ojiaxuia nocao cpncxoj boj- 

VI 



cuh«. Je^Hora CBora poftaxa, noAHapeAHHxa aycrpHJCKc boj- 
cxe, npHnpeMao je 3a BoI)y Ao6poBOJbaHxe Bojcxe, »KOJa he y 
CBOje BpeMe npeBajiHTH y BocHy y jbeBaifccxe njiaHHHe«. 
F1poHajia3HO je h Jbyae kojh cy ce o6aBC3HBajiH na. he HOBna- 
ho noMohH ycrauaK y cycjcaHOJ Eochh. Pcziobho je H3BJeui- 
TaBao cpncxy BJiaay noTnHcyjyhn ce nceyztOHHMOM - Kapjio 
AHTyHOBHh. IleTpaHOBHh je o6ehaBao cpncKOJ BJiaan jxa he 
»y OAcyAHOM Macy« H3 okojihhc KHHHa »AOcra HaopyacaHHX 
6opaua y noMoh 6pahH cnpeMHTH«. IleTpaHOBHh je h Ha 
aycrpHJCKOJ TepHTOpHJH HMao bcjihkh 6poj hojihthmkhx op- 
Taxa 9 na je ynyhHBao cpncxy BJiaay Ha CBOje Jbyae H3 mho- 
thx Mjecra xoja cy Ha caMoj rpaHHUH npeMa Eochh. 

fleTpaHOBHh je y ApHHiuy »ckjioiiho jeano apyuiTBO - 
oa6op 3a 6yl)eH>e h uiHpeibe cpncxe CBHJecrH h HAeje ocjio- 
6o!)eH»a Cp6a y Typcxoj«. On6op ce jaBHO aeicjiapHcao na, 
caxynjba »ny < aoTBOpHe npnnoBHJeTxe h npune h crapHHe 3a 
Hauiy MHTOJiol)HJy h noBjecHHuy«, xaxo He 6h Ha ce6e cxpe- 
Hyo na*H>y aycrpHJcxHX BJiacTH. IleTpaHOBHh je xacHHJe y6- 
jel)HBao cpncxy ssiajxy na je crao Ha nyT »Mal)apoHCxoj 

XpBaiUTHHH H pHMCKOM KJiepHKaJIH3My« H JXBL »CpnCKH nO- 

xpeT y ZlajiMauHJH He Moxce BHiue HHxaxBa CHJia 3aryuiHTH«. 

Cpncxa BJiaaa oapxcaBajia je Be3e c IleTpaHOBHheM CBe 
aok cy nocrojajiH nirsiew 3a oano6o!)eH>e EocHe h Xepuero- 
BHHe on Typaxa. Ajih xaa cy EepjiHHCKHM KOHrpecoM OBe 
3eMjbe noBJepeHe AycTpo-YrapcKOJ, 6ojiecHH h HCupnjbeHH 
npe3BHTep Teo<t>Hji npenyurreH je cya6HHH. On rajxa 3a H>era 
Hacrynajy uphh nann on kojhx ra je cnacna cmpt 1 887. row- 
hc Kaa cy HacryriHjfe ejieMeHTapHe xcnBOTHe HeBOJbe h oc- 
Kyanua xoja ce rpaHHHHJia c rjialjy, IleTpaHOBHh je hccto 
mojiho 3a noMoh h Cpncxo yneHO .apyuiTBO h cpncxy BJiaoy. 
H>eroBa nHCMa H3 roAHHa naTH>H h ocxyaHua noTpecHa cy 
HcnoBHJecr HOBJexa kojh je HeMohaH aa 6hjio xoMe aoxaace 
BpHJeAHOcr nocjia kojh je 6ho o6aBHO. »Ako HeMaM h He mo- 
ry ao6hth HHUJTa y TypcKOJ, Taxol)e OTyaa HHiuTa, MOpaM 
cxanaTH xao HaJHecpeTHHJH HOBJex Ha 3eMJbH. Eto Aoxjie 
ca\i Aocnjeo MHWJby, ocjehaJHMa h nouiTeHHM paaoiu 3a on- 
hy KopHCT Hauiera Hapo,aa« - nncao je cpncxoj BJiajw 1 875. 
roAHHe. 

PoMaHTHHapcxH norjieAH Ha xchbot h Jbyae Hnjecy no- 
3bojihjih IleTpaHOBHhy aa peajiHO npoiwjeHH cryaeHy jioni- 
xy nojiHTHxe. Mojiho je cpncxy BJiaay na ce 3ay3Me 3a H>era 

VII 



••-.» 



xoa KHC3a MiuiaHa 06pCHOBHha, He 6h jih ra »xoa H>era cyH- 
ue orpHJajio«. Oh, ronieAa, HHxaaa hhjc cxBaTHO npaBH 
CMHcao Harpaae xojy je ao6ho oa KHC3a Mnxaiuia 1867. ro- 
flHHe 3a npBy 36npxy encxHX HapoAHHX njecaiua H3 Bochc. 
Hhjc npHMHjeTHO na. cy xnexeB HCOcnopHO iuicmchhth rccr 
npaTHjiH h pa3Ji03H OTBopeHe nojurnraxe panyHHite. nerpa- 
HOBHh je Ay6jbe AOXHBJbaBao nopa3 cbojhx HAeajia Hero Ma- 
TcpHJajiHy 6HJeay h Teuiicy fkxnecr. Oa fyaiKHX nana, y 3aapy 
na cbc ao EepjiHHCxor xoHrpeca, oh ce icpeTao xp03 CBHJeT 
HAeajia: H>eroBO iuxojiOBaibe y AyxoBHqj axaaeMHJH 6hjio je 
y BpnjeMe naHCJiaBHCTHHxe ercajrraiuije, cjiy*6o&aH>e y Aye- 
tphjh h Eochh noKjiana ce ca CHOBHMa o o&iaBjbaifcyJiyiiiar 
HOBa uapCTBa h c npaKTHHHHM noTeiRMa Cp6nje 3a yje- 
AHH>eH>e Cp6a h ocjio6ol)eH>e Eooie h XepueroBHHe oa Ty- 
paxa. Cbc je to 1878. roAHHe OAJieijejio xao JiHJenH caH. 3a- 
to je ncTpaHOBHhy, HOBJexy 6c3 nopoAHiie h 6e3 HxaxBHX 
cbhjctjihx ncpcncxTHBa Ha anaiiy jiHHHor xhbotb, EepJiHH- 
ckh KOHipec 3HanHO Aoraftaj kojh ce MJepH CMphy. Kaxo je 
OBaj »anocTOJi cjiOBeHCTBa h xpHuihaHCTBa« aoxhbho xpaj 
CBora paAa h TpHAeceToroAHiiiH>er HaaaH>a noxa3yjy H>eroBe 
njecMe HcrnHKOBa necpeha h HaMacrnp cm. ApaHl)ejia no- 
Kpaj Kptce y AajiMauHJH. Kaa je bhaho ab je CBe nponajio 
TjeuiHO ce ca3HaiMM Aa My hhko He Moace no6HJeAHTH Ay- 
my. Taiqp je Eorojby6 (Teo4>iui) rieTpaHOBHh, xao pHJenco 
ko y cpncKOM poMairni3My, xhbho oa cbojhx HAeajia h roro- 

PHO Ha H>HXOBOJ BaTpH. 

ricTpaHOBHheBO nojiHTHMKo AJejioBaite 6hjio je Aajiexo 
oa ycKor HaiiHOHajiH3Ma. Oh ce crpacno 6opno npoTHB oa- 
HapoI)aBaH>a Cp6a, a jyrocjiOBeHCTBO My je nnax 6hjio 
KpaJH>H uHjb. KaparrepHCTHMHa je HapoHHTO H>eroBa njecMa 
BparcKa caafia kojom no3HBa Cp6e h XpBaTe Ha caBe3 h cjio- 
ry: 

»JJa He Mp3H 6par Ha 6para f 
wto he XpBar 6c3 CpSuua, 

wro jih Cp6uH 6c3 XpBara, 
jeme Majxe 06a cHna«, 

BocaHCKa bum oa 1. IX 1887. roAHHe AOHHJejia je xpa- 
Tax HanHC noBOAOM cmpth poroJbyGa IleTpaHOBHha. Aho- 
hhmhh nHcau HHTyjbe He hbboah AaH IleTpaHOBHheBe 
cmpth. H 6eorpaACKH OjjjeK orjiacno je rieTpaHOBHheBy 
CMpT cki^mhom HHTyjbOM. UlH6eHHHxa fkuiHHua He nyBa 

VIII 



CBimcHTHy KibHry nocMpTHHuy H3 1887. rowm, tc ocraje 
Heno3HaTO BpujeMe IleTpaHOBHheBa 6ojiOBaH>a y IllH6cHHKy 
h aaTyM H>eroBc cmpth. 

H>eMaHKH AHanoMaTa h nyTonncau Qpami Maypep 
aaje noTnyH nopTpeT KH>HxeBHHica h HaiwoHajiHor 6opua 
Eorojby6a (Tecxjmjia) ricTpaHOBHha: »Eorojby6 IleTpaHO- 
BHh H3 ApHHiua y AajiMaiuiJH 6euie HMnoHyjyha, a 3a ceBcp- 
Hora HeMua yjtjxno crpaHa nojaBa xoja 3acjiyxyje BchH hh- 
Tcpcc. rioMHCiiHTe HOBcxa BHCOxa CTaca, cyBa, npaBa cjio- 
BCHCKa JiHKa, ca oyroM, bpjio rycroM uphom 6pa#0M ; hcjio 
My oxpyacaBa Ayra, HaTpar uineuubaHa Koca, Koja je Ha cpe- 
ah pa3ACJi>CHa, y3 to ayra MaHTHJa no HjiaHaxa xoja apxh 
nojac, na ero BaM on npHJiHice cjiHKe a npHJimce OBora jthh- 
Tejba. HapaBHO aa mh je koa Tora HOBeica HaJ3aHHMJbHBHJH 
jxto H3pa3 H>eroBa jiHua, H3 xora y hcth Max roBopauie Taico 
thxo oapHuaH>e h Taxo rB03AeHa BOJba, a H3 MyapHX oHHJy 
cjaJH My ce y jxaihmiy crajiHO y WJh rjieaajyha Haaexaa - je- 
AHHa Harpaaa 3a oapHuaibe Ha paaocr h Ha 3aaoBOJi>eH>e 
HacTOJby6ji>a y caaaiiiH>ocTH. MopaM npH3HaTH, h HexoTHue 
caM ce y^HBHO obom cracy, ocehao caM crpaxonouiTOBaH>e 
- HeuiTO uito mh y cao6pauuajy c jbyaHMa He 6HBa Bpjio 
Hecro. M 3aHcra 9 Hexa ce cyan oa CBaice pyxe xaxo ce xohe, o 
UHJbeBHMa h TeacH>aM3 jyxHHx CjiOBeHa, Heica ce CMejy 
h>hxobhm MauiTaMa h npeTepaHHM HaaexaaMa, ajiH anoc- 
toji cjiOBeHCTBa h xpHiuhaHCTBa, xao uito je yiHTejb OBa- 
xaB, jecre h ocraje jihhhoct aocroJHa nouiTOBaH>a h 3acjiy- 
xyje yBaxceH>e CBaicor nouiTeHor HOBeKa«. 

II 

HjieojiouiKO-nojiHTHHKe no6yae ochobhh cy ycMJepH- 
BaHH KH>HxceBHor paaa Eorojby6a fleTpaHOBHha. Eyl)eH>e Ha- 
UHOHajiHe CBHJecrH h BejiHHaH>e cpncxe npouuiocTH aocjiob- 
ho 3Hane TeMaTCxy crpyrrypy H>eroBor opHnmajiHor 
KH>HxceBHor paaa - njecaMa, eceja, pacnpaBa h nojieMHKa. 
36HpxaMa Hapo^HHX njecaMa H3 EocHe h XepueroBHHe xtho 
je aa yicaxce Ha ay'xoBHy CHary cpncxor npaBOCJiaBHor 
atHBJba y THM TypCKHM o6jiacTHMa. 

FleTpaHOBHh ce noneo 6aBHTH kh>h5kcbhhm paaoM Tex 
nouiTO je Aouiao y CapajeBO. H>eroBO aeceToroaHiiiH>e 



IX 



cjiyx6oBaH>e y AajiMaiiHJH hhjc npejia3iuio ouHpe yiH- 
Tejbcxor h aaMHHHcrpaTHBHor nocjia. 3a BpHJcMe cBora Ha- 
UHOHajiHo-nojiHTHHKor paaa y Bochh 4>opMHpao jc uiecr se- 
jihkhx 36hpkh HapOAHHx njecaMa: abhjc jihpckhx h hgthph 
encKHX. Jewy KifcHry jihpckhx njecaMa o6jaBHO je y Capaje- 
By, y BocaHCKo-BHjtajeTCKOJ urraMnapHJH, 1867. rowHe, a 
pyxonHC Apyre KH>Hre aaHac ce nyBa y ApxHBy Cpncxe axa- 
ACMHJe Hayxa h yMeTHOCTH y Beorpaoy. Ilpsy KH>Hry encKHX 
njecaMa o6jaBHJio My je Cpncxo yncHo apyurrBO y Eeorpaay 
1867. rowHe, a apyry je caM o6jaBHO 1870. y ApxaBHOJ 
uiTaMnapHJH y Beorpaay. PyxonHCH ABHJy i6HpKH encKHX 
njecaMa nyBajy ce y noMeHyTOM ApXHBy CAHY. 

rieTpaHOBHh je o6jaBHO H3BJecraH 6poj encKHX h jihp- 
ckhx njecaMa y ouaauiibHM naconnCHMa h jiHCTOBHMa. Hexe 
on thx njecaMa o6jaBJbeHe cy xacHHJe y noMeHyTHM urraM- 
naHHM 36HpicaMa, a jeaaH 6poj HHJe yuiao hh y o6jaBjbeHe 
hh y pyiconHCHe KH>Hre. 

Eorojby6 rieTpaHOBHh HHJe Bajuuio pa3yMHO xapax- 
Tep HapoAHe njecMe, hhth je cxBaTHO Hapowor yMjeTHHica 
xao nojejiHHiia kojh ce on uinpoKe Mace, xojoj coiwjajiHO h 
hacojiouikh npnnaaa, paxriHicyje caMo TajieHTOM h mo- 
paH>eM jxa. caonurraBa AOXHBJbeHO. Oh je KH>HxeBHOCT Mje- 
Pho apuiHHOM cbojhx HAeJHO-nojiHTHHKHx iwjbeBa, na je Bje- 
pOBao aa y Hapowoj kh>h*cbhocth Tpe6a aa 6yne npoJHiw- 
paHa caMo cjiaBHa npouuiocr h BejiHHaHCTBeHa cpncxa hc- 
TopHJa, a y yMJercHHicoj noe3HJH Teicyhn airryajiHH Haiwo- 
HajiHO-nojiHTHHKH npo6jieMH. Tpaacno je on noe3HJe 6yflH- 
jianxy 4>yHKUHJy h 3axTHJeBao aa cpncxa KiuiaceBHOCT, hb- 
poflHa xao h nHcaHa, 6yne 3pax kojh o6acjaBa caMo CBHJeTJie 
crpaHe HapoAHe npouuiocTH h caaaniH>ocTH, h aa noT-- 
xpaibyje HauHOHajiHH noHOc Hapoaa. 

rieTpaHOBHh je on HajpaHHje MJiaaocrn 6ho oaBOJeH 
on HenoBpHJel)eHHX o6jiHxa naTpnjapxajiHe KyjiType, na je 
AOiuao y BocHy xao HOBJex kojh HeMa jacHe npeAcraae o Ha- 
Poahom TKHsory h naTpHJapxajiHOJ KyjnypH. A hhtch3Hbhh 
nojiHTHHKH paa h pHCxaHTHH ycraHHHKH nojiyxBaTH y Boc- 
hh ycMJepHJiH cy CBara H>eroB nonnp ca cejbaiWMa y jewoM 
npaBity - peBOJiyiwoHHcaibe npo6yl)eHe cpncxe HaiwoHajiHe 
CBHJecrH h nonyjiapncaifce cpncxe BHTeuixe npouuiocTH. Oh 
je y Bochh BHiue arirroBao, y6jel)HBao h o6jauiH>aBao, Hero 
uito je ocjiyuiKHBao HapowH xhbot h o6jiHxe Hapowe yM- 



jeTHOCTH. 3aTO jc nojaM »hbpoaho« cxBaTao y HajninpcM 
CMHcny - BJepoBao je aa caaxa nojaBa xoja ce Moace BH^jero 
Ha cejiy HMa HapoAHH xaparrep. njccMe xoje je Ao6HJao on 
nHCMCHora HOBJexa ca cejia CMaTpao je xao H3pa3 kojickthb- 
Hora xcHBOTa 6ocaHCxor npasocjiaBHor cejbauiTBa cpeAHHOM 
AeBeTHaecrora BHJeica. 

IleTpaHOBHh je o6aBHJecrHO Cpncxo yneHO Apyurrao 
jxa je TpH nyTa Hiuao xpo3 EocHy na 6mi»eacH napoAHe njec- 
Me. MetjyTHM, H>eroBa 6ojiecr aoboah y cyMH>y Ty H3JaBy. 
Ako je nyroBao, Mopao ce ApxaTH ApyMOBa h xoMyHHxaiui- 
ja h H36jeraBaTH 6pAOBHTHJe npe/yejie, jep ra je necro acTMa 
ryuiHjia. CpncKH acHBajb 6ho je MaxoM HarraH>eH 6aui no 
6paoBHTHJHM o6jiacrHMa BocHe, a paBHHJa Mjecra h ycnyr- 
Ha Hacejba 6mia cy npeTexHO MycjiHMaHCxa. IIoiiito cy 
H>eroBH noBJepjbHBH Jhyw noMohy kqj'hx je opraHH30Bao ne- 
Te 6hjih H3 pa3HHx Mjecra Eochc h CaHgaxa , Mopao je 
npeoy3HMaTH nyroBaifca na. 6h ca H>HMa ycnocraBHO HBpuihv 
capacity. 3aT0 ce Moxe npeTnocraBHTH aa je IleTpaHOBHh 
npe,ay3HMao TpH noMeHyTa nyroBaifca xao opramnaTop yc- 
TaHKa, a He xao caxynjban HapoAHHX njecaMa. EojiecHmc oa 
acTMe Mopao je na, yjioam xpajibe nanope h na hmb hcoa- 
jioxcHe nocjione na aa npeay3Me HanopHa nyTOBaiba. 

Bp3HHa kojom je IleTpaHOBHh cnpeMao 36npxe 3a 
uiTaMny roBQpn o cyMifcHBOM caxymbany hbpoahhx njeca- 
Ma. IleTpaHOBHh je otijaBHO 186S. h 1866. roAHHe HirraBy py- 
KOBeT JinpcKHX HapoAHHX njecaMa y hoboc8ackoj flaHHUH, a 
EocaHCKH BjecTHHK oa 21. IV 1866. aohho je BHJecr Aa je 
»rjiaBHH yMHTejb npn uiKOJiaMa IIpaBOCJiaBHe onunuHe ca- 
pajeBCxe«, Teo4>iui IleTpaHOBHh, npeAao ConpoHOBOJ ne- 
naTH>H 36Hpxy HapoAHHx JinpcKHX njecaMa. y hcto BpHJeMe 
cpewo je 3a iirreMny 36upxy on neaeceT h uiecr Bpjio Aynix 
encxHX njecaMa. ApXHenncxon Mhxbhjio o6aBHJecnio je 30. 
V 1 866. Cpncxo yneHO Apy uitbo Aa je Ta 36npxa npncnjejia y 
SeorpaA. MapTa 1868. nocjiao je IleTpaHOBHh CpncxoM yne- 
hom ApyurrBy Apyry BejiHxy 30Hpxy xoja hmb npexo merae- 
ceT njecaMa. CenTeM6pa 1868. o6aBJeurraBa Cpncxo yneHO 
ApyuiTBO Aa je ynymo TpH 36npxe njecaMa. OHe yxynHO 
6poje 127 Ayrax encxHX h 407 jihjkxhx njecaMa. V hcto Bpn- 
jeMe nocjiao je IleTpaHOBHh hctomc jipywny x&Hiy na- 
POahhx o6Hiaja, abhjc cp6yjbe h »hcuito npHnoBHJeAaxa h 
Apyra <rrapHHa«. Aaiuie, IleTpaHOBHh je nopeA pcmoBHor 

2 - CPnCKb HAPOflHK flJtCME M3 EhX I XI 



noaia y ihkoah, nncaiba opHrHHajiHHx njecaMa h HjiaHaxa, 
BO^eiba nojiCMHKa, caxymbaiba MaTcpHJajia 3a nncaibe hcto- 
pHJe CapajcBCKC npaBOCJiaBHe upxBe, caxyiui>aH>a Hannca ca 
crapHx 6ocaHCKHX cnoMeHHxa, capa^H>e y crpaHHM nacoriH- 
CHMa, nucaiba BejiHxor 6poja npHBaTHHx rmcaMa h noBJepe- 

HHHKHX H3BJCUITaja, nOpeA pa3HOBpCHHX H CJlOXeHHX nocno- 

Ba TaJHor noBJepeHHxa cpncxe BJiaae, h y3 CBOjy 6ojicct, yc- 
nno Aa 3a HcnyHHX ceaaM roAHHa cnpcMH 3a uiTaMny uicct 
bcjihkhx 36npKH njecaMa, Koje yicynHo HMajy 246 encKHx 
(npocjcHHa ^yxHHa oa 370 cnixoBa) h 771 jinpcxy njecMy. 
Bhajcjih cmo Aa je o6jaBHo h H3BJecraH 6poj njecaMa y jihc- 
tobhmb h naconHCHMa, xoje HHJecy yuuie y noMeHyTe 36hd- 
xe. EnimeMHJa xojiepe oa xoje je Mopao 6jexaTH H3 Capaje- 
Ba h acrMa xoja ra je iecro ryuiHJia npeAcraBJbajy Teuixohe 
xoje cy h HajeHcprHHHHJcr HOBJexa Morjie MHoro Aa OMerajy 
y paay. Byx KapauHh caxyiijbao je HapoAHe njecMe npexo 
ne^eceT roAHHa, na h nopea Tora H>croB 36opHHK Majio bh- 
me ho ABa nyTa HaAMauia IleTpaHOBHheB. 11a y louy je oh- 
Aa creap, xaxo je IleTpaHOBHh AOJia3HO ao njecaMa? 

Y6p30 no AOJiacxy y Eooiy, IleTpaHOBHh ce yno3Hao c 

HapOAHHM ryCJiapOM HJIHJOM AHBJBHOBHheM, HMyhHHM ao- 

msJihhom hchoa JaxopHHe. AHBJaHOBHh je 6ho nHCMeH hob- 
jex kojh je, npeMa h3Jbbh caMora IleTpaHOBHha, 6ojbe HHTao 
h micao oa OHAaniHiHX 6ocaHCKHx nonoBa. HHTao je HapoA- 
He njecMapHite, xajieHAape h, najpaAHJe, upKBem xibHre. Ha- 
jthho je CBe CBOJe yxyhaHe Aa HHTajy h nHuiy h 6ho je uh- 
jeftCH y uinpoj oxoJiHHH xao npaBH HapoAHH ynHTejb. HMao 
je hco6hhho pa3BHJeHO naMheibe h Morao je Aa 3anaMTH, 
jeAHOM xaA nyje, h HaJAyxy HapOAHy njecMy. »Hexa My ko 
caMO jeAHOM mb kbkbb Aoraftaj ncnpHia, oh je OAMa totob 
npejiHTH ra y HapoAHy njecMy, ohbko jkhbo h khtho, xao 
nrro Apyni He moxc« - xaxe fleTpaHOBHh. I1pe3BHTep Teo- 
dnui, xao lOBJex kojh hhjc HMao ByxoBCXH HepB Aa npocytjy- 
je (yummy h xaparrep hbpoahc kh>h*cbhocth, 3axA»yHHO je 
At je HaHQiao Ha npasora craapaoua HapoAHHX njecaMa. Oa- 
mbx ce nocrapao m o6HJiaTO hckophcth AHBJaHOBHheBy 
cnoco6HOcr Aa 6p30 nperBapa npnie y AeceTepanxe njecMe 
m Aa no3HETe njecMe Jiaxo npenjeBaBa. »£HBJaHOBHh je« - 
xaxo npHMJehyje BoJHCjiaB M. JoBaHOBHh - »HMnpoBH30Bao 
Aecerepaixe necMe ca bcjihkom jiaxohoM; oh je pacnojiarao 

H3y3CTHHM 60IHTCTBOM TOTOBHX CJIHKa H CTHXOBa, 3KHBHX H 
XII 



peiHTHx lupua, y36yAJ*HBHX napojia xoje cy xBaTajie 3a 
cpuc.« 

KaA cc nopeae flHBJaHOBHheBc njecMe c ncrpaHOBHhe- 
bhm opHrHHajiHHM AecerepaiKHM njccMaivia, jiaxo cc 
3axji»yHH n* je B. JoBaHOBHh 6mo y npaBy kba je tbpaho Aa 
rieTpaHOBHh hhjc »xao cjia6 rycjiap h jom cjia6HJH cac- 
TaBjban ryaiapcKHX necaMa« Morao HCijjeBaTH itfecMC xoje 
cc Hajia3C y noMCHyTHM 36HpxaMa. ItarpaHOBHheBe opMni- 
HajiHC AeccrepaHxe njccMC »o paTy pycxo-rypcxoM h o 6oje- 
BHMa Ha rijicBHH 1877«, xoje je oojbbho y Ay6poBHHxy, xao 
nocc6Hy xiuiry, 1883. toahhc, y craapH caMO cy jtaaH cth- 

XOBaHM H3BJCUITaj, o6h1HB nOJIHTHHKOpOAOJI>y(3HBa npHHa 

npCHHJCTa y ^cccTCpau. Hh bcahkb ji>y6aB npcMa PycgiH, hh 
OAyiueBJMfte 3HaiaJHHM TypatHM nopa30M HHJccy y iierpa- 
HOBHhy MorjiH npooyAHTH njecHHxa. Oh je pcljao cyse Aece- 
Tcpuc, xpoHHHapocH npiraao o Aoraftajy, He ycnHJcBajyhH Aa 
craopH HHJeAHy noercxy cjmxy. rieTpaHOBHh h HHJe njcBao 
Aecerepaixe njccMC npHJe no3HBHCTBa ca AHBJaHOBHheM. To 
je noieo as paAH Tex nocjiHJc BHuieroAHmite capaAH* c nje- 
BancM hctoa JaxopHHc. Haymo je oa flmjaHOBiiha xaxo oe 
npaBc AecercpuH, ajiH hhjc Morao Aa oa »era HaomjeAH 
Maurry h encxy cnuicxy TCXHHxy. Axo hmb xojh cthx njec- 
HHHKor 3aMaxa, y IlcTpaHOBHhcBHM AeceTepaixHM njecMa- 
Ma o 6ojcBHMa Ha IlneBHH, ohh hcoaoahbo noacjehajy Ha 
AHBJaHOBHhcBa nopcl)CH>a. H cbc ncTpaHOBHhcBC opHni- 
HajiHC jiHpcxc njccMC, xoje je o6jaBHO y laconHGHMa h hobh- 
hbmb, jeAaa Aft HMajy xaxBe njecHHHxe crpyje. nApaHOBHh 
je paAO njcBao o cpncxoj nponaraaoH h BCJimao cpncxy 
npouijiocr h cpncxo hmc, ajiH hhjc ycnnjcBao Aa CBOJy HAejy 
Hcxaxe njecHHixHM jc3hkom 9 hhth AS je TpaHcnoHyjc y npH- 
KJiaAHH KAHxceBHH owe h cjinxy. IIpeMa tomc, npeTnocraB- 
xe ab je rieTpaHOBHh caM HcnjcBao njccMC xoje je hbcaobho 
xao HapOAHC HHJecy oapkhbc. 

rieTpaHOBHh Je CHa6AHJcaao HjiHJy AHBJaHOBHha jih- 
Tcpa-rypOM xojy je Tpe6ajio npenjeaaTH h 36npxaMa mpOA- 
hhx njecaMa xoje cy Morae noAcrauaJHO /qejioBaTH hb nje- 
Baia ab HcnjcBa hobc njccMC. KopHcrchn njcBaneBy cnoco6- 

HOCT 6p30r HMnpOBH30BB»a 9 HBpyHHABIl JC IipHMBO TipHHC 

xoje cy OAroBapajie HaiiHOHanHo-noAHTHHKOM pa^y cpncxe 
nponaraHAe y Bochh, a njeBai Hjihjb HcnpircaHO je 6p30 
Bpahao xao HanHcane encxe Aecerepaixe njccMC. ArojaHo- 

* XIII 



BHheBa njecMa C\tpr flamuia TlerpOBMha, khcm npHorop- 
ocora, Koja je ao caaa HeoGjaajbeHa, jacHO o6jauiH>aBa ca- 
pa^H>y AHBJaHOBHha h IleTpaHOBHha. OBa njecMa, craxoBa- 
Ha HCTopHJa oa 455 AeceTepaua, noMHH>e cbc nojc^HHOCTH, h a 
CHTHe AerajM, o norH6HJH KHC3a AaHiuia 1860. roAHHeTTe 
CHTHe noje^HHOCTH ^myaHOBHh hhjc Morao 3HaTH. A hhjc 
6hjio y CapajcBy, sao hh y HHTaBOJ Bochh, noroAHHJe jihh- 
mocth oa Eoron»y6a IleTpaHOBHha Aa HcnpHna njcBany Ahb- 
jaHOBHhy cbc nojeAHHOCTH o KHexeBoj nora6HJH. IleTpaHo- 
BHh cc Hajia3Ho y Eokh xaa je khc3 flaHHJio y6HJeH y KoTopy 
h 3aTO je Mopao Aa no3Haje cbc nojeAHHOcra soje cy BC3aHe 
3a Ty cmpt. AycrpHJCKe hobhhc oihuhpho cy nucajie o aTCH- 
TaTy, jep je khc3 y6ujeH Ha aycrpHJCKOJ TepHTopHJH. Y6huh 
}t cyflHo aycrpHJCKH cyA. npaBoaiaBHH xHBajb Eokc npaTHO 
je ca xhbhm MHTepecoBaibeM cbc bhjccth o y6HCTBy KHC3a 
A*Hiuia, jep cy nocrojajiH h iichxojiouikh h iiojihthhkh yc- 
jiobh Aa y6HCTBO upHoropcKor KHe3a 3HaiH Aoraftaj kojh y3- 

6yl)yj« 60KCJbCKH HapOA* riCTpaHOBHh je, HCCyMH>HBO, yno3- 

Hao HjiHJy AHBJaHOBMha ca cbhm nojeAHHOCTHMa o aTCHTa- 
Ty Ha upHoropcKor KHC3a. 

CBe njecMe y IleTpaHOBHheBHM 36npicaMa y KoJHMa ce 
roBopn o Aoral)aJHMa kojh cy ce AemaBajiH cpeAHHOM acbct- 
Haecrora BHJexa #HBJaHOBHh je cnjeBao Ha ocHOBy IleTpaHO- 
BHheBHX npHHa. IleTpaHOBHh je crporo na3HO Aa HAeja njec- 
Me OATOBapa HAeJHO-noAHTHHKOJ nponaraHAH xojy je oh iiih- 
Pho y Bochh h 3aTO cy h3bjcchc ^HBJaHOBHhcBc njccMC caMO 
ycraxoBaHH nporpaM tc nponaraHAe. Ha npHMJcp, y njecMH 
Chipr NfHxaujia u6peHOBHha t soja je joui y pykonncy, jacHO 
ce oupTBBajy iiojihthhkh norjieAH cpncxe BJiaae h h>cho Ha- 
crrojaH>c Aa CBy xpHBHuy 3a y6HCTBO cb&jih Ha KHC3a Ajick- 
caHApa Kapal)opl)eBHha. CyBHuiHO je h noMHH>aTH Aa Ahb- 
jaHOBHh HHJe caM Morao ocy!)HBaTH iiotomkc cnaBHora Ka- 
pal)opI)a, hhjc je hmc joui oa npBor cpncKor ycraHxa HMajio 
crajiHO Mjecro y CBHJecni cpncxor xHBjba y Bochh. FIcTpa- 
HOBHh je, Mcl)yTHM, nonyjiapHcao y Bochh BJcuiTy npona- 
raHAy HaMJecHHiiiTBa h npeAcraBHO je AjiexcaHApa Kapa- 
l)opl)CBHha sao caBC3HHKa 03JiorjiauicHor OcMaH-name. He- 

CyMH»HBO je Aa je H flHBJaHOBHh, Ha FICTpaHOBHhCB 3§XTJeB, 

npoTyManHo cmpt KHC3a Mnxanjia 06pcHOBHha xao pc3yji- 
TaT capa^tbe KHC3a Kapal)opl)CBHha h OcMaH-nauie, cyjrra- 
HOBor HaMJecHHKa y Bochh. 

XIV 



Ill 

IIlTa IlcTpaHOBHheBC 36hpkc, Koje ce caaa o6jaBji>yjy, 
nyafi AaHauiiMM Hirraoiiy, a uiTa ,aaHaiiiH>eM HcrpaxcHBany 
HapoaHe hjih ycMeHC kh>h5kcbhocth? 

O^aBHO je HcocnopHa HHH>eHHua jxa EocHa h Xepuero- 
BHHa cnaaajy y Hauie Hajjane jmpcxe o6jiacrH. Tama je xoh- 
CTaTaimja BjiaaaHa Hewha: »YxynHO y3eBUiH, Haj6ojbH 
npHMepH jyrocnoBeHCKe Hapowe jiHpHxe 3anHcami cy y no- 
jacy crapo6ajiKaHCKe xyjnype (MaxeaoHHja, HCTOHHa h jyxc- 
Ha Cp6HJa) h y nojacy H3MCH>eHe naTpnjapxajiHC xyjnype 
(BocHa h XepueroBHHa); to cy f hctobpcmcho, jyrocnoBCH- 
cxe o6jiacTH xoje cy Hajayace 6iuie noa TypuHMa«. 

HapoAHa jiHpHKa xHBJejia je nymiM xhbotom y Eochh 

CpCAHHOM ACBCTHaeCTOra BHJeKa, jep HHKaKBH o6jihkh uhbh- 

jiH30BaHHJer XHBora HHJecy Taaa 6hjih aoTaxjm jrapcxy 
njecMy j& 6h ycnoBHJiH h>cho ycaxH»HBaH>e. Byx Kapaunh je 
KOHcraTOBao 1841. ro^HHC aa jihpckhx Hapoomix njecaMa 
HMa y H3o6HJby y 6ocaHCKHM BaponiHMa, na je HecyMibHBa 
HHiMHHiia aa je Eorojby6 IleTpaHOBHh 3aTexao Taxso hcto 
crraH>e ABaaeceTaK roflHHa xacHHJe. nejpaHOBHh je xao kh- 
jeibeHH rpaljaHHH npaBOcnaBHe napniHJe no3HBaH y cpncice 
xyhe Ha GJiaBe, CBaa6e h pofyeuaaHCxa Becejba, h Taaa je oh 
cbojom pyxoM Morao aa 6hjm)kh njeciue. Morao je aa iyjc 
npaBy HapoaHy jmpcxy njecMy h ojx io6aHa, xocana h aceTe- 
jiaua y okojihhh CapajcBa xajia je H3Jia3HO y inenfey ca cbo- 
jhm yneHHUHMa hjih ca xojieraMa H3 Cpncice uiKOJie. H IleT- 
paHOBHheBH yneHHUH MorjiH cy 6e3 Beher Hanopa aa 3anHiuy 
flo<rra jihpckhx HapoAHHx njecaMa, jep cy hx cpeTajra Ha 
csaKOM xopaxy. MjiazwhH H3 HMyhHHx cpncxHX icyha Capa- 
jeBa h oxojiHHe 6hjih cy y npHjiHiw m jiaxo aofty ao njeca- 
Ma, na cy aoHHJejiH cbomc yHirrejby npanHHaH 6poj 3annca- 
hhx jihpckhx HapoAHHX njecaMa. Jtapcxa njecMa je no npa- 
BHjiy xpaTxa h H>eHO 6iui>eaceH>e He 3axTHJeBa hh nanop hh 
yMJeuiHOcr Kao 3anHCHBaH>e encxnx njecaMa. He Tpe6a 3a6o- 
paBHTH aa cy ITeTpaHOBHheBH ynemmH MorjiH caonuitHTH h 
He MajiH 6poj njecaMa xoje cy caMH HayniuiH y cbojhm nopo- 
AHiiaMa. YHeHHiiHMa kojh cy My aohhjcjih HaJBHuie tcxcto- 
Ba, caxynjban je noHMeHHHHo 3axsajiHO y npearoBOpHMa 

CBOJHX 36HPKH. 



XV 



y 36Hpicy Kojy je ofijaBHO y CapajcBy 1867. ro^HHC 
IleTpaHOBHn je yHno cbc jrapcxe Hapojapie njccMe Koje je caM 
3a6iuMXHO m OHe Kpje cy My AomgejiH ynemmH. Ajih, yHrio 
je y oay KH»Hiy, Bpejopngy on cbhx ocranHX ner 36Hpra, h H3- 
BJecraH 6poj BJeuiTaiKH ctbopchhx njecaMa - TBoperaHa 
HjiHje AHBJaHOBHha. IleTpaHOBHheB iiojihthhkh nporpaM h 
AHBjaHOBHBeBa JierrHpa - upkbchc KH»Hre h xaneiuapH, ih- 
He ocHOBy obhx njecaMa. 

ABUeCCT H ICTHpH »njCCMC MHTOJIOrHHKe«, KBKO HX 

Ha3HBa carymwH, cse cy npaBe Hapojuie h yMJeTHHHKH BpH- 
jewe njecMe. OHe jbenoTOM HaaManiyjy »oco6hto mhtojio- 
rajace* njecMe H3 ByxoBe npBC KH>Hre Cpncxnx uapomwL 
njecaMa. V CBaxoj on h>hx npiraa ce c jbynxoM njecHHHKOM 
HaHBHOiuhy o naraHCKHM BJepOBaibHMa: 3axoHe CBHJeTa h 
aacHOHe peryjiHiuy cymie, Mjeceu, 3BHJe3ae h Myite, a Jbyn- 
oca cyjtfmia lecro ee MHJeiba nocpeacTBOM bhjib, 3MajeBa h 
Bjeurnma. Bjepyje ee aa 3arpo6HH xhbot h oyuie npeaaxa 
HHuma HHJecy 6c3 ynmaja hb xhbot kojh Tpaje non cyH- 
ueM. 

MHTOfloniKe njecMe y IleTpaHOBHheBOJ 36Hpim mccto 
cy o6rpjbeHe Ji>y6aBHHM mothbom noHexaa cy ocbojchc on 
noaieHHHKHx njecaMa, a xphiiiIulhctbo ce y HexomiKa Maxa 
KoirraMHHHpajio naraHCKHM BJepoBa&eM. Taj cnoj yBHJex je 

3aCBHJeTJIHO njeCHHHKOM CJ1HKOM. HCTOpHjCKC AHMeH3HJe 

EocHe, BHuieBJesoBHO poncTBO noce6HO, AOTa&ne cy ce, Ta- 
Kol)e, obhx njecaMa c npacrapHM mothbhmb. y njecMH 6p. 
17 jiob jiobh AcaH-ara »ca KMerHheM Bjiaumh ihuuiOM«, 
cyrnie npHHa m my ce CBe xhbo pajjyje, »a HaJBHuie Mjiora 
CHpOTHH>a« (<5p. 18). y njecMH Caalfa Mel)y MujemaMa, jea- 
hoj on HajjbenmHX mhtojiouikhx njecaMa Ha cpnocoxpaaT- 
ckom je3Hxy, npinajy 3BHJe3Ae o cbba6h y jioMy Epuera Cije- 
naHa. Bene aa nemtcry Mefty jgeBepHMa rjiedfc cyjrraH h cch- 
pH CBa CBHTa on CTaMOOJia, ajiH h »mhoi-o po6ji>e xp03 hobo 
cro6opje«. Jforjieoa m je Eoroji>y6 IleTpaHOBHn, cpncxn 
yHHTejb y TypcxojjBocHH, craBHO HaMJepno Ha npso Mjecro 
y K&H3H njecMy uyroBa&e cywa. Y &oj ce xaxe aa ooxja 
Mara paHO 6yzm cyHue j& 6h orpujajio »roiiy f 6ocy h h hco- 
nacaHy« CHpora&y. IIjecMa 6p. 10 njeBa o bhjih xoja 3Ha 
r^je cy HaJBehe ay6HHe f iirapHHe h bhchhc, ajiH He 3Ha h oa 
ie »Ha Kocoay HaJBehe 6oJHnrre«. 



XVI 



CejxBLM »no6o)KHHX njecaMa«, Koje y kh>h3h jxonme H3a 

MHTOJIOIHKHX, ^HBJaHOBHheBe Cy JIHHHe TBOpeBHHC. njeBan 

c JaxopHHC npCHHO je y cthxobc CBOJa 3HaH>a o Xphctobom 
po!)CH>y, o KpiirreH>y Ha JopaaHy, o 6oacjeM 6jiarocjioBy h 
3Hanajy cnacHTejba 3a rpeuiHH jvyncm poA. AHBJaHOBHh 3Ha 
3a FlHjiaTOB cyA na h to yHOCH y njeciuy. KpcHe h CBeiapcice 
mojihtbc 6iuie cy ^HBJaHOBHhy OMHJMHa 3a6aBa, na hx je 
jcaHOCTaBHO npCHHO y cthxobc. njecMa 6p. 25 y CTBapH je 
cxpaheHH npenjeB ByxoBe njecMe Onbcna Mapnja y naxjiy. , 
Ojx ocaM »6o)KHhHHX njecaMa« neTHpH cy HenoBpHJe- 
!)eHe HapoAHe njecMe. EoamhHe CBenaHOCTH TpaHcnoHOBaHe 
cy Kpo3 Becejbe xoje ce naraHCKH HcnojbaBa. Bmia h /yeBOJica 
3aje^HO njeBajy h Becejie ce Eoxnhy. AoHHJehe Eoacnh kojio, 
Hrpy h Becejbe, a momiih 6ehapH tojihko cy HeoAOJbHBH Aa 
Biuiy Tpe6a 3a je/uiora npocHTH h aobccth je 6am Ha Eoamh. 
BHHe EoxcHh H3a boac Aa ra npeHecy, ajiH Hehe Aa ra hhko 
ApyrH npeHece Hero AOMahHH, hh HeBJecre hh AJeBOJxe. Eo- 
XHh je OB^je caMO Apyro jihuc 60 ra cbjctjiocth H3 KOJieaap- 
ckhx njecaMa. Oh Tpaacn AoiuahHHa kojh pacnojiaxce cbhm 
Ao6pHMa. H3a Tora AOMahHHa jiaico je BH4jeTH CBy npnpoAy, 
CBe uito xcejiH cbjctjioct, iiito xohe Aa npo6yja, Aa ce omio- 
ah - Aa poah CBaxHM 6epHheTOM. 

y HeKOJiHKHM 6oxHtlHHM njecMaMa flHBJaHOBHh ce no- 
Ka3yje xao npHnaAHHie cpncxe oojihthhkc nponaraHAe h icao 
HHTajiau upKBeHHx KH>Hra. 

AeceT »njecaMa npn ycnaBJi>HBaH>y 4Jeue« oajihhhc cy 
HapoAHe njecMe. y H>HMa HeMa hh Tpymce HHncra AOAaTora 
hh cyMH>HBOra. OBe KpaTKC njecMHue 3pane paAOinhy MaJKC 
Koja ycnaBjbyjc 3ApaB0 MyuiKO AHJeTe, h nyHe cy Jbynxe mc- 
jiOAHJe Kpja AonapaBa xjiaheibe KOJinjeBice h xapMOHHJy cpua 
h AHcaH>a. Majxa njeBa o deniHiw Kojy cy KOBajiH Tpojnua 
KyjyHUHJa, Koja je HanyH>eHa TpaBOM H3 TpaBHHKa h npeicpH- 
Bena hoxom h3 CraMfkxna. CBe je to »na nemxeui 
cnpeMjbeHO« y uiexep CapajeBO. Majxa 30bc Byxa h 6ayxa 
Aa Ao!)y, 3aMHuui>a Aa je ByHHua JoBa poAima, BHJia My ko- 
uiyjby AOHHjejia, jiacraBHua MJiHJexoM 3aA0Jiuia, nnejia Me- 
aom noAOJHJia. Xohe Majxa Aa joj Myuixo hcao icaa OApacre 
6yAe Hejie6HJa( Y njecMH 6p. 42 He 3a6opaBJi>a ce Ha Xpncra 
h 6jia*eHy MapHJy - npH3HBa ce CBe CBero h ftnaaceHO Aa 6h 
AHJeTe HMajio aH^eocKH caH. H njecMa Majice BHuie kojihjcb- 
se ca xchckhm AJeTeroM TonH ce 09 h>okhocth. Majxa Aaje 

XVII 



HCTHpH ayicaTa 3a »Tpoja xojia camca« w hx jcahhhuh Mhji- 
kh craBH iioa rjiaBy. 

Oa ocaM >»KeTCJiaHKHx TijccaMa« HeMa HHJe^Hc xoja 
HHJe HarjiauieHO jiHJena HapOAHa njecMa. Mothbh cy hcth 
xao h y ByKOBHM njecMaMa, ajiH rpyna xcerejiaHKHx njecaMa 
H3 ByKOBC npBc KH>Hre 3aocraje y noercKoj CHa3H H3a IleT- 
paHOBHheBHX. AjeBOJxa acaibe oneBO xhto, a mojih xpo3 
njecMy 6ora Aa OHa hchto He jcac. PaAHJa je Aa ra no30&by 
CBaTOBCKH koh>h. y HaA*H>eBaH>y yBHJex no6HJew AJeBOJxa, 
ajiH MOMax je 3aT0 crajiHO cnpeMaH Aa npHCKOHH h noMor- 
He 9 6ap Aa noBexe choium. IljieMeHHTa Mapa paayje ce 6pa- 
TOBjbeBOJ cb8a6h kojihko h cbojoj. H>eiie pHJeHH ynyheHe 
KOH>HMa kojh he Hhu 6paTy y CBaTOBe BpHJeAHe cy Aa ce hc- 
TaKHy: 

»IlpohH here Tpu jejiem rope, 

TpH 3CJiene t a rpn uiHMumpoBC - 

u ry herejejxHO nyxo bh^ct: 

1)€ Ulhep C MBJKOM T2LHKO pyBO CJISLTKC - 

CBaxoM CBary znama fownajiyica, 

mhjiom xyhty Tytba ojj cto Jincra, 

ojj cto jiMcra n ojj cto uBJcroBa.« 

Ako ce HexoMe hac Ha Mo6y, Taj ce iwjeHH h bojih. ria 
h JoBaH-6er 9 kojh caMO HaArjieAa h onoMHH>e Aa ce Kjiacje He 
npocHna, AaT je y npHJaTHpj cbjctjiocth. Mo6a HHJe 6eroB 
lcyjiyx! IlojeAHHe njecMe cy npenjieTeHe ji>y6aBHHM moth- 
bom, a njecMa 6p. 52 pujeTKO je cxjiaAHa 6ajiaaa o iuieMeHH- 
toj HesjecTH xojy 3Jia CBespBa cnpeMa y CMpT. JoBaH-6er 
yAapa Mapy y cpue, a OHa mojih Aa joj ce ho* He saAH aok 
He aol)e ABOpy Aa »cjeTyje njeuy CHpoTe«. Mapa je h 3Jioj 
CBexpBH 6ana Ha6pajia KHTy UBHJeha. OBa njecMa je 3Haiaj- 
na 3a HcrpaxcHBaH»e cneuH<f>HHHHX o6paAa onurrer MOTHBa. 
y no3HaTOJ BapHJaHTH Ua$ep-6ery THH>a Myraa h Teuixa 
crpacr: Myac npecujeua TpyAHy aceHy h Hepol)eHO AHJeTe 
njiane. 

CBaxa »HrpanKa njecMa«, h>hx 16, npaBa je HapoAHa h 
jiHJena. CBe ce rjiace phtmom nrpe h BecejbeM 6ocaHCKHX ca- 
6opa h Te^epHHa. McropHJcxe ooje EocHe Aajy hm okbhp: 
uapniia 3aMehe Hrpy »ca KyMpujoM cbojom po6hh>hiiom«, 
o6jiax coKOJiose o6aBHJa raJTaHHMa, momiih MaMe cokojiobc 
hb HOxceBe. O&ibiih, BHCOKa 6pAa h Marjie yoKBHpyjy ca 
cbhx crpaHa kojio h nrpane h Taico AonapaBajy noAHe6jbe 
BocHe, noce6HO CapajeBa. 

XVIII 



Kpo3 »CBaTOBCKC njccwic«, 35 Ha 6pojy, rjiacH ce xcejba 
3a cymicM h cbjctjiocth. CBaxa HcnpouieHa AJeBOJxa mojih 
Cyrnie Aa orpHJc h>chc cbetobc xaxo 6h 6hjih CBaxoMe Ha 
norjieay it ceupy. ToMiuiaifce rycre 6ocaHCxe Marjie y jeceH 
icaa ce xuipajiOBH ccjic h momiih xceHe ycnoBHJio je OBe AJeBO- 
jaHKe MOJi6e Cymiy. Moxe cymie y obhm njccMaMa aa HMa h 
CHM6ojiHHaH 3Hanaj, Bpjio crap HCOcnopHO. 

FIcTpaHOBHheBC CBaTOBCKc njecMe o6yxBaTajy cbc mo- 
MCHTe CBaa6cHor secejba oa npocna6e AJeBOJxe ao pa3Me- 
Taiba CBaa6e y icyhn MJiaAO*eH>e. Bpjio je HHTepecaHTHO Aa 
je y obhm njecMaMa Majio TyxHHX TOHOBa kojh cy o6hhhh y 
CBaTOBCKHM njecMaMa. 3ao6Hl)eHa je, yniaBHOM, Tyra poah- 
Tejba h 6pahe icaa ce no3ApaBJi>ajy c oahbom, h TyacHO ocje- 
haH>e jsjeBOjKt xoja ce imaiiiH HeH3BJecHocrH y hobomc ao- 
My. CapajeBCxe CBaTOBCxe njecMe BHiue roBope o BecejbY, Hr- 
pH, 3ApaBHiiaMa h 6jiarocjiOBHMa. Moawa ce Ty orjieaa Ha- 
Mjepa 6ocaHCKHx Cp6a Aa BecejbeM yicaxy Ha CBOJy hbpcth- 
Hy h nocrojaHOCT. HeMa cyMH>e Aa fleTpaHOBHheBe CBaTOB- 
cxe njecMe HMajy 3a ochob npaBOcnaBHe CBaa6eHe o6H«iaje, 
ohh ce jacHO bhac 

Tpu »njecMe o kpchom HMeHy« jiaxo Moxe 6hth Aa cy 
XHBJejie y Hapoay h Aa cy BpuiHjie anyac6y ycMeHHx 
KH>H*ceBHHX TeKCTOBa. Ohc Hoce pHTaM CBeHapciee peTOpHKe 
h y3AHniyTH toh xpcne 3ApaBHiie. Y noHexy oa h>hx Moawa 
cy ^HBJaHOBHh hjih rieTpaHOBHh y6amuiH noHeKH cboj cthx 
Aa 6h HcraKJiH cpncxo HanHjaH>e Ha anaBaMa. 

Mel)y »ji>y6aBHHM h ApyrHM pa3JiHHHTHM xchckhm 
njecMaMa«, kojhx je 256, HMa hocoahko ay*Hx TexcroBa ko- 
jh cy flHBJaHOBHheBa jiHiHa TBopeBHHa. ^HBJaHOBHh je xtho 
Aa OBaKBHM njecMaMa noxaxe Aa cy cpncKH jynaiiH Mapxo 
KpajbCBHh, Mhjioui 06HJiHh, EaHOBHh CrpaxHjio, Pejba oa 
I1a3apa h TonJiHiia MHJiaH 6hjih bhtcsobh kojh Apyryjy c 
BHJiaMa, Hoce oahjcjio h opyacje xoje Apyru jyHaun HeMajy h 
Aa cy HeoAOJbHBH 3a xeHoco cpue. flHBjaHOBHh je o obhm jy- 
HaiiHMa HcnjeBao MHoro encKHX njecaMa y xoJHMa je Hcra- 
xao CHary h>hxobc ca6jbe h MHiinme, a y jihpckhm njecMaMa 
xtho je Aa HcraxHe h>hxob hhthmhh hchbot h MOManxy 
jbenoTy. 

Ocrajie njecMe OBe 3aMauiHe rpyne HHJecy yjeAHaieHe 
yMJejHHHKe BHCHHe. MHorHMa je IleTpaHOBHh, oahocho 
AHBJaHOBHh, noHeuiTO OAy3eo: MycjiHMaHCKH npnnjeB, Typ- 



XIX 



I|H3aM 9 MyCJIHMaHCKO HMC 3aMHJeHHO CpnCKHM HMCHOM HJIH 

aoabo noxojy pHJei xoja cc h3boah oa phjchh Cp6H. Ajih, h 
OBaxBe njccMe HMajy 3Hanaja 3a Hayxy, OHe HHJecy 4muich<|>h- 
xbt Hero AOijepHBaHe HapoAHe njccMe xoje cy oiyaajie ao- 
cra oa CBora npao6HTHor odnnxa. Y obom bcjihkom 6pojy 
njecaMa hmb hx Ha Accentm kojc cy lipase HapoAHe njccMe 
h xoje Hy^e BejiHxy njecHHHxy chary. Capajeacxe jbyfiasHe 
njccwic yxBaTHjie cy CBe TpcHyTKC ji>y6aBH oa aparojiacror 
HaMHrHBaiba h auinxoBaiba no Ay6oxnx npexHBJbaBaiba xa- 
aa ce KHAHiue Ha xhbot cbojc cynapHHue hjih Ha csoj jihi- 
hh. FloMCHyTa cy h CBa Mjecra Ha KOjHMa ce cpcTa ji>y6aB xo- 
ja 3aHCce hjih noHece. HapoAHH njecHHK yBHJex je HMao cmh- 
jexa 3a cbc ycnajbCHe njej\OBe 9 jiaxcHO Ty*HC yaoBHue, nocra- 
jajie AJCBOJKe h 3a JbyfiaBHHxe xoje He xpacn MOManxa cnara 
h ooJiyiHOCT. Moxe HapoAHH njecHHK cbc aa onpocra, ccm 
ab cacraBH hcmhjio c ueApaniM h pyxno c jiHJenHM. flpyrn 
cnoj noHexaa onpaaAB jaxa Jby6as xoja HarjiamaBa jbcnoTy 
xao HaaoxHa^y {unHixor Herarjieaa. Y FIcTpaHOBHhcBHM 
jby6aBHHM njccMaMa jaxq je HarjiauiCH noyiHH, AHAaxTHHXH 
toh : Tpc6a tobophth HcfHhy, na3HTH Ha CHary xa3aHC pHJc- 
hh, nyBaTH ce kjictbc h rpHJcxa. PdAOCxpBHyhe h BaH6paHHO 
AHJeTe TpcTHpajy ce xao Hajrexe 3Jio. CTpacHa ji>y6aB h 

HC5KH>a 3aTB0pCHC M>'CJlHMaHCKC AJCBOJKC jaKO Cy npHMJCTHH 

y H3bjcchhm njccMaMa. Haxo je IleTpaHOBHh, hjih Ahbjbho- 

BHh, 3BMHJeHHO MyCJIHMaHCKa HMCHa, HHJC MOraO Aa yKJIOHH 
OHO UITO Cy yCJIOBHJIH nCTOBJCKOBHH OpHJCHTaJlHH yTHliaJH. 

Y oboj rpynH hmb ycnjcjiHX uiajbHBHx njecaMa. Hexaa 
ce npejia3H Ha rpoTecxy, a y HexojiHxa Maxa njccMa je aobc- 
achb no hbhiic jibciihbhocth. 

HHTepecaHTHa je njccMa o TparaHHOM xpajy 6pahc 
Mopnha. Oamcthhiiitbo h xa3Ha noMJepCHH cy yndaan, a y 
npBH iuibh HapOAHH njecHHK hcthhc npesejiHicy Tyry Majxe 
MopHha. 

Mhouitbo hmchb 6ocaHCKHx Mjecra, h nocc6HO jioxa- 
jiHTcra y CapajcBy, xao h TypiiH3MH 9 kojh cy h nopen H36a- 
UHBan>a ocrajiH 6poJHH, HCcyMH>HBO noxa3yjy xaxo cy ce y 
Eochh h CapajcBy cneiui4>HKOBaJiH mothbh xoje cpcTaMO y 
njccMaMa uito cy 3a6iui»exceiie Ha pa3HHM TcpcHHMa 
cpncxoxpBaTcxe jc3HHxe TcpHTopHJc. 3aTO npaBC napOAHe 
njccMe H3 ricTpaHOBHhcBC i6npKc jinpcxHX njecaMa HMajy 
ABOcrpyxy BpHjeAHOcr: npyxajy nmaoiiy yMjeTHHixy Jbeno- 

XX 



Ty h cnyxe nayim xao noroaaH MaTepujan 3a npaheiM xpe- 
Taiba MOTHBa h h»hxobo y6aurrHH>eH>e y Eochh, noceGno y 
Capajeay. 

y npBOJ kh»h3h encKHX njecaMa, xoja je H3Aara y Eeor- 
paoy 1867. roAHHC, flHBJaHOBHh je hoiojmio Hajfx>A»e cBoje 
KaajiHTcre. PacnanaxyhH H3y3erHHM 6oraTCTBOM roTOBHx 
cjiHKa h craxoaa, xhbhx h pjchhthx H3pa3a, njcBan je ycnno 
M nocrarae yMJerHHHxy koxcpchthoct y 3anaxeHOM 6pojy 
njecaMa. Taxac cy njecvic 6p. 2, 4, 6, 7, 13, IS, 17, 30, 34, 41 h 
44. IIoACTaKHyT ricTpaHOBHhcBHM cyrecTHjaMa, a noHHJeT 
OAyuieajbeibeM q>ncxoM npouuioiuhy, AHBJaHOBHh je ycnn- 
jcaao Aa KiMixeBHO apTHxyjimiie TeMaTHxy kojom ce 6aBHO. 
CBaxaico, y <J>oha njecaMa xoje je caonuiTHO Tpe6a ypanyHa- 
th h HapoAHe njecMe KoJHMa je pacnojiarao y cbom penepTO- 
apy no KpeaTMBHH npeHOCwiau. He Tpe6a CBaxaxo 3ao6Hhn 
hh HOBHaHy HMOKHaAy Kojy je Ao6njao oa rieTpaHOBHha. 
Taxo je HjiHJa AmjaHOBKh, kojh je mmmao oa Kapaunha 
H3 Apo&baxa, c nyHO OAyuieajbeH»a h aM6nuHJa noneo Aa 
njeBa 3a IleTpaHOBHha. Oh je y noneTxy CBora njeeaH>a no- 
CBehuaao MHoro bhuic naxite Texcry kojh croapa, Hero urro 
je xacHHJe pajwo icaaa je na 6p3HHy JUMHimbao AeceTepanxe 
npHHe 3a caora nocjioaaBua h Hapynioua. IlojeAHHe H>eroBe 
njecMe nay y caM apx cpncKoxpBarcKe enure. Taraa je, Ha 
npHMJep, njecMa BaHOBuh Cexyjia u Jobbh KocoBau. OHa je, 
uitoho ce same, JiHJena oa noHcnca ao icpaja. Mothb je opn- 
niHajiaH: ouiaH jynax ce npepyuino y HCMohHor nyTHHxa 
kojh je crasHo Ha rjiaBy »kphjio no3JiaheHO« Aa 6h naMa- 
mho CHJieiiHJe xoje Tpe6a npHMJepHo xa3HHTH. GriHKa JoBa- 
Ha Kocoaiia kojh je cxpyiueHo npexpcnio pyxe h H>eroBa 
KOH>a M ajiHHa kojh y »TpH Hore xpaMJi>e« BeoMa je HMnpe- 
CHBHa. Kocoaau xpcrapH Kocobom, t>hkhhm nojteM xoje je 
upHOM TaMOM 3acrpro ca cbhx crpana, ab ce hh cyrnie hc 
bhah. Haxo ce y oaoj njecMH yxprnajy npacrapn noAHTenc- 
thhkh mothbh, AtTB cjiHKa npyxa h CHary CHM60Jia - MyjHO 
Kocobo hba kojhm caMO uiTO HHJecy CHHyjie Myn>e, H H8.H3- 
rjieA crapau KocoBau, Kpnjy AareHTHy HaAy h CHary, HaroB- 
jeuiTaBajy »Apyry cyaHjy«. AHBJaHOBHh, xapaM6auia ycra- 
mrace Htre xojy je IleTpaHOBHh opramnoBao Ha JaxopHHH, 
xtho je ab CHMoojiHMa h cxpHBeHHM pHJeiHMa xaye »no- 
pofijrbeHOM HapoAy oho uito 6h xaJAyiKH rycjiap ncBao ot- 
Bopeno, no3HBajyhH Ha 6yHy«. M njecMa WeHHaSa'JBynme 

XXI 



Eornana c bhjiom HMa njccHHHKor 3aMaxa, ann OHa, c Apyre 
CTpaHe, OApaxaBa h AHBJanoBHheBe MaHe. ^HBJaHOBHh hhjc 
6ho cnoco6aH Aa ocjerH 6Hjbere npouuiocTH o xojoj njeBa, 
Kaico to ocjeha ByicoBCKH, HenaTBopcHH HapoAHH njecHHK - 
*njeBaH 9 OHjiHn BHiuibHh Ha npHMJep, na nHCMeHH h HaHHTa- 
hh njeBan c Jaxopmie BHTe3y h njieMHhy JbyTHUH Eoraaiiy 
npnnHcyje cejbaiice h Ho6aHcxe Mamipe. Kaa JEyTHua nojia- 
3H ojx cBoje Kyne Ha nyT, cecrpa My He cnpcMa »TaHKC 
6pauiH>eHHice« icao y npaBHM HapoAHHM njecMaMa, Hero My 
craBjba y rop6y »cnpa, xji>e6a h neneHa Meca/ HaTOHHjia y 
nyTypy BHHa«. A icaa ce BpaTHO y ABope c HaropKHKOM bh- 
jiom, EoraaH je no3Bao Ha CBa^6y CBe H3a6paHe jyHaice h 
njieMHhe. Ajih yMJecrro Aa npHMa rocre »Ha (rajejioj KyjiH«, 
Bor^aH, Kao h CBaKH cejbaHKH AOMallHH, cbojom pyicoM KOJbe 
»OBue h Mane jaraibue/H cpnjeMCKe BeJinxe bojiobc«. M 
cmpt Eor^aHOBa CHHa HeHaaa ^HBJaHOBHh je onjeBao ApyK- 
HHJe Hero urro 6h to ypaAHO ByxoBCKH njecHHK - njeBan: 

» Wernpn ra nyuuce yjxapnwe,- 
jjBffje H>e\ty cpuc h3hccouic 9 
a jjBHj'e My y jjpo6y ocrauie.« 

Kaxo je to Hcraicao BoJHdiaB M. JoBaHOBHh, ocHOBHa 
H^eja ^HBJaHOBHheBa njesaifca 6ho je HaojbyacicH, 3MajcKH, 
xapaKTep jyHaica H3 cpncxe npouuiocTH kojh cy y Ta- 
AauiH>HM AaHHMa po6oBaH>a iioa TypiiHMa npeAcraBjbajiH 
HapoAHy Ha^y y 6ojby 6yayhH0CT. /jHBJaHOBHh je MHcraHap- 
CKo-noeTCKy HAejy CBora AyxoBHor pyxoBOAHOiia, jepoMOHa- 
xa Teo<J)Hjia, pa3BHO y noTnyHocra, icao fiojihthhich npo- 
rpaM. Y ^HBJaHOBHheBHM njecMaMa, HaJBehw xepoj cpncxe 
HcrropHJe, Mhjioui 06njiHh 9 chh je 3Maja H3 njiaHHHe h 
cpncxe Ho6aHHiie; 3aaoJHjia ra je HaropKHH»a BHjia MJiHJe- 
kom cpncKe njecMe. H>eroBa Majica BHjia OTKpHJia My je jeA- 
Hor Aana TaJHy H>eroBa pol)eH>a h HcryMaHHjia My cay sax- 
hoct njiaHHHCKHX 3MajeBa 3a cpncxn HapoA. HHane, y njec- 
MaMa JjHBJaHOBHheBHM cjbeayje Ayra jiHcra q>ncxnx jyHaxa 
kojh cy 3MajcKor nopHJeuia: 3Maj OraeHH Byx 9 Pejba 
EoiiJH>aHHH, EaHOBHh Ceicyjia, EaHOBHh Crpaxivio, JbyTHua 
EorAaH, Kpa/beBHh MapKO, Bhcokh CTeBaH h Ap. Tpe6a ce 
cjio)khth c KOHcraTauHJOM B. JoBaHOBHha Aa je iwjejia xe- 
pojcxa MHTOJiornja noMeHyTHX njecaMa noTeuia H3 IleTpa- 
HOBHheBa TyManeiba Byxose njecMe Ufapuua Mujmua u 3Maj 



XXII 



oa Jacrpcima. H3 njecMe xojy je HAeojior h nojiHTHiap IleT- 
paHOBHn cxBaTHO xao noercxy aneropHJy. HaHMe, xoa Byxa 
3Maj oa Jacrpenua He nrpa ony cpncxopoAOJby6HBy yjiory 
icojy rieTpaHOBHh npHnHcyje 3MajeBHMa y iuiaHHHH. Taxo 
IleTpaHOBHheB narpHOTCKH ApaKyjiH3aM, h nopeA hhimhh- 
ue Aa je y BHiue MaxoBa Hcxa3aH spejiHM njecHHHKHM je3H- 
xom, OAyAapa oa MHTOJiouiKor noATexcra kojhm pacnojiaxe 
KJiacHHHa, ByxoBCxa, enmca c hctophjckom TeMaTHKOM. 

y Apyroj kh>h3h encKHx njecaMa, xojy je rieTpaHOBHh 
o6jaBHO y Eeorpaay 1870. roAHHe, c6jaBJbeHe cy AHBJaHOBH- 
heBe njecMe xoje Maibe-BHiiie HMajy ncry TeMaraxy xao h 
njecMe H3 npeTXOAHe encxe 36Hpxe. KaA 6h /jHBJaHOBHh hc- 
njesao njecMy o jeAHOM jyHaxy H3 cpncxe npouuiocTH, He 6h 
ce oh 3aycraBJbao aok He Hcupne CBe CBoje acouHJauHJe o 
tom jyHaxy oxo kojhx ce Moxe caBHTH njecMa, hjih, 6oji>e pe- 
neHO, CTHXOBaHa npHnoBHJeTxa. H3rjieaa Aa ra je 3apaAa, 
nopeA ocrajiora, Ha to HaBOAHJia. Ebo jczxHor npHMJepa xo- 
jh noxa3yje xaxo je AHBJaHOBHh yMHoacaBao njecMe o jczx- 
hom encxoM jyHaxy. Y neTHpn FleTpaHOBHheBe 36npxe yuuio 
je ceAaMHaecr njecaMa o Mnjioiuy OGHjiHhy. Y npsoj kh>h3h 
caMO cy ABHJe, a Beh y Apyroj HMa ocaM njecaMa o Mujioiuy 
06HJiHhy. Taxo cy ce muajie njecMe o Mapxy KpajbeBHhy, 
PejbH oa ria3apa h ApyrHM encxHM h hctophjckhm jiHijHMa 
cpncxe npoiiuiocTH. Hcnpeaao je njeBan c JaxopHHe Ayre 
cnixoBaHe npHne y xoJHMa Ae<J)Hjiyjy Bmie, 3MajeBH h erao- 
THHHe )KHBOTHH>e. HMao je y rjiaBH 6e36poj acouHJauHJa Ha 
npoHHTaHy jiexTHpy, pacnojiarao je cthjickhm xanynHMa o 
MerAaHHMa, xeHHAfoMa, jioBy h ApyrHM 3roaaMa, na je Jia- 
xo h 6e3 Hanopa cnarao AeceTepanxe njecMe. Haxo ce y Apy- 
roj kh»h3H encxHX njecaMa Beh ocjeha 3aMop crapora njeBa- 
na, MHore njecMe nyjxt (JmHTacTHHHe cjinxe h yrol)aje kojh 
HHjecy 6e3 njecHHHxor CMJepa. EajxoBHTOcr MHorax AHBJa- 
HOBHheBHx njecaMa Moxce oco6hto Aa npHByne naxity ^je- 
ue. 

IV 

TpH IleTpaHOBHheBe o6jaajbeHe 36npxe 6mie cy neuihe 
npeAMeT HHTepecoBaH>a HayiHHxa 3a npoTexjinx cto h ABa- 
AeceTax roAHHa. FhpeneHH cy pa3JiHHHTH cyaoBH o IleTpa- 
HOBHheay caxyiubaixoM paAy joiu aok je jepoMOnax Teo4>HJi 

XXIII 



6ho xhb. CpncKe HapoAHe njccMC H3 Heocjio6ot)eHe Bochc, 
xpo3 Kojy HHJe Morao npohH Byx Kapaunh TparoM HapoAHe 

KIbHXeBHOCTH, npHXBaTHJia JC Ca BeJIHKHM 3aAO0OJKCTBOM 

OH^auiiba cpncKa xyjiTypHa h noJiHTHHxa jaBHOcr y Cp6hjh 

H BoJBOAHHH. IIOJIHTHHKO IIHTaH* BOCHC H XcpUCrOBHHC 

6hjio je Bpjio axTyejiHO y xpyroBHMa yjewibem OMJiaAHHe 
cpncxe h ApxaBHe nojiHTHxe Cp6nje, na je CBaxn raac o ny- 
xobhom craH>y TaMouiH»HX Cpoa npaheH c b6jihkom 
naxciMM. Cpncxo yncHO Apyurrao Hcraxjio je BejiHKH 3Haiaj 
ncTpaHOBHneBor caxynjbaHxor pa.ua, a KHe3 MHxaiuio 06- 
peHOBHh Harpa^Ho je capajeBCKor ynHTejba, jepoMOHaxa Te- 
o4>Hjia, ca cto AyxaTa. Bnjia, JJamma, Cpdnja h CpncicH 
jweBHHK jeaHoniacHo cy npenopyMHJiM neTpaHOBHheae 
36Hpxe h o6acyjiH hx noxBanaMa. 

BaTpocjiaB Jarah npBH je HayHHO npHcrynHO IleTpa- 
HOBHheBHM njecMaMa. Yrjic^HH HayiHHK H3pa3H0 je cyMH»y 
y HcnpaBHocr FIcTpaHOBHheBa pajxa Ha npHxynjbaity HapoA- 
hhx njecaMa, h y HapomiH xapaxTep njecaMa iberoBe 36npxe 
xojy je H3Aano Cpncxo yneno apyuiTBO. CTojaH HoBaxoBHh, 
xoJH je y HMe Cpncxor yneHor apyuiTBa 6ho no3HTHBHo ouh- 
jeHHo IleTpaHOBHheBy npBy 36npxy encxHX njecaMa, H3JaBH0 
je nocjiHJe JaraheBe xpHTHxe a& cy cyaoBH xoje je H3pexao o 
IleTpaHOBHheBHM njecMaMa 6hjih BHiue tijiojx 0AyiueBJbeH>a 
HapoAHOM njccMOM Hero pc3yjuaT Haynne aHanroe. Hoaa- 
xoBHh je 6ho Tex Ha noneTxy cBoje HayMHe xapnjepe xaa je 
oqjeH>HBao IleTpaHOBHheBy 36upxy 1866. roAHHe. 

Mnjiopaa UlannaHKH y6njeAHO je 1869. roAHHe 
Cpncxo yneHo ApyurrBO Aa IleTpaHOBHheBy APyry KH»Hry 
encxHX njecaMa He 6h Tpe6ano npnxBaTHTH. ApyuiTBO je 
npnxBaTHjio Ty oqjeHy cBora HJiaHa, Te IleTpaHOBHh cee no 
CBoje cmpth 1887. Hehe BHiue ny™ hh jeAHy noxBanHy pHJen 
o cbojhm 36HpxaMa HapoAHHX njecaMa. flpyry 36npxy en- 
ckhx njecaMa H3Aao je y Eeorpaay o cbom Tpouixy, a TpH 
36Hpxe 9 jeAHy encxnx h ABHJe jihpckhx njecaMa, xoje cy joui 
1868. 6Hjie cnpeMJbeHe 3a urraMny, HHJe hh noxyuiao Aa 06- 
jaBH. 

HayHHHUH cy nooiHJe IleTpaHOBHheBe cmpth ou- 
jeH>HBajiH H>eroBe 36npxe Hajieuihe y3rpeAH0 h iioboaom 
xaxBor Apyror npo6jieMa. OnuinpHnje cy pacnpaBjbajiH To- 
mo MapCTHh, Jocnn MnjiaxoBHh h BoJHcnaB M. JosaHOBHh. 

XXIV 



MapCTHh HHJe cyMH>ao y hcthhhtoct nerpaHOBHhe- 
bhx HanoMeHa o cbom caxynjbaixoM paay, na je Harjiacno 
jja cy cyMH>HBe caMO oHe njecMe kojc cy 3anncaHe oa nncMe- 
hhx njcBana. Cue ocrajie IleTpaHOBHheBe encxe njecMe H3 
ABHJe o6jaBJbeHe 36npxe MapcTHh je TpCTHpao xao KJiacHi- 
Hy HapoAHy ennxy h KHJe hx pa3JiHKOBao ojx njccaMa H3 
36opHHxa Byxa Kapaunha. 

Jocnn MHjiaxoBHh je npBH noxyuiao aa npn6epe noaa- 
tkc o *HBcrry h pa^y Eorojby6a IleTpaHOBHha h npBH je Ha- 
npaBHO 6HOJiHorpa<|>CKH npenieA iberoBHX o6jaBji>eHHX 
36hdkh. £o3Hao je oa IleTpaHOBHheBor HexaaaiiiH>er yieHH- 
xa CaBe MaHojjiOBHha jxa npe3Birrep Teo<J)HJi hhjc Hiuao no 
TepcHy paan caxyiubaifca HapowHX njccaMa, na je 3axjby<iHO 
aa IleTpaHOBHheBe encxe njecMe HHJecy nocrajie HHnye 
Apyrrye Hero »y co6h nerpaHOBHheBoj«. Mel)yTHM, npHMH- 
jerao je M y IlerpaHOBMheBoj 36hpuh jihpckhx njecaMa HMa 
h »Bpjio JiHJenHX«, ajiH »h TaxoBHX Ha xoJHMa ce onaxa w 
cy AOTjepHBaHe, Hexe xo ouBJeTajie a Hexe noa CHJiy 
cxpnjbeHe«. MujiaxoBHh je 6ho Ha Haj6oJbeM nyTy na npe- 
Tpece h ouhjchh IleTpaHOBHheBe 36Hpxe, ajiH oh to HHJe 
ypaaHo. 3aaoaojbHo ce caMO HanoMeHaMa h oiihcom xitHra. 

BoJHdiaB M. JoBaHOBHh, naxo HHJe HMao Ha pacnojia- 
raity H3Bope kojh pacBJeTJbaBajy capacity IleTpaHOBHha c 
Hjihjom AHBJaHOBHheM, 3axjbyMHo je aa IleTpaHOBHheBe 
36npxe He Hyae HenaTBopeHy Hapowy, ycMeHy, ennxy. JoBa- 
HOBHh je npBH npHMHJeTHo &a IleTpaHOBHheBe njecMe HMajy 
»H3pa3HTy nojiHTHHxy TeH^eHUHJy, oHaxo xao uito cy HMa- 
jih nojiHTHHxy TeHAeHUHJy KpajhojjBopcKu pytconHC h apyrn 
naTpHOTCKH 4>ajiCH4>HxaTH yneHor neiuxor cnaBHcre Baiyia- 
Ba XaHxe«. 

Ilopea noMeHyTHX uihphx ocBpTa Ha IleTpaHOBHheBe 
njecMe, nocroJH h HHTaB hh3 HanoMCHa xoje cy aaBajm noje- 
ahhh HayMHHUH npHJiHKOM HcrpaxHBaiba npupoae h pa3- 
BHTxa Hauie Hapo^HC noe3HJe. Hexn cy 6e3pe3epBHo y3HMa- 
jih rieTpaHOBHhcBe njecMe xao npaBe HapoAHe, Apyrn cy hx 
H36jeraBajiH, a jewH cy huijih ojx cnyiaja jxo cjiyiaja - Hexe 
njecMe cy TperapajiH xao H3BopHe HapoAHe, a Hexe cy ou- 
jeH>HBajiH xao npo&ieMaTHHHe h cyMH>HBe. 

BecejiHH MajxaHOBHh y3HMao je 036hji>ho IleTpaHOBH- 
heBe njecMe c mhtojiouikhm MOTHBHMa, na ce y H>eroBHM no- 
3HaTHM paAOBHMa o pejinraJH h 4>ojiKJiopy hccto iiHTHpajy 

XXV 



neTpaHOBHhcBe njecMe xao tckctobh kojh cy caiyBajiH oc- 
TaTKe naraHCKHx, mhtojioiiikhx BJepoBaiba. Thxomhp P. 
l)opl)eBHh CMaTpa jxa cy IleTpaHOBHheBe njecMe BJepaH oj\- 
pa3 HapoAHor xcHBOTa h HapoAHHx o6Hiaja kojh cy axTHBHo 
xcHBJejiH y npouuiocTH. EpaHHCJiaB KpcrHh Aao je nyHO no- 
Bjepeibe nerpaHOBHheBHM encKHM njecMaMa y cbojhm paAO- 

BHMa O HHTCpHaUHOHaJIHHM MOTHBHMa y Haiuoj HapOAHOJ 

enHUH. C. M. OpxaHOBHh ocjiaH>a ce Ha* IleTpaHOBHheBe 
njecMe xao Ha npaBe HapoAHe xaAa yTBphyje nopHJexjio ec- 
xaTOJiouiKHx MOTHBa y HapoAHHM njecMaMa o kocobckom 
6ojy. BjiaAHMHp liopoBHh HarjiacHo je m je IlcTpaHOBHh 
cyMH>HB caxynjban, ajiH ce Hnax no3HBao y nojeAHHHM paAO- 
BHMa Ha IleTpaHOBHheBe njecMe xao npaBe HapoAHe. JoBaH 
ToMHh HHJe y cbojhm paaoBHMa 3ao6Hjia3HO IleTpaHOBHhe- 
Be njecMe, ajiH HHJe hx, nnax, yBHJex TpeTHpao xao H3BopHe 
HapoaHe. HHKOJia BaHamcBuh Bjepyje <aa y nojeAHHHM IleT- 
paHOBHheBHM njecMaMa uvia Bpjio crapHx ejieMeHaTa kojh 
cy 3HanaJHH 3a Hayxy o HapoAHOJ kh^dkcbhocth, ajiH H3ABa- 
ja /jHBJaHOBHheBe TexcroBe xao cyMH>HBe. Apar. Kocrnh hh- 
je HHxaAa BJepoBao y HapoAHH xapaxTep IleTpaHOBHheBHX 
njecaMa. Kocrnh je y6jeAJi>HBO noxa3ao <aa je IleTpaHOBHhe- 
Ba njecMa Kaxo cy carpatfeHM JJeiaHH npepaaa njecMe 6p. 47 
H3 36opHHxa Epahe MHJia#HHOBaiia. 

CTpaHH HcnHTHBaHH Hauie HapoAHe noe3HJe hccto hh- 
jecy 3ao6Hjia3HjiH IleTpaHOBHheBe njecMe. To cy, H3Mel)y oc- 
TajiHX, A. BajaH, A. CeperaeH, M. HaABHx h op. CaBpeMeHH 
pycxH HayHHHK, B. H. riyranoB y cbom pa^y o xocobcxhm 
njecMaMa ycsaja JaraheBy xpHTHxy h CMaTpa aa je Hajayaca 
njecMa y IleTpaHOBHha, Tlponacr uapcna cpncxora 
KH»H)xeBHor nopHJexjia. 

IleTpaHOBHheBe JiHpcxe njecMe HHJe 3ao6Huuia hhjca- 
Ha aHTOJionija Hauie HapoAHe jiHpHxe. H no3HaTa Ahtojio- 
rnja jyrocnoBeHCKe Hapojwe jiapmce BjiaaaHa HeAHha, xoja 
6poJH caMO TpHcra njecaMa, H3a6paHHX H3 neAecer h neT 
xHJbajia njecaMa ca cpncxoxpBaTCxor, cjiOBeHaixor h Maxe- 
AOHCxor je3HHxor noggynja, Hfrja ABa TexcrA Ha ELejpaHOBH- 
heBe AHCxe 36npxe. 

Ilo neMy ce pa3JiHxyje caAauiH>e Hj^aH>e IleTpaHOBHhe- 
bhx 36hpkh or H>HXOBor npBor H3Aan>a y AeBeTHaecroM bh- 

J CK y ? . . w 

HacjiOB 36npxe je yjcAHaneH - CpncKc mpoam njecMt 
H3 Eochc h XcpucroBHHC. Y noAHacjiOBy ctojh jiupcxe, oa- 

XXVI 



hocho encKe. P*ahh 6pojeBH KH>Hra, I, II, III, 03HaiaBajy h 
peaocjiHJCA npBor H3aaH>a rieTpaHOBHhcBHx 36hdkh. Kaa ce 
6yjxy o6jaBiuie TpH neTpaHOBHhese 36npxe, KOje cy joui y 
pyxonncy, Tpe6a Aa ocraHe hcth HacnoB h Here OApeAHHiie 
y noAHacjiOBy, c THMe uito he ce HacraBHTH peAHH 6pojeBH 
IV, V, VI. Obhm yjeAHanaBaiMM HacjioBa H36jerHyra je Tep- 
MHHOJioiuxa HenpeuH3H0CT Ha3HBa 36hpkh xoje je OApeAHO 
IleTpaHOBHh. 

IleTpaHOBHheBa KJiacH^HxauHJa jihpckhx njecaMa 3a- 
ApxaHa je, a H30craBJi>eHe cy OApeAHHue »encxe njecMe era- 
pHJer BpeMeHa« h »jyHaHxe njecMe crapHJer BpeMeHa«. Ka- 
ko je npHMHJeTHO CTOjaH HoBaxoBHh, IleTpaHOBHh ce HHJe 
Apxao Mjepujia »xoje ahjcjih njecMe no hctophjckom pa3BH- 
jan>y HapoAHHX yMOTBopHHa, Hero ce caMO Apxao 
cnoji>auiH»er oftnuxa Hcropnjcxor (kojh hccto xohe Aa 6yAe y 
njecMH hhcto cnojbauiH»a crBap) h npeMa TOMe je noHaM- 
jeuiTao njecMe jc^Hy 3a < apyroM«. Aaxjie, H3ocraBJi>aH>eM no- 
jeAHHHx TepMHHa H3 rieTpaHOBHheBHX HacnoBa HHJe ce hh- 
uiTa H3ry6iuio y 3HaneH>CKOM CMHdiy. 

y obom H3aaH>y H30craBji>eHH cy IleTpaHOBHheBH 
npe^roBopH I h III kh>h3h, xao h npearoBop II KH>Hre kojh 
je Hanncao CTOjaH HQBaxoBHh. To je ypal)eHO crora uito cy 
noaauH o HaHHny caxynjbauba njecaMa xoje HyAC npeATOBO- 
pn MaxoM HeTU4HH. CTOjaH HoBaxoBHh ce xacHHJe AHcraH- 
unpao oji CBora Texcra HarjiacHBuiH Aa cy My MJUUUuiaiKH 
cy^OBH o ricTpaHOBHheBHM njecMaMa, 6hjih BHiue tuiojx OAy- 
iueBji>eH»a HapoAHOM njecMOM Hero pe3yjrraT Hayme aHajni- 
3e«. 

IIoAHacjioBH njecaMa, kojh <J>opMajiHO OApehyjy nopH- 
jexjio AaTora Texcra, roocraBjbeHH cy. 

IlpHMJezi6e xoJHMa je IleTpaHOBHh nponpaTHo nojean- 
He njecMe HHTer[<aiHo cy npeHnjeTe y obo Hwaibe. H nopeA 
HHiMHHue uito y thm MapraHajiHHM HanoMeHaMa HMa He- 
TaHHHx noAaTaxa o njecMaMa, xao h TepMHHa kojh cy npeBa- 
3ul)eHH, AaTH TexcTOBH npeHHJehe AaHauiiMM wraoiQr He- 
uito oa 6oje BpeMeHa y xoMe xhbh h paAH IleTpaHOBHh. Ta- 
xo he OBe HanoMeHe HaAOMJecraTH npearoBope 36hpkh kojh 
cy H30craBJbeHH. 

PjeHHHxoM MaH»e no3HaTHx pHJeiH IleTpaHOBHh je 
nponpaTHo caMO I KH»nry. AparaH AepoBHh, acHcreHT y 



3 - CPnCKfc HAPOAHt njfc'CME 113 BmX I XXVII 



JleKCHKorpa<)>CKOM aaBoay Uphc Tope Aonymio je pjetmuc 
3a I h cavumQ nrrajiiHe pye»iHHice 3a II h HI KH>Hry. 

ricTpaHOBHheBe 36Hpxe ycarjiauieHe cy c aaHainifcHM 
npaBonncoM. 

y nyhyjcM Hirra6ue h& CBOJy cryflHJy Borojby6 IJerpa- 
HOBHh tcao caxynjhan HapOMHHX njecaAta, xojy je o6jaBiuia 
Cpncxa axaAeMHJa Hayxa h yMeTHOCTH y 36opmtKy ncropHJe 
KH>H3tceBHOCTH, kh>. VIII 3a 1974. roAHHy. TaMO he HHTajiau 
HahH uinpy pacnpaBy o cBaxoM nHTaH>y xoje je AOTaKHyro y 
obom npeoroBopy. 

HoBax KiuiHfiapAa 



XXVHI 



njECME 



1. 

riJECME MMTOJIOrMHKE 

1. 

nYTOBAH>E CYHUA 

Japxo cynw Ha nyr nojuuauie, 
3a »hm MHJia Majxa npHcrajauie: 
»Japxo cymiet xya hem Ha xoHaxe? 
Ko be tcoh acHcpHuy Aara? 
Ko he tc6h jioxHHijy CTcpa-nt? 
Ko he Te6e paHO npoGyjurni, 
fla orpHjeui 3CMJby h rpaaoae 

A H OHY MJIOry CHpOTHH»y 

Tojiy, oocy n He onacaHy ?« 
»He 6pHHH ce, Moja MHJia Majxo! 
y Bora hy 6hth Ha xoHaxy, 
Boxja Mara BeiepHijy AaTH 
Boxja Mara jioxHHijy crepaTH, 
Boxja MaTH paHO npo6yAHra, 
fla orpHJeM 3eMAy h rpaaone 

A H OHV MJIOry CHpOTHIby 

Tojiy 9 oocy h He onacaHy.* 

2. 
XCEHHABA CYHUA 

XCap He6ecHH xapxo cymxe xeHH, 
no H36opy CBaTC noxynno: 
CTapor cBaTa CBerora HjiHJy, 



MHJia xyMa CBCTora JoeaHa, 
Asa AJCBepa, #Ba Eoxja aHl)ejia, 

IlOAHXe Ce KHTa H CBaTOBH 

no JiHJeny 3a cyHiie AJeBOjxy. 
Kaa cy 6hjih ABopy AjeBojaixoM, 
TaMO CBaTe ji'jeno aapHBajiH, 
CTapoM CBaTy CBeroMe Hjihjh, 
H>CMy aauie MyH>e h rpoMOBe, 
MHjiy xyMy cbctomc JoBaiiy, 
H>CMy flame CBe 'pmuhaHCKO KyMCTBO, 
AJCBepHMa ABaMa aHl)ejiHMa, 

R»HMa flame CBCTy AyxnjaHy, 
a not)ouie JiHJenn CBaTOBH, 
Rm cy 6hjih Hacpefl He6a cjaJHa, 
riorjieayje CBera AyxHJaHa 
Ca BHCHHe Mopy y OTOxy, 
riirrajia je ABa Eox*ja aHl)ejia 
»Hauia oia'o, CBera AyxHJaHa 
UIto norjieAaiu Mopy y OTOxy?« 
OflroBapa CBera AyxnjaHa: 
»y naxjiy cy TpH 'pHiuhaHcxe Ay we: 
JeAHOJ rope pyxe ao paMeiia, 
Apyrqj ropH jiniie ao OHHJy, 
Tpchoj ropn TaHaHa xouiyjba; 
KoMe rope pyxe ao paMeHa, 
Oh je 6hjo CBora poAHTen*, 
KoMe ropH jiHiie no OHHJy, 
Jby6njo je jiHJene AjeBOJxe, 
Jby6njo hx, ABopy He boaho, 
Komc ropH TaHaHa xouiyjba, 
Oho xyMa xyMa flapoaajia, 
A xyM xyMC HHJe AapHBao 
Hh on pyxe aeneHe ja6yxe.« 

CYHUE flJEBOJKH HE MOKE HHIUTA 

AjeBojxa ce cyHucM oxjiaAHjia: 
»)KapKO cyHuc, jbenuia caM on Te6e!« 
»A, aJCbojko, Moxce h to 6hth! 
Eto cyTpa HjiHH-aaHax Hfle, 



06yiiH cc iiito n>A Jbcnuie Moxeiii, 
Ila th craHH HacpeA nojba paBHa, 
Ja hy crraTH HacpeA He6a cjaJHa, 
ria heMo ce c ohhm* norjieaaTH, 
BHAHheMo ko he ncrraBHHTH.« 
Kaaa cyTpa HjiHH-AaHaic Aol)e, 
06ync ce jiHJena .njeBojica 
CBa y CBHjiy h y hhcto 3JiaT<>, 
06yne ce uito roA Jbenme Moxe, 
CHHy jiHue xao xapxo cyHiie! 
Ona craae HacpeA nojba paBHa, 
)Kapico cyHiie HacpeA ne6a cjaJHa, 
Ojx cyHamua ropa yBCHyjia 
M cryAeHa BOAa npeca'Hyjia, 
Ojx jyesojice HHiirra He yBeiiy, 
Beh jynaxy xora je jby6HJia 
y BeHyjio cpue ojx cyHamua 
M y pyuH crpynax 6ocHoxa. 



4. 
)KAPKO CYHUE JECH JT YPAHHJIO? 

AJeBOJxa je cymiy roBopmia: 
»XCapxo cyHue jecH ji* ypamuio? 
JeuH ji' Moje ABope o6acjajio? 
Je jih Moja Majxa ypamuia? 
Je jih Moje Mjecro oiuiaxajia? 
Jecy ji* Moje Apyre ypaniuie? 
Jecy a* MeHH neroa cjioaciuie?« 
ftCapico cyHiie h»oj3h oAroaapa: 
»A, AJeBOJKO, rpHJeuiHO th pene! 
A ja jecaM paHO ypaHHJio, 
M TBOJe caM ABope o6acjajio, 
M TBOja je Majxa ypaHHJia 
M TBOje je Mjecro omiaxajia, 
M TBOje cy Apyre ypaHHJie 
M Te6H cy neroa cjioxHJie.« 



5. 
MHHUA CE HAJbYTHJlA HA MJECEU 

^aHHua jc xapajia Mjeceua: 
»Tle ch 6ho, moj cjajaH Mjeceiel 
Tic ch 6ho, !)e ch aaHry6HO?« 
»TJe caM 6ho H'jecaM 4aHry6HO, 
UlehepjiH th Benep Bcncpacvio, 

EHCCpJIH th t)eBOJKy BHl)eCMO 

3a rjiaBOM joj 3at)eBeHo jiajie, 
Oho Jiajie 6aiu 6h 6hjio aa mc« 
HajbyTH cc 3BHj'e3^a AaHHua, 
flax o/mehe npexo Beapa He6a. 

6. 

yCTAHH TOPE, PAflOJME 

Khth ce He6o 3BJci/iaMa 
3ejieHo nojbe OBuavia, 
3a H>HMa HeMa no6aHa 
*CjeM }cjxho MOMHe Paaojne, 
M oho nyjxo 3acnajio, 
By^H ra Jan>a cecrpHua : 
»ycraHH rope, Pa^ojne! 
Oaouie obuc y3 nojbe, 
Rot\ouie oBiie no wopa, 
Ro Asopa JoBaH-6croBa, 
y Josa HMa cecrpHua, 
JlHJena CTaxa heaojxa, 
CTaxa he OBue BpaTHTH, 
Ha*h he Te MJia^a 3acnajia, 
CTaxa he Te6e 6yaHTH, 
EyAehH cnaTKO jby6HTH 9 
TpjiHhe Te6e pyxaMa, 

TpHUKaTH CHTHO 3y6HMa, 

Cy thjcm Te6e 6yjuiTH: 
ycrraHH, iiyujo, PaaoJHe! 

JSfl. BHAHUI KHTC BHCOKe, 

KnheHo He6o 3B'je3Aavia, 
IlpeA H>HMa cyHue h Mjeceu; 

fla BHAHUI KHTC HH30KC 



3ejietio nojbc oBuaMa, 
Ilpcfl H»HMa 6parau h ceica, 
Jlyao je momhc 3acnajio 9 
y% nojbc OBue nycnuio 
flo ABOpa JoBaH-6en>Ba, 
UBHJchc Moje noipjio, 
Jobo lie mchc xapaTH, 
Ja»y th cecrpy oabccth'.* 

7. 
CBATiA MEfiY 3BJE3MMA 

ABHJe cy ce 3B'je3ae 3aBaaHJie: 
IlpeoAHHua h Aamma 3B'je3aa, 
IlpeoAHHua A^hhuh roBopu: 
»0 AaHHue, jeAHa JiexaKHH»ol 
Th npmiexa c Beiep ao 3opHije, 
Ja npHJe!)o' 3eMjby h rpaaoBe, 
H ja oao 9 na 'EpueroBHHy, 
A npea ABope 'Epuera CrjenaHa, 
Ajij« CTJenaH Becejbc npoBow, 
Cinia xceHH a yaaje uihepxy, 
Ila je 6a6o whepxy cjeTOBao: 
»Ka4? 6yaeiii hh3 nojte iiiHpoxo, 
Ilycrn KOH>y noy no KOJMHa, 
Ojx KOJi>eHa KHTe joq KonHTa, 
Fne/iahe Te Mano h bcjihico, 
nieaahe Te uape on CraMffona 
Ca nemiepa xpo3 6Hcrpa 6mbypa, 
UapeBHua Kpo3 3pH0 6Hcepa v 
CvjiTaHHja xpo3 3pHO Mepuana, 
Mjioro po6ji>e Kp03 hobo CTo6opje\« 

8. 
EJIH3AHUH nPHPOAE 

BHjep npocH y jyra jtfeBOJKy, 
Bnjep npocH a jyr ce iiohoch, 
Ty cy mh ce bjctph 3aBazuuiH 



A cry^CHC bojxc noMyrajie, 
Ro jeAHora JosHHa 6yHapa, 
'Be My cjeAH BHJepHHua Ji>y6a, 
Ha xpiuiy joj Tpn 6jiH3aHua CHHa, 

JeAHOM HMC: KHIlia AHBTH-KHUia, 

ApyroM hmc: cjaJHa MJeceiHHa 
A TpchcMy: Ha Hcroxy cyHue. 

TOBOpiIJia KHUia AHBTH-KHUia: 

»CBauiTa mh ce o6paayje Majro, 
A HaJBHiue JiHjcna 'uicHHua.« 
ToBopiuia cjajHa MJeceMHHa: 
»CBauiTa mh ce o6paayje Majro, 
A HaJBHiue y nyTy nyrHHie.* 
ToBopHJio Ha HCTOicy cyHue: 
»CBauiTa mh ce o6paayje Majro, 
A HaJBHiue MJiora CHpoTHH>a; 
CBaxora hy MaTH orpHJam, 
Ajih Hehy OHora jyHara 
Kojh cicyAH jiHJeny jsjesojKy.« 

9. 
OIIET MCTO, AJIH flPyrOJAHHJE 

Jyr nohepa no He6y o6jiaice, 

Aohepa hx cjeBepy Ha ABope, 

y cjeaepa jinjena jgeBOJica, 

Jyr je npocn, cjeeep ce noHOCH. 

Asa ce CHJiHa sjeTpa 3asaAHuie 9 

3aBaaH ce jyxe ca cjeaepoM, 

Cbhm* BOAaMa ohh 3aH>HJauie, 

3aH>HJauie uapeBHM 6y HapoM ; 

TyAH cjeAH MJiaAa uapeaHua 

Oko H>e ce Tpn CHHa Hrpajy, 

HajcrapHJH Majiw AOJia3HO 

M osaxo h>oJ3h rosopHo: 

»Ja caM, Majro, cyHue Ha HcroKy!« 

Bora Mojie y 6pAy no6aHH: 

»Aaj mm, Eoace, cyHue Ha HCTOicy.« 

ria je cpeAH>H MajnH AOJia3HO 

H oaaKO h>oJ3h tobopho : 

»Ja caM Majro, cjajHa MJeceHHHa« 



8 



Bora MOJie nyTHHUH y nyTy: 
»Aaj HaM, Eoxe, cjaJHC MJeccMHHe, 
fla bhahmo Mjia^H nyTOBaTH.« 

HaJMJial)H jc MajuH aojuuho: 
»Ja caM, MaJKO, l)ypl)eBCica KHiiJHua, 
KaA poMHfbxaM, CBaic mh ce paziyje, 
IloHaJBHuie 3ejieHa jiHBaAa, 
Ha jiHBa^H 6njejie obi h ue.« 



10. 
BHJ1A CBE 3HA 

r 

Cmt>e Mope h Ay6HHe TBoje! 
Hhko Te6e npenjiHBaT He Mope, 
Behe BH/ia Ha KOH>y jbeJMHy, 
Koh>hu bhjih th*o nporoBapa: 
»A th bhjio, no6ory cecrpHue! 
'fie cy Mopy HajBHuie Ay6jbHHe? 
'fie jih He6y HajBHuie bhchhc? 
'fie jih bhjio HajuiHpe uiHpHHe? 
Ha kom nojby HajBHuie 6oJHiiiTe? 
'fie cy bhjio Haj6ojbH jyHaiw ?« 
Bnjia KOH>y th'o nporoBapa: 
»Koh>hu jbejbeH, moj no6ory 6paTe! 
HacpeA Mopa HaJAy6ji>e jxydunc, 
HacpeA He6a HajBHuie bhchhc, 
HacpeA nojba HajuiHpe iunpHHe, 
Ha KocoBy HajBHuie 6oJHiirre, 
EpueroBUH Haj6ojbH jyHauH, 
CapajeBKe Hajfkute ^jeBOJKe.« 



11. 
OnET HCTO, HEUITO flPyrOJAHMJE 

Chh>c Mope h Ay6HHe TBoje! 
Hhko Te6e npenjiOBHT He Mope, 
Hero BHJia Ha KOH>y jvejbeHy. 



Kaa cy 6hjih Hacpea Mopa Tnxa, 
Koh>hii jvejMH BtfjiH roBOpauie: 
»A th bhjio, h no6ory Majso! 
Tie cy Mopy Hajjiy6ji>e ay6HHe? 
Tie cy Hcoy HajuiHpe iuhphhc? 
Koja jih je 3eMJi>a HajpoAHHJa? 
KojH jih cy HaJ6ojbH jytiaiiH? 
Koje jih cy Hajjbenuie 4JenojKe?« 
BHJia xoH>y th'o oarosapa: 
»A 6opa mh, moj KOH>y jbejMHy! 
IloA H3MHpoM Hajiiy6ji>e jiy6HHe, 
HacpeA He6a Hajuinpe uiHpHHe, 
Mhchp 3eMji>a noHaj6ojbc pal)a, 
no ABa nyTa y toahhh AaHa, 
EpueroauH Haj6oJi>H jyHauH. 
CapajeBKe Hajfojir iyeBOJiee.« 



12. 

BHJIA CBE MOKE 
3jiaTO Jobo no 6ejxeMy uiehe, 

riOA JOBOM Ce 6tJ\tM npOJIOMHO. 

ria oh cjiomh h Hory h pyxy, 
Hal)e My ce BHJia Jttxapniia, 
3jiaTO Jobh paHe jihjchhth, 
H>era u'jeHH BHJia JtexapHiia: 
»UJTa hem jmth Jobo HCJie6HJa, 
Aa th BH^aM TBOje paHe rpjuie?« 
»A 6oraMH, bhjio Jbexapnue! 
Aahe 6a6o pyxy H3 paiueHa, 
Aahe Majxa jm6y HexpojeHy, 
Aahe 6paha KOH>a h coxojia, 
Aahe cexa TaHxa (kmiiajiyxa, 
Aahe Jby6a 6Hcep ca rpxoua, 
A ja jyHax 'HJtajiy ayxaTa.« 
Ea6o Mjxe pyxy H3 paMeHa, 
Majxa aaae jw6y HexpojeHy, 
Bpaha jxauie xoii>a h coxojia, 
Cexa aaae TaHxa fouiiajiyxa, 



10 



Jby6a He aa 6Hcep ca rpxoqa, 
PaajbyTH cc BHJia JbexapHua, 
3jiaTo Jobh paHc OTpoeajia, 
BojiOBao tph 6HJena «Ha. 
H yMpHJc, xajiociia My Majra! 

13. 

MHM CE TPAfl yTBFByjE? 

rpaa rpa/iHo Ilauia HoBjuHHHe, 
uIto roa nauia 3a mh HaHHHHo 
3a Hoh cy My bh jie o6opnjie, 
y HohM My Ha caH H3Jia3Hjie: 
»He rpaa' rpaaa, nauia HoBjbaHHHe! 
He rpa^H ra th He apHH 6jiara ! 
HHKaA rpaaa HaiHHHTH Heheui, 
Ron He oaem y noj*e jiaTHHcxo 
H y$aTHm 6hjcjio JIaTHHHe, 
rjieaaj Ilaiijo, jemno y Majice, 
y3Hflaj ra rpaay y eewMe, 
Taico heui th rpana ca3H#aTH, 
A flpyKHHJe HHicaa hh aoB'jeica!« 
Kaa WyTpy jyTpo ocBaHyjio, 
One nauia y noji»e JiaTHHcxo, 
H y4»TH 6hjcjio JIaTHHHe, 
Bam Koje je jemHo y Majice, 
ysiua ra rpaay y 6e,aeMa, 
Taico Ilauia rpana HaHHHHo. 



14. 

CEKyjIA yOATHO BHJiy 

JIob jiobho 6aH Cexyjia, 
HaMJepa ra HaMJepHjia, 
Ha Bynnje pa36oJHuiTe, 
Ha bhjihho HrpajiHuiTe, 
Te ycJmTH Cexyji BHjiy, 



11 



EoroM xyMH 6'jejia BHjia: 
»SoroM, 6paTe, EaH Cexyjia! 
He boah Me yjicy CBOMe, 
TpH hy tc6h 6njba Ka3aT, 
#a ch necraH y ApyxHHH, 
#a th poah Jby6a CHHa, 
#a th ca6jba c'jene rjiaee.« 
»A He Jiy/iyj, 6jejia bhjio! 
#ok je 3£paBa rjiaBa Moja, 
PoAHhe mh Jby6a CHHa, 
Cjehn he mh ca6jba maBe, 
Enhy necraH y Apy*HHH.« 



15. 

OTiE BMJ1E CTPHJEJbAT JYHAKE 

Bojcxa paHO uojx EnorpaA na/ie, 
Pa ho najia, paHO Benepajia, 
CBe nocnajio KaHO h noicjiaHO, 
A He cnaBa BOJBOAa CTJenaHe, 
Beh oh cjiyuia l)e njeBajy BHJie, 
BHJia BHjiy c 6pAa A03HBajia: 
y>JJfl jieTHMO ApyMy y coicaice, 
CTpnjejbaTH no H36op jyHaice.« 

16. 
KEHMAEA CHHA BHJIHHA 

Bnjia aceHH CBor CHHa jeAHHa, 
Sam JIaTHHKOM jiHJenoM AJesojicoM, 
nopynyje 3aropKHH>a BHJia: 
»CHa*o Moja, JlaTHHxo AJeeojico! 
MeTH ABope, aa npaxa HeJMaAe, 
JIoxh BaTpy jx2l AHMa HejMaAe, 
Hoch Boay, Aa TpyH>a HeJMaAe, 
Jcp ja HeJMaM CHHa Her* jeAHora, 
HeMOJ JiyAO H3ry6HTH niaBy.« 



12 



Bpjio MyApa JIaTHHKa AJesojica! 
nopynyje 3aropKHH>H bhjih: 
»CBeKpBHue, 3aropKHH>o bhjio! 

IIOUiajbH MH npBO UIHMUIHpOBO, 

IIIhmuihp apbo AHMa He HMaae, 
IlouiajbH mh nepo nayHoeo, 
Meuihy ABope, npaxa 6hth Hehe, 
IlouiajbH mh on 3jiaTa MaiuTpa(})y, 
KaA AOHeceM cry^eHe BOAHixe 
y MauiTpa<t>H Tpyn>a 6hth Hehe.« 



17. 
BJlAUIHMTiy nABJIY nOBJE3KE BHJ1A 

JIob jiobho AcaH-ara 
Ca KMeTHheM BjiauiHHh IlaBJieM, 
AcaH-ara Ha wo rope, 
BjiauiHHh IlaBJie Ha ap* rope, 
Pth ayxa Hiuhepauie, 
AcaH-ara 6'jejiy BHJiy, 
11a je aaje BjiauiHHh flaBJiy, 
Mojih My ce 6*jejia BHJia: 
»I1yuiTH Mem, BjiauiHHh riaBJie! 
Th heui HMaT BJepHy Jby6y.« 
H>oJ3H BejiH BjiauiHHh IlaBJie: 
»Th hem mchh jby6a 6hth.« 
H>eMy BejiH 6'jejia BHJia: 
»IlyuiTH MeHe BjiauiHHh riaBJie! 
Jby6a he th AJeuy pal)aT.« 
H>oJ3H BejiH BjiauiHHh riaBJie: 
»Th heui MeHH jxjeixy pal)aT.« 
A j\a bhahui BjiauiHHh naBJia, 
Oh ojxbcjxc 6'jeJiy BHJiy, 
H3 njiaHHHe CBOMe Aaopy 
ria je BJeHna 3a jbyfoauy, 

III H>OMe nopOA H3POAHO, 
H CHHOBe H)KeHHO; 

KaA HaJMJial)er cHHa aceHH, 
Mojih My ce 6'jejia BHJia: 



13 



»Aohcch mh Moja icpif jia, * 

Moja KDHJia H OKpHJbC, 

fffl, h3h!)cm nac npeA ABope, 
Aa OKpcHeM TpHnyT kojio, 
Kojio HaM je hcbcccjio.« 
ripe eap h ce BjiauiHHh riaajie, 
AaAe xpHJia h okphjmi. 
Kaa ce bhjui Ao6aBHJia 

Cbojh' icpHJia H OKpHJba, 
Oxpeiiyjia ABanyr c kojiom, 
A TpehH nyT AH»ce icpHJia, . 
HaBHJa ce H3Haa icojia, 
3a h>om BMne BjiauiHHh riaBJie: 
»BpaT* ce, bmo, 6'jejia bhjio! 
Ko he jsjtuy o6'jia3HTH? 
Ko jim MeHe BecejiHTH?« 
H*My BejiH 6'jejia bhjib: 
»Ajeua he Te BecejiHTH, 
Ja hy AJeuy o6'jia3HTH, 
Kaa mh ixjcna, mbjib Aohy 
3a ropHuy Ha BOAHuy.« 
riax oAJiehe 6'jejia BHJia 
y njiaHHHy l)ej' H 6HJia. 

18. 
PA3rOBOP BHJIA 
(HcnoA Ja'opHHe) 

BHJia BHjiy ca njiaHHHe 3Bajia, 

JacHO 3Bajia aok eery A03Bajia, 

M oaaxo H>oJ3H roBopujia: 

»JaH>o ceKo, Kaa heiu y poA MajuH?« 

JaH>a BHJia ceicH OAroBapa: 

» Bhjio ceieo, aok ce y poA cnpeMHM, 

y cy6oTy Koja npsa Aol)e, 

KaA onpeMHM rocnoACxe AapoBe, 

Mhjioj MajiiH uiehep rypa6Hjy, 

Many 6a6y 3JiaTHy icyny BHHa, 

Mnjiy 6paTy no3JiaheHa xpHJia, 

Mhjioj CHaxn ABa sjiaTHa npcreHa, 



14 



Mhjioj ceKH on 3JiaTa ja6y Ky .« 
IlporoBapa ca njiaHHHe BHJia: 
»JaH»o ceKo, Kan th y poA nol)ew, 
Kaa Hajbe3eui hcuojx ABopa Mora, 
YBpaTH ce mom 6HJejiOM ABopy.« 

»CCKO BHJIO, KJU TH C* y pOJX CBpaTHM, 
BCJIHK hy TH 3yjiyM yiHHHTH, 

TpaxcHhy th iuto y ABopy HeMaui, 
PyJHa BHHa oa ce^avi roAHHa, 
H paKHJe TpHnyT npenjeuaTC, 
CaTa Me^a npnje T)ypl)eB-AaHa, 
H jaH>eTa npHJe npeMajbeha.« 
O^roBapa ca njiaHHHe BHAa: 
»Ccko Jan>o, y abop mh ce CBpaTH, 
Tora CBcra y ABopy HMa^eM.« 
BHJia BHJiy AparoM boa>om 3Bajia, 
A JaH>a joj Apaxce OAroBapa : 
»Bhjio cexo, 'oheui ca mhom nohn? 
Ako 'ohew ca mhom y pojx nohH, 
CBpaTHhy ce tbom SnjejiOM ABOpy.« 
»Cexo bhjio, aKO ca mhom nohew, 
KaA Te bhah Moja MHJia Majxa, 
y MeHe he Te6e 3anpocHTH, 

'Ohy JIH Te MajUH nOKJIOHHTH?« 

nporosapa ca njiaHHHe BHJia: 
»JaH>o ceKo, He Aaj MeHe MajuH.« 
»Cexo bhjio xaA th ca mhom nol)ew, 
KaA Te bhah moj MHjiocraH 6a6o, 
y MeHe he Te6e 3anpocHTH, 
'Ohy jih Te 6a6y hokjiohhth?« 
IlporoBapa ca njiaHHHe BHJia: 
»Cexo JaH>o, He Aaj MeHe 6a6y.« 
»Cexo bhjio, xaA th ca mhom nofteui, 
KaA Te bhah Moja MHAa cexa. 
y MeHe he Te6e 3anpocHTH, 

*Ohy AH Te CeKH nOKAOHHTH?« 

»CeKO Jaii>o, He Aaj MeHe cexH.« 
»Cexo bhjio, xaA Te moj 6paT bhah, 
y MeHe he Te6e 3anpocHTH, 
'Ohy ah Te 6paTy noxAOHHTH?« 
»Cexo JaH>o, noxAOHH Me 6paTy.« 



IS 



19. 
KA3AH 3A nPEJbyBOHHHCTBO 

riouieTajia JoBaH-6troBHija, 
no 6ocraHy, no csojeMy uB'jehy, 
On UBHJeTa no UBHJeTa cavia, 
ria AOJia3H xajionepy uB'jeTy. 
Kajionepy thxo nporoBapa: 
»Kajionepe, jajiOBO UBwjehe! 
Hh' ce CHJeiu, hh' ce npecal)yjeiu 
Earn ko h ja MJiaaa HeejecTHua, 
Hh' ce Ji>y6HM y hh' eejia^a HMaM; 
Ebo jxauac never ro/iHHHua, 
Kaxo caM ja 3a 6er'-JoBy Aoimia, 
Join ja He 3Ha\f l)e oer'-JoBO cnasa, 
Tie jih aiasa, h^ Ji* ce pacnacyje, 
y AaH vine y jiob y ruiaHHHy, 
A yBene c KOH>Ma Ha misajxy" 
OHa mhcjih jxa hhko He nyje 
Aji' to cjiyuia H>eH mho AJesepe, 
Mho AJCBep Joco Hejie6HJa, 
Ila cbom 6paTy th'o nporoBapa: 
»A Bora th, moj 6paTe JoBaHe! 
Ja hy Hhn c KOH> v Ma Ha jiHBa/iy, 
A th nysaj CBor 6ujejia ABopa.« 
To je Jobo 6paTa nocnyiiiao, 
One Joco c KOH> v Ma Ha jiHBaay, 
Ocra Jobo y 6njejiy ABopy. 
Kan je 6hjio c Benep' no axuiaMy, 
Pa3acja ce 3eJieHa JiHBa^a, 
Aji' eTO th BHJie HaropxHH>e 9 
OHa hoch nejxo nojx xpnoueM, 
ria ra Mehe Joch y jioacHHuy, 
Osaxo je neny roBopnjia: 
»Ebo Te6n 9 TBora MHJia 6a6e!« 
Kaa to 3any Joco nejieGnja, 
Ckohho ce oa 3eMjbe Ha Hore, 
Ila noTOKe Hoace oxoBaHe 
H noc'jeie BHjiy HaropxHfty, 
A y3HMa hcjxo npeHejaxo, 



16 



11a ra 6aua Hc6y nojx o&uuce, 
tia rojie ra HO*e aoneieyje, 
Hchjchc neAO npeHcjaro, 
Ila oh oac cbom 6njejiOM ABopy, 
Ila roBopH cbojoj hcbjccthuh: 
»Hyjeui MCHe, Moja HeBJecnme! 
nocjero caM Tsora AyuiMaHHHa.« 
Kaa to 3any Jobo Hcne6HJa, 
VaapH ce pyKOM no KOJMiby : 
»Aeaj MeHH, no Bora MHJiora! 

I1ory6H mh Mojy Ji>y6oBHHuy 
M Mojera CHHa npeHejanica 
3jiaTHH* pyxy h 3JiaTna ncpHHHa.« 

20. 

HCEHA JE HAjnOY3MHHJA CBOJTA 

3jiaTO Jobo no 6eaeMy uiehe, 
BHcep icynn y H>eApa ra Mchc, 
BcjieH3yKe y TaHxe pyxaBe, 
Ila oh HAe cbojoj mhjioj Majim: 
»Ba^H, MaJKo, 3Maja H3 H>eaapa! 
JByTy ryjy H3 Tamca pyicaBa.« 
»EopMe Hehy, moj pofteHH CHHe! 
Aa oh Majxa CHHa He HMajia 
H jxa. 6h cc ui i^hmc He 3amiejia.« 
Ila oh 0Ae cbojoj mhjioj ceu, 
'Be My cexa HTap Be3aic Be3e: 
»BaAH, cero, 3Maja H3 H>cAapa! 
JbyTy ryjy H3 TaHica py*aBa.« 
»BopMe Hehy, moj pofteHH 6paTe! 
4a 6h ceica 6paTa He HMajia 
H Aa 6h ce c to6om He 3amiejia.« 
Ila oh HAe cbojoj ajepHOJ Jby6n: 
»BaAH, ji>y6o, 3Maja H3 H>eAapa! 
JbyTy ryjy H3 Tama py*aBa.« 
KaA to BHl)e BHJepHHua Ji>y6a, 
OHa 3aBH pyre y jarjiyre, 
Ila My aaAH 3Maja H3 H>eAapa, 
JbyTy ryjy H3 TaHica pyxaBa, 

4 - CPflCKfc HAPOAHE fUECME M3 EmX I 17 



ripocy joj ce 6ucep no rpHouy: 
Jeer Taxo mh ypOAHiia ApHHa*) 
H y Aphhh CBaKOJaxa mhbb. 



21. 
AKO XEJIHIII 3J1ATHOPYK A CHHA 



ABa nyinHKa nyTCM nyTosajia. 
Asa JaxuiHha on 3CMji>e Cp6HJe, 
Mel)y co6om ohh rosopHJiH: 
»fla je Myapa MJiana cyjiTaHHj'a, 
£a noxynH CBiuiy no BC3Hji>aM\ 

A H6pHUIHM no HTpHM TCp3HJaM\ 

Aa oiuiere Mpexy njicMCHHTy, 
£a y4mTH pH6y inecroKpiuiy, 
fla OAprace ph6h accho Kpwio, 
Pojmuia 6h CHHa 3JiaTHopy*a.« 
OHa cnpeMH po6e h po6HH>e, 
Po6h syne '6pmiiHM no Tep3HJaM\ 
A po6mi»e CBiuiy no BC3HJbaM\ 

OlUlCTOUIC Mpexy IIJlCMCHHTy, 

Baimuie je y to chh* Mope, 
y<t>aTHiiie pn6y uiecroicpHJiy, 
OApe3auie h>oJ3H 06a KpHjia. 
P06 oAHece accho cbojoj Ji>y6H f 
Aa My poah 3JiaTHopyra cmia. 

A jihjcbo KpHJIO CyjITaHHJH. 

Pal)a hcjxo CyjiTaHHJa MjiaAa, 
OHa pOAH ryjy uiapoBHTy. 
Aok je poah oAMa 9 joj yTenc 
Ha nemjepe y 3eneHo nojbe. 
KaA po6HH>a nofte hcjxo pafta-r. 
OHa poah CHHa 3JiaTHopyxa. 



*) IIo obomc npwijny bhah oe as mm caMa njeBamiia Me Bjepyje aa je 

TO ICTni 6hjul 



18 



22. 

HE IlPEflAJH 3JIY WEuy 

Majxa poah ^CBCT AjeBOJaica, 
Ku Aecere 6pcMC nomqejia, 
MojiHJia ce Bory hcthhomc: 
»flaj mm, Boxe, Aa ja poahm cimaUc 
Brjio bpcmc, na ce ppAH ieAO, 
KaAa poah Aeoery m'eBOJKy, 
Majxa ce je apjio oxapiuia, 
Cpehy CBOJy TeiiiKO oiuuucajia, 
Tie nopOAH Aecery /ueBojxy. 
H>oj AOAaae KOHe hs Maxajie, 
riMTajy je vara je nopoAWia, 

Hil je MyillKO, HJIH 3KCHCKO neAO? 

OHa mh ce apjio pacpAHJia: 
»He roaop 9 Te, leao caM poAiuia, 
Beh roBop'Te, spara caM poAHJia!« 

Ky Ma Hehe Aa joj hcjxo spent, 
Beh je xyMy cc6h A03HBajia 
H oBaxo H>oJ3H roBopHJia: 
»*Ajiie KyMa, aa kpctmmo Bpara!« 
Hnje nona nacHO A03MBajia 9 
£a joj KpCTH neAO npeHejaMKO, 
Beh cpahto H>cMy roBopwia: 
»'AJAe none, Aa kpcthmo Bpara!« 
Aoftoiue joj h spermine neAO, 
JlHieno My HMe HaheAOiiie, 
HaqeAOine: njieMeHHTa Mapa. 
Mapa MajuH Ha 3aMJepax pacrre, 
Caaxo jyrpo bmuib ocwhauie, 
BHilia Mapa oa Mjeceia Aaiia, 
Hero Apyro oa no roAHHHiie, 
Mapa BHiua oa roAHiie AftHa, 
Hero Apyro oa tph roAHHime; 
Bpjio mbjuh OMHJiHJia Mapa, 
Pacrre uypa icaico TpeneTJbHxa 
H3H8A BOAe y nojby 3ejieHOM. 
KaAa Mapa nooApacna Majiw, 



19 



CnpeMHJia je 3a ropy Ha Baay, 
Kaaa uypa Ha BOAHiiy Aofte, 
Aji* Ha boah Tpoje fteue 6jeiue, 
JeAHO nejiH: »cto Hauie Mapc!« 
Apyro bcjih : »ycranHheMO jc« ! 
Tpehe bcjih : »HchcMO ycraBHT, 
Beh heMO mh Mapy nocnyacHTH, 
HaTOHHT joj cryAeHe boahiic 

CnpCMHTH je CBOJOJ MHJIOJ MajuH, 

Hex joj xaxce nnja je ;yeBOJica.« 
Aok npHcrrynH njieMeHHTa Mapa, 
H3 pyxy joj HcrprHyiue cyAe, 
HaTOHHiue 6hctpom boaom cyae, 
HaTOHHiue nax oneT H3JiHiue, 
H tbko cy TpHnyT yHHHHJiH, 
liar je oiwa Majiw onpeMHJiH : 
»'Ajae xyhH, aneMeHHTa Mapo! 
Ka*H MajuH c khm ch rosopHJia, 
OHa Te je HaMa nowiOHHJia 
Ha pol)eit>y nax h Ha KpurreH»v; 
Hauia Mapo, oner k HaMa aoi)h.« 
Ojxt Mapa dHJejume ABopy, 
Ku je Aouuia cbojoj mhjioj MajuH, 
IlHTajia je ocrapjejia Majxa: 
»'Be ch 6mia, aneMeHHTa Mapo! 
Tie jih ch ce Aocaa 3a6aBHJia?« 
npoJiH Mapa cy3e hh3 o6pa3e: 
»He nHTaj Me, Moja MHjia Majxo! 
Tjie^ajia caM nyAO HeBHl)eHo! 
Kaa ja ao!)o' 3a ropy Ha BOAy, 
Kaa Ha boah Tpoje Qeue iipho, 
JeAHO BHHe: 'ero Hauie Mape!' 
Apyro bcjih: 'ycraBKheMO jeP 
Tpehe bcjih : 'HeheMO ycraBHT, 
Beh HaTOHHT cryAeHe boahuc, 
CnpeMHTH je CBOJO) mhjioj MajuH, 
Hera xaxce xaico joj je 6hjio.* 
3rpa6Hine mh cyAe HcnoA pyice, 
HaTOHHiue cryAeHe boahuc, 
HaTOHHiue, naic, oneT hsjihiuc, 
H Taxo mh TpHnyT yHHHHUie, 



20 



riax Me OHAa xyhH onpeMHiiie: 
,'Ajae xyhH, mieMeHHTa Mapo. 
KaxcH MajuH xaxo th je 6hjio. 
Ila th, ceKo, oner k HaMa ao1)h 9 
HaMa Te je Majxa noxjioHHJia 9 
Ha pol)eH>y, nax, h Ha KpuiTeH>y/« 
Kaa 3anyjia ocrapjejia Majxa, 
ripojiH cy3e hh3 6HJejio jniue: 
»Jao MeHH, no Bora MHjiora! 
'fie hy caxpMT njieMemrry Mapy?« 
Cse MHCJiHJia Ha jeaHO CMHCJiHJia, 
IIax AaHHHH caaayic on ojiosa, 
y h>* 3aTsopH njieMeHHTy Mapy. 
Kaa je 6hjio Bene no Benepn, 
M xaa rjiy'o Ao6a HacTaHyjio, 
BeApo 6jeiiie 9 na ce Hao6jiaiH 9 
H3 o6jiaxa THxa xniiia na^e, 
H3.na3H.na ocrapjejia Majica, 
M3 o/taje upeix 6HJejie ABope, 
Aa nonnejia l)e xniiia poMHH>xa 9 
Aok ce caHAyx y xyhn noTpece, 
CBa ce xyjia H3 TeMejta H>Hxa, 
H3 o6jiaxa Heiirro nporosapa: 
»Eor t* y6no 9 Moja MHjia Majxo! 
Jep ch MeHe H>HMa noxjiOHHjia 
Ha pol)eH>y, nax h Ha xpuiTeH>y? 
He noMaxe canjxyK ojx ojiOBa. 
Kaaa aol)e CHJia h aaJHpa.« 
Uhkhy Majxa xaJHo ji>yTa ryja, 
Ilax OTBopn caHAyx on ojiosa, 
Ka/i joj HeMa njieMeHHTe Mape 9 
Ilpenaae ce ocrapjejia 6axa 
H yMpHJe xcajiocHa joj Majxa. 



21 



23. 

H3 KATMEPA HEUITO nPOrOBAPA 

CyHue 3al)e 3a ABHJe imaHHHe, 
Jleace Jobo y3 ABHJe BJiaxHH*, 
Y3 AJCBOJry h y3 yaoBHuy. 
yjcjia ra ciuiHa yaoBHua, 
Ha 3Jio Mjecro iioa rpjio 6hjcjio, 
Ta ce paHa spjio Ha 3Jio Aajia, 
Bojioaa' je rpn tojxhhc AaHa. 
Oa 6ona ce Ha KaTMep HacnaH>a, 
H3 KaTMepa Heurro nporoaapa: 
»UlTa hem AaTH, MCJie6HJa Jobo, 

OR 6OJICCTH Aa TC H3JlHJeMHM?« 

»Aahe Mara CBHJieHH Gouiiajiyic, 
flahe cexa CBHJiCHy Kowyjty, 
Aahe Apara orpy ca rpxoua.« 
H yMpuje acajioaia My Majica. 



24. 

HA TPOBY MOJIAKOBHTi KAHE 

3aKyxajia upHa KyxaBHiia, 
y ropHim npcMa JacemiiiH, 
To He 6mia upHa KyxaBHiia, 
Beh nyHHiia HojiaxoBHh Kami 
»0 Moj 3eTe HojiaxoBHh KaHo! 
Je jih tc6h upHa 3e*uba Tewxa? 
Jecy jih th imaxe cypyuHJe? 
Je ji* th TBpAa xaMeH y3rjiaBHHua? 
Jecy jih th onauyjiH 6puH? 
Je ji 9 th upHH nepMHH ony3Hyo?« 
nporoaapa hciiito H3 rpo6mme: 
»0 nyHHue, EeiiiHp-6eroBHiie! 
Huje MeHH upHa 3eMjba Teuiica, 
HHcy MeHH anaxe cypyuHJe, 
Hhjc MeHH TBpAa y3rjiaBHHua, 
HHjecy mh 6pim oiumyjiH, 



22 



Hhjc mchh nepMHH onyjHyo, 
Bch mh xaacH Taxo He xyxajia: 
Je jih MaTH pa3roBopHJia oe 
»A ca 3Ctom KyApoM *AcaH-aroM^« 



23 



II 

nOEOXCHE nJECME 

25. 
BJ1A3KEHA MAPHJA H CB. HJ1HJA 

HapaHMa je noxpaj paja pacjia, 
Ha ucxchcm HacjioHHJia rpam, 
Bcho rope hcthph AHJifepa, 
A noKpaj h»hx HCBJccrHua MJiaaa, 
Tya npojia3H GjiaxcHa MapHJa, 
H>y mh nHTa cbcthtcjb HjiHJa: 
»Myjcui, rocno, 6jiaxeHa MapHJo! 
IIItoho rope hcthph /uui6epa? 
Komc rope Hore no KOJbeHa, 
KaraB jih jc rpnjcx yHHHHO?« 
roBODHJia ftnaxeHa Mapnja: 

»OH JC Tyl)C 3CMJM OTHMaO, 

H HoraMa kphbo otjcjiho*), 

A 3HaACUI JIH? CBCTHTCJb HjiHJa! 

Komc rope pyicc no paMCHa, 

TOJICM TH JC rpHJCX yHHHHO. 

3aMa*Hyo Ha CBor po/urrcji>a. 
3aMaH*yo a hc yaapHO. 
Topchc My no cxpauiHora cyaa. 
Komc rope ohh no o6pBa, ^ 
Ohh nieaa xcHa icoa MyxcBa. 
Komc rope ycra no o6pa3a, 
06jty6HO 3JiaTO HCBJCHnaTO, 



•) y Bochh ww 3CMAy AHjejie HoraMa je Mjepe. 



24 



06ji>y6HO, na je ocraBHO. 
IIItoho ropn HCBJecTHua Mjiajoia, 
Hm ana je Tpoje nacropiaAH. 
Jenno BejiH: *Aaj mh jbe6a Majieo!' 
OHa H>eMy upiie 3eMJbe aaje: 
Jen' to, owe, 3cm jba tc H3jejia'. 
Apyro BejiH: 'aa|MH Boae Majieo!' 
OHa H>CMy neMcpHKy My™ : 
TIhj to, chhc, HeMep tc noinuia!' 
Tpehe BejiH : Jcpeac' mh icoiiiy, Majico!' 
OHa H>CMy Komyjby pe3ajia. 
O cryAeHH ksmch oaMJepHjia: 
*Kaa ce obh KaMeH noMaKHyo, 
Omxa Mojc Tpoje nacropnaAH.' 
Ha MyxaM* hx Mjiaae yMopnjia. 
CBe Tpoje ce AJeue nocBeTHjio. 
A OHa he ropjeT y j^e'HeMy, 
Kaxo ca/ja raico AOBHJeiea.« 

26. 
TPMnYTJEHMTAJ 

y CBeTOJ ropH, cBera upicBa, 
Mhpom orpaljeHa, 
TaMJaHOM oxal)eHa. 

y CBCTOJ UpKBH, CBCTH HjIHJa 

H cbcth IlaHTejiHJa. 

Cjiy)K6y nojaxy, 

AjeBy MapHJy ao3HBaxy: 

»Mjl t TH CHHUI, HJIH Clliiflll, 

Hjih XpHcra Bora 
Ha pyxaMa ap>khui?« 

»HHT ja CHHM, HHT ja CIIHM 

Behe Xpncra Bora 

Ha pyxaMa ap*hm.« 

Jyae aonaaouie, 

Xpncra joj OTeuie, 

Ha icpcr ra pacneuie, 

noA Horre My naBJie aaroaauie, 

Kya naBJie 3ajcoBauie, 

Tya KpBiia icanauie, 

Kyjx KpBua xanauie, 



25 



TyA UB'jehe HHuauie. 

AHftejiH JiCTaxy, 

UB'jehe 6epaxy v 

TiKue Beaaxy, 

y B'jemie CBHJaxy. 

IlpeA caMora TocnoAa Bora AOHece, 

TofnoA Bor perae: »ko OBy Mojy MOJiHTBy 

TpHnyT yjyTpy 11 yBene OHHTa ja 

Tiy My 6hth Ha noMohH h cae hy H>eroBe 

rpHJexe onpocrHTH.« 

27. 

MOJ1MTBA FlPEfl CnABAH>E 

Jler'o cnaTH, Bora 3BaTH, 
M npcMHCry Br *jy MaTH, 
Bor oe jaBH Ha He6ecn 
Ca aHrejiH h ny^ecH, 
He6eca ce OTBopmue, 
AHrejiH oe noicjioHHiiie, 
Kpcr Ha He6y, Kpcr Ha 3eMji>H 
H ca mhom je y nocrejbH. 
Kpcr Me nyBa #o noHotlH, 
AHreji 6o)kh oa noHotlH, 
MaTH 6o)KJa no cBHJeTa, 
A caMH Bor aoBHJeica. 

28. 

OnET HCTO, AJ1M flPYrOJAHMJE 

nol)o' cnaTH, Bora 3bbth, 
Bor oe jaBH Ha He6ecH, 
HeSeca oe OTBopHiue, 
AhI^ojih oe noKJiOHHiue, 
HexpuiheHH yTerouie, 
A xpuiheHH ocTaaouie, 
KpcTH, Eoxce, MJecTO Moje, 
'Be ja chhm, t)e ja ciihm, 
Aa xaxaB caHax He ycHHM; 



26 



Kpcr Me nyBa jxo noHohn, 
A &Hl)ejiH ojx noHohH, 
BoroMaTH oaBHJeica 
CaMH Eor AOBHJeica. 

29. 
POBEH>E XPHCTOBO 

CaH ycHHJia npcHHcra rocnoja, 
Tie oe Be/ipo hc6o npanoMHJio, 
IlpojiOMHJio, na ce cacraBHJio; 
Tie oe ropa h>oJ3h noitnoHHJia, 
Bhcoko joj cpue ycraHyjio, 
Ao Beapora Hc6a je ynpjio, 
A bbc CBHJeT cpueM noKpHBajia, 
Be je crana JopaaH bo/m 'jiajwa. 
Tar*H Tocna lyaaH caH ycHHJia, 
IlaK A03HBa Ho6aH* CHMeyHa, 
Hymn caH My peaoM xa3HBajia : 
»CHMeyHC, MOja BJepHa cnyro! 
Je jih, Aa caM ny/urn caH ycHHJia? 
Mopeui jih ce camcy ocjcthth, 
Mopeui 3HaTH MeMy caHax cjiyTH?« 
A BejiH joj Mo6aH CHMeyHe: 
»rocnojHue, npeiHcra Mapnjo! 
UIto ch Hohac lyaaH caH ycHHJia, 
Aa t* je cpue y hc6o ynpjio, 
To Te TocnoA ayxoM 3a/ia'Hyo, 

Th hem poaht XpHcra npe&narora; 
UIto oe Beapo hc6o iipojiomhjio, 
IlpojiOMHJio, na ce cacraBHJio, 
IlpcH he ce TBOje pacrynHTH, 
H oneT he 3apaBe ocraHyTH, 
Ha npcH heui Xpncra nopoaHTH 
H oneT hem ocraTH t)eBOjica, 
Kaxo uito ch h OTnpnje 6mia; 
UIto ce ropa Te6n nomioHHjia, 
Kjia&ahe ce ca Hcroxa cymje, 
3BHJe3^e he Ha Hc6y crajaTH, 
3aaprrahe rope h ruiaHHHe, 
3ejieHe he jejie iiobhjbth, 



27 



He6o he cc h 3e\uba KJiaitaTH 
Tbom MjiaaeHuy ksu cc cram pat)aT; 
UIto ch cpueM CBHJeT noicpHBajia, 
TBOje ne^o Eor je CBeMoryhH, 
Poanhe cc y jiHuy HOBJeica, 
CBHJeTy he 3axoH yTBpAHTH, 
H36aBHT ra on jaaa 6e3/jaHor; 
UIto je crajia JopaaH bojw 'jiaaHa, 
Hejio he ce y JopaaHy kpctht, 
fla 6h JbyjiH y cbctom icpiiiTeifcy 
TpHJexa ce crapor onpocrtuiH 
fla He nyHe jxywa\\ y jaa hcchth 
TieHO j* TaMa ycpea 6'jejia jiaHa, 
'Be c* on B'jeica rpjeuiHe ayme Myne, 
Beh jxa HTe y uapcrBo He6ecHO. 
TieHO rpHjt on BHJeKa cymie 
YcpeA HohH Kaxo yepea AaHa, 
Tie ce ayuie npaBeaHe Becejie, 
Ko jaraibUH no pochoj JiHBaaH.« 
Beapo 6jeuie, aji* ce Hao6jia«fH, 
3aapKTame rope h njiaHHHe, 
3ejieH& ce noBHJajy jene, 
BpxoBHMa o Tjie y/japajy, 
IIokjiohh ce H3a rope cymje, 
A 3BHJe3Ae Ha He6y CTaaome, 
JXok ce Toenn H>eapa pacrynHiue, 
OHa poAH XpHcra npe6jiarora, 
3oBece6H noGaHCHMeyHa: 
»Flo6paTHMe, Ho6aHCHMeyHe! 
Th HaTaKHH HapyKBHixy 3JiaTHy, 
H th ckhhh ca ce(5e 'ajbHHy, 
npHMH nezio Ha 6HJejie pyxe.« 
Aok Aonaae io6aA CHMeyHe, 
Oh pacxpHjiH o6aziBHJe pyice, 
H3 H>cziapa neao npH<J>aTHO, 
Kaxo H>cra Ha pyice npHMHO, 
CBJeTJiocr ce npocy H3 He6eca, 
Pa3Hrpa ce Ha Hcroxy oyHue, 
Oko H>cra urpajy ce 3B'je3.ae; 
CMtspnuie ce rope h n/raHHHC, 
HcnpaBH ce CBa ropa 3CJiCHa, 



28 



H y ropH yBeHyTa TpaBa, 
PacuBJera ce no TpaBHUH uBJ'ehe, 
y^apHiue MHorH mhphcobh, 
OxaaH ce ropa h ruiaHHHa, 
y ropHUH 'roue 3anjeBaiue, 
CBe to 4>ajiH Bora Bejimcora. 
JXok ce jaBH aHreji m He6eca: 
»MaTH Eoxcja npeHHcra MapHJo! 
PoAHJia ch XpHcra npe&narora, 
CnacHTejba poaa HOBJeiHJer, 
IloAaj XpHcra Ho6an CHMeyHy 
H JoBaHa ui h>hm noiu'jbH no6aHa, 
HeK ra Hoce JopaaH bo/w jiajowoj, 
AHreji he hm Ha JopaaH H3HhH, 
JXa oh xpcTH XpHcra npe6jiarora, 
Pajof cnaceu>a poaa MOBJeMHJer.« 
A xaa nyjia npeHHcra Tocnoja, 
OHa hcao CHMeyHy aaje, 
H ui h>hm nocjia JoBaHa Ho6aHa, 
Te OAOiue JopaaH boah 'jiajoiHoj, 
Kaa Aol^ome jxo Boae JopaaHa, 
An* yaapa 6p/io y miaHHHy, 
BpxoB'Ma ce npexo Boae jby6e, 
He omaaa xaMeH oa icaMeHa, 
Hht ce 3eM jba y Jop/iaH npocwia, 
Hht ce rpaHe c rop? ojuiaMajy; 
CTaae JopaaH ko th'o je3epo 
He xy6epica o BejiHxe cr'jeHe, 
Hht OTHne, hht ce icya noMHie, 
JXok ce aHreji H3 He6eca jaBH : 
»0, JoBaHe, th xpuiTeHH xyMe! 
Y3mh Xpncra Ha 6njejie pyice, 
na 3ara3H y Bo/iy JopaaHa, 
Aa xpcTHMO Xpncra npeftnarora, 
To je BOJba Xpncra, Hauler Bora, 
H H>eroBa oua He6ecxora.« 
JoBaH y3e Xpncra npe6jiarora, 
YHece ra y Bojsy cryaeHy, 
Craae ui h>hmc Ha cpe/w JopaaHa, 
AHreji ra je kphjiom npeicpcTHO, 
OHAa My ce caM Xpncroc jaBHo; 



29 



»KpCTH MCHC, KpCTHTCJb JOBaHC! 

Th hem MeHC, na hy h ja tc6c 

To jc BOJba oua He6ecHora, 

J\a 3aTBopH namiy upiia BpaTa.« 

KpCTHO ra KpcrHTCJb JoBam, 

A c He6eca aHreji 3HaMeHOBo, 

na H3Ht)c H3 bow JopaaHa, 

JXom noTcne JopaaH boot CBera, 

CMHpHiue ce 6paa h iuiamfHe. 

na oAouie oner no OBaua, 

CycpeTe hx npeiHcra rocnoja, 

OHa XpHcra y3e on JoBaHa, 

CHMcyHy oH^a roBOpHjia: 

»BoronpHMau, no6aH CHMcyHc! 

Can ca30BH ocrajie no6aHC, 

ria bh Ao6py BaTpy HajioxcHTe, 

HaBajiHTe BejiHxa apBCTa, 

(To hm pcuH na cy hm 6aaH>auH) 

3axojbHTe BejiHKora 6paBa, 

Hex Bcccjbc ynHHC no6aHH, 

Jep cy cana CBor Bora bhIJcjih, 

UIto he HaMa 3axoH yTBpziHTH 

H3 6e3^aHor ana H36aBHTH 

H IlHJiaTy Hac npeaaTH Hehe.« 

Mo6aHH ce Ha Hore ocoiHiiie, 

FlpH(J)aTHiije BejiHxe cjeKHpe, 

yBe3auie Bejiuxe bojiobc, 

y BejiHxy OAome miaHHHy, 

Oacjeicoiiie BejiHica apBeTa, 

TpH ApBeTa on 'pacroBa ay6a, 

3a BejiHKe cBe3auie bojiobc 

AoByxome obium' h tophhh, 

ria BejiHKy BaTpy Hajioxcmiie, 

TpH ApBeTa Ha BaTpy MeTHyuie, 

Hcnexome ae6ejiora 6paBa, 

Ty jeaoine h BecejiHine ce, 

ripocnaBHiiie pol)eH>e XpncroBo, 

Kao uito ra h mh AaH-aaHacice, 

IlpocjiaBjbaMo c 6pahoM v pHiuhaHHMa. 



30 



30. 

KPUITEH>E XPHCTOBO 

J. 

Eoxee mhjih, Ha CBeMy th <J>ajia! 
Kaa crynHiue Eox'h Afioctojih, 
H npea H>HMa npeHHcra Tocnoaca 
Ha JopaaHa Ha Boay CTyaeHy, 
Flax ce cnaBa no CBHJery jaBH, 
Ha npecBero EorojaBjieHHJe, 
Kaa crynHiue y Boay Jopjuma, 
CTpauiHO th je cjiaBy nonieaaTH 
Kaa craaouie Xpncra xpuihaBaTH, 
3aHrpauie bcjihkc njiaHHHe, 
3aapMauie 6paa h aojiHHe, 
FIokjiohh ce h ropa h TpaBa, 
Cbc oBpinuH y 3CMjty yapHiue, 
3aapMa ce Mope Haoxojio 
Oko CBera no xpajy CBHJeTa 
On, crpaxoTe Bora HCTHHora, 
Ojx npexpacHe cjiaBC h Jbemvre; 
A 3anrpa Ha Hcroicy cyHue, 
Ha HCTOKy cyHue h Ramma 
H ocrajie no peay 3BHJe3/xe. 
CBe no He6y TpHnyT 3aHrpauie; 
He6eca ce jaBHO pacrynHiue, 
Kaa ce jaBH Xpncroc Eor hcthhh, 
A 3anrpa JopaaH bo/w 'jiaAHa, 
JX&nry 6ai|H Ha 3ejieHy TpaBy, 
CBe no 3eMji>H 3anajbyje TpaBy. 
ripenaae ce KpcrHTejb JoBaHe, 
Enjejie My 3aaprraiue pyice, 
Ha Jopnany Ha boah cryaeHOJ ; 
Aok 3aBHxa npeHHcra rocnoaca; 
»0 Moj xyMe, KpcrHTejb JoBaHe! 
Apxcn Moje hcjxo npemjaxo, 
Mora CHHa Xpncra npe&iarora, 
A HeMOJ ce npenaaaTH xyMe: 
UIto nrpajy Bejinxe ruiaHHHe, 



31 



To BHt)ouie Bora HCTHHora, 
Oa paaocrH caMe 3aHrpauie; 
UIto c* ApMajy 6pAa h aojihhc, 
To BHt)oiue Bora HCTHHora, 
Ha Jop^aHy Ha boah cry^CHOJ, 
Ilax h OHe caMe 3aHrpauie; 
UIto c' iiokjiohh h ropa h TpaBa, 
To ynie/ia Xpncra npe&narora, 
riax ce caMe Eory noxjiOHHiue; 
UIto 3atirpa Ha Hcroicy cymie, 
Ha Hcroxy cyHue h AaHHua, 
H ocrajie no peAy 3BHJe3Ae, 
To BHl)ome Xpucra npe&iarora, 
TocnoAapa h He6a h 3CMJbe, 
flax BCJiHKy paaocr yiHHHiiie, 
H no peAy He6oM 3aHrpaiue, 
UIto 3anrpa JopAaH bom 'Jiajwa. 
Ta je necHy paaocr 3aao6HJia, 
Tie je y H>y Xpncroc HacrynHO, 
flax h BOAa nrpa oa paAOCTH ; 
UIto no 3CMJbH 3anajbyje TpaBy, 
To ce Typa Ha 3eMjby 3HaMeti>e, 
Tie ce jyTpoc CBauiTO 3axpcTHjio; 
Th ce He 6oj, moj MHJiocraH KyMe, 
O moj icy Me KpcTHTejb JoaaHe! 
TBoja cjiaBa 6hth he koa Te6e; 
UIto c* HeSeca caMa pacrynHiue, 
To BHl)euie Xpucra HCTHHora 
Ha JopaaHy Ha boah cryAeHOj, 
Flax BejiHxy paAOcr yHHHHUie, 
KaA ce Xphctoc Ha JopAaHy jaBH.« 
KaA to 3any KpcrHTejb JoBaHe, 
FloKjioH hhhh npeHHCToj rocnoxui; 
»KyMa Moja, npeHHcra rocnoxo! 
HnjecaM ce cc6h npenaHyo, 
Beh tbom CHHy Xpncry npe&naroMe, 
UIto c* oa BOAe 3anajbyje TpaBa, 
J\a th neAO He onpxeH cbcto.« 
FlporoBapa npeHHcra Tocnoxca ; 
»0 moj icy Me, KpcTHTejb JoBaHe! 
To ce BaTpoM He onajiH TpaBa, 



32 



Beh oe Typa Ha 3CMJby 3HaMeiM 
'Be ca co6om Ha cae xper yoapn: 
Hecr, 6jiarocjiOB Ha hc6o H3Hl)e.« 



31. 
HHJE JIAKO y PAJ 

ChhoIi HaM ce Myuixo ncao Hal)e, 
A jyTpoc ce npecraBHJio Jiy/io, 
Oho itae pajy GnjejiOMe, 
Ila A03HBa KpcTHTejb JoBaHa: 

»KpCTHTeJl>y, OTBOpH MH BpaT8?« 

ToBopHo KpcTHTejb JoBaHe: 
»*Aja* OTajieH, jiyao h Hejaro! 
Th HHJecH join paja aoctojho, 
Beh th *ajae y ropy 3ejieHy, 
Te Ha6epH ja6jiaHOBa UB'jeTa, 
fla HaxHTHM ja oa paja BpaTa.« 
Ojxe xCjere y ropy 3ejieHy 
H iioHece ja6jiaH0Ba UB'jeTa, 
ToBopHo KfKrrHTejb JoBaHe: 
»Th HHJecH joui paja aoctojho, 
Beh th y3MH oa 3JiaTa Maurrpa<|>y, 
Te th 'aj^e 3a ropy Ha Boay, 
Ila AOHecH Bojxe roa rope, 
£a HanojHM ja y pajy ayuie.« 
Oae fl'jeTe y ropy 3ejieHy 
H aoHece boac H3a rope, 

TOBOpHO KpCTHTCJfe JOBaHC it 

»Th HHJecH joui paja aoctojho, 
Beh Ha Te6n oa 3JiaTa apuiHHe, 
Ila th' ajae y nojbe umpoico, 
Te H3MJepH 3eMJM Ha Heraepo* 
AonecH mh 3eMJM ca cpHJe/ie.« 
Oae A v jere y nojbe iiihpoko. 
Oho MJepH nojbe Ha icTBepo, 
JJjCTtrry ce 6jeuie 3aap'jeMajio, 
Ha AecHy ce pyxy HacnoHiuio, 
To nne/iao CBeTHTejb MjiHJa, 

5 - CPnCKE HAPOAHE RJECME M3 EnX I 33 



Fla ce mojih Bory hcthhomc, 
Aa oh ch1)c y nojbe uiHpoKO, 
Mojiho ce h yMOJiHO ce, 
Fla oh CHl)e y nojbe urapoico, 
H3MJepH0 nojbe Ha iCTBepo, 
Ha ^jeTery chjijic yaapno: 
»ycraH* rope, Jiyao h Hejaxo! 
Ila th v aJAe pajy 6HJejioMe.« 
Oae a f jctc pajy GnjejioMe, 
Fla no3HBa KpCTirrejb JoBaHa: 
»KpcTHTeji>y, oTBopn mh BpaTa«? 
»Caa ch nejio th paja aoctojho, 
yacHsaj ra ojxcan aoBHJeica«. 



34 



Ill 

EOXHTkHE II JECME 

J. 

32. 

nPEA BOXCtfR 

TopoM njcBa BHJia h t)eBOJica: 
»Kaa he, ccro, HaMa Borah AohH?« 
»KaA naM aolje, ao1)h Aaopy momc, 
JyHaaH he 'jibaho nHTM bhho, 
A heMJxe icojiom oKperani, 
Ja hy 6htm KOJiy KOJioBofta, 
A tm hem mh 6htm Apyrapmta, 
Aa mh, eeico, icojiom oxpeneMo 
H y KOJiy njecMe OAHJeaaMO, 
Aa y KOJiy MOMre npHiqeaaMo; 
y mchc cy Aaa 6paTa 6ehapa, 
A th hem mh 6hth cnaxa mjuuumc 

33. 
HA EA£H>H AAH 

B0XHh BHMC, H06aHe A03HBB, 

H CBHJe hx koa ce6e ca3HBa, 
CpnocH cnaBHO H>HMa roMpauie: 
ȣo6po jyTpo! EaAH>H abhbk AoI)e, 
Hera cbbkh onpeMaT ee nofte, 
Jcahh 6'jejie OBue oTaopirre, 
3ao6jume Apyra onpeMajTe, 
Becejbaice TpehH AoGaajMJje, 
A HerspTH pyJHa bhhioi Aajre, 
~ 9 hbm je paAocr h Becejbe, 



33 



Cbh he Cp6H HHHHTH BeCCJbC, 

Aa njcBaMO h nnjcMO iihbo, 
Aa nHJCMo, m ce BecejiHMO.« 

34. 

yoMM EOxarRA 

J. 

XCapKO cymje AaHHiiy A03HBa: 
»0 flaHHuc, Moja cecTpemme! 

Ja TC 30BeM H MOJ1HM 6paTHHCKH, 

Cyrpa HaM je Xphctobo pot)eH»e, 
Kaa ca 3opoM Ha hctok h3h^cui, 
IlpHHeicaj Me Ha Hcroicy, cero, 
Baiba cjrrpa HrpaT Ha Becejby.« 
Cera 6paTa nocjiyuiana cBora 
M AftHHua npHnerajia cyHue, 
AccHjia ce c 6paTOM Ha Becejby, 
Kaa BHt)euie Xphctobo pol)eH»e, 
Oa pajiocTH TpunyT 3aHrpauie, 
CBe no pe/iy Ka Hcroicy cymie 
M ca H»HMe £amma cecrpnua 
M ocrane no He6y 3BHJe3Ae, 
PtAOM nieBa flaHHua h cyHue, 
Tjie,ziajyhH flaHHuy h cyHue: 
CjiaBa Eory h Eoropo/iimH! 
Mywo th ce yxpacH secede, 
A Ha 3Apasjbe ptojyy XpHcrjaHCKOMe 9 
Aa ra cnaBe AOBHjexa cnaBHo. 

35. 
OIIET YOMM EOXHTiA 

BoXHh CJCAH y TpaBHUH, 
y UPBCHOJ Ka6aifHUH, 

Borah bhhc H3a boac: 
»npeHec*Te Me npero ao/ie, 
He majb'Te mh crape 6a6e, 
Gripe 6a6e TeMpjwiBe, 



36 



npeBajiHhe Me; 
He majb v Te mh AJeBojaica, 
AJcbojkc cy haBOjiacre, 

EaiiHhe Me; 
He uiajb v Te mh HeBJecniue, 
HeBJecTHue Be3HJi»Hue, 

y6omhe Me; 
Beh mh iuajb v Te AOMahHHa, 

Aa Me npeBe3e, 
AoMahHH he cjiaBHTH Me, 

AoBHJexa cboi\« 

36. 
HCTO, AJIH APyrOJAMHJE 

Eoxcnh 30Be jxa ra npeBcay; 
»He 30B*Te mh crape 6a6e, 

fla Me npeBe/iy, 
CTape 6a6e raTajinue, 

YTonHheMe, 

HHT MH 30B v Te AJCBOJHHUe, 

fla Me npeBe^y, 
AJeBOJMHue haBOJiacre, 

YTonHhe Me, 
Beh mh 30b v tc Majiy njcuy, 

fla Me npeBe/iy, 
Majia AJeua Becejie oe 

MeHH HaJBHiiie.« 

37. 
H3JYTPA HA EOXHli 

J. 

3anjeBajia Ha njiaHHHH BHJia, 
JacHO njeBa jacHo nonnjeBa. 
IljecHy njeBa, njecHOM cexn icaxce: 
»Ce*o Koco, he ch jyrpoc 6Hjia? 
Be ch 6Hjia, jecH jih BHhejia, 



37 



Kaa ttHrpa Ha Hcroicy cymie, 
Oa bcjihkc cjiaBC h bcccjm, 
Oa (muiocth XpHcroBa poljcH>a?« 
Bmia bhjih jacHO nporoBapa: 
»Ccko Ja«bo f Ha AOMy caM 6hjib, 
H jync caM bcccji* BHl)cjia, 
Ccko Ja«bo f jecH jf th BHl)ejia, 
Kaxo Cp6n tohc 'jiaAHO bhho? 
Kaico KOJby, 3ao6jiHue obuc? 
A 1)cbojicc 6'jene Mery ABOpe? 
A jyTpoc je joui Bchc bcccjm, 
Aanacxe je XpHcroBo pofteite, 

AoMahHHy CBaKOM KpCHO HMC, 

CjiaBHhe ra Bac HapoA 'pHiiihaHCKH 
Ccko JaH>o, AOBHJexa CBora.« 

38. 

y Eoaniha TpH mre uBHJcha, 
Ao TpH khtc TpH ajiaTHa 6apjaica, 

JeAHa KHTa Ca 30pOM H3Jia3H, 

InaTaH Gapjaic AaHHua 3BHJc3Aa, 
Kba ca 30poM Ha hctok h3h!)c, 
H noxaace Ha Hcroxy jihuc, 
3bhjc3ac joj Hipajy npCA jihucm; 
flpyra ubhjct h Gapjaic no3JiahcH, 
InaTaH Gapjaic xapxoBHTO cyHiie, 
Kba orpnje h Gapjaic pa3BHJe, 
InaTaH Gapjaic no CBCMy CBHJery, 
3KapKO cyHue, CBar th cc paayje, 
H c tbojhjcm jihucm o6paayje; 
TpehH oapjax cjaJHa MJcccHHHa, 
Kbab cyroifc Ha acMAHiiy Aofte, 
Cynue 3*hc, a Mjeoeu H3alje, 
Te o6aqa ApyMc h coxaice, 
Hex cc HotkH bhah nyTOBaTH, 
KaAa Cp6n na chjcjio nol)y, 
Ha bcccji>c XpHcroBa poawecTBa. 
Kia yjyrpy xapico rpaHC cymie, 
3Kapxo cyHue cbojoj cckh icaxe: 
»0 AftHHue, npCMHJia cccrpHuc! 

JbcnO TH JC HBMB IIOrJICAaTH, 



38 



Kaico Cp6H 'juwho nHJy bhho, 
KaKO nHJy h xaxo njcBajy, 
Ha Bcccjby XpHcroaa pol)CH>a, 
YBHJeic ce, 6paho, bcccjihjih 

H 3ApaBHUOM 'jiaAHO BHHO nHJIH.« 



39. 

HA ECOKHTi 

y Eoxnha Tpn cexe HMaay: 
JeAHa cexa uito m* no ABopy mche, 
Abopom uiehe h ABopoBe MeTe, 
Apyra cexa uito My BHime tohh, 
BHHue tohh H BHHUe My cnyxH. 
Tpeha cexa uito My OBue nyBa, 
OBue nyBa h OBue My jaibH; 
IDto je cexa, uito My abopom uiehe, 
Abopom uiehe, abopom nonujeBa: 

»M0JH ABOpH OA CpMe CKOBaHH! 

Jy r pocxe ere 3JiaTOM noaJiaheHH ; 
Majxa CHHxa Aonexa Ha pyxe, 
Cn:iy xapxo no CBHJeTy cyHiie, 
CBeMy poAy paAOCT h Becejbe.« 
UIto je cexa uito My BHHue tohh, 
Buime tohh a BHHuy roBopu: 
»PyJHO BHHue, HacMHJaHO jiHixe 
C to6om he ce cjihbhth 3ApaBHiie, 
JyTpoc mh je Mor 6paTa pofteifce, 
CBeMy poAy paAOCT h Becejbe.« 
UIto je cexa uito My OBue nyBa, 
MyBa OBue, a rjieAa y cynue: 
»)Kapxo cyHue, orpH* Moje ABOpe, 
H 6njejie HcnoA ABopa OBue. 
Hex ce Moje 3anjiaHAyjy OBue, 
Aox ja OAeM mom 6hjcjiom ABOpy 
H noBCAeM OBiiy jajiOBHiiy, 
JyTpoc mh je Mor 6paTa pol)eH>e, 
CBeMy poAy cnaBa AOBHjexa 
H HapoAy paAOCT h Becejbe.« 



39 



IV 
I1JECME 

nPH ycnABJbMBAH>y jxjeue 

40, 

Hhhh, CHHe, Byne h 6ayne! 
ByHMua Te y ropH poaHJia, 
OBHHua th nynax oape3ajia, 
E'jejia t' BHJia y CBHJiy noBwia, 
A HCJiHua Me^oM 3aaoJHJia, 
MHJia Majxa ftyjicoM yMHBajia 
M pyMCHOM pyxoM yTHpajia. 

41. 

Bo3H 6axa Tpoja xojia camca, 
Kynyje hx 3JiaTO MHJixe Majxa: 
»floiiiTO 6axo Tpoja xojia caHxa?« 
»Tpoja xojia hcthph AyxaTa.« 
Kynn Majxa Tpoja xojia camca, 
Te hx Mhjikh nojx rjiaBHuy Mehe. 

42. 

Majxa H»Hxa CBor Hejaxa CHHa: 
»Hhhh, CHHe, c xpcroM h aHftejioM, 
A h c ohom ftnaxeHOM MapMJOM, 
KojaHO je Xpncra yftnaxiina, 
A h Te6n Ha noMohn 6njia.« 



40 



43. 

Majxa H>Hxa je/iHHHuy uihepuy: 
»Hhhh, mhepH, y uiHiuaKjiH 6eiiJH! 
CaH t' noix rvnaBy, ypoitH Ha crpaHy, 
Ypoxe th Boaa o^HHJejia, 
Mhmo TBOJy Seiuy npoHHJejia, 
Ao6ap caHaK cpeha aoHHJejia 
H y TBOJy 6euiy yHHJejia«. 



44. 



Majxa CHHa y xejby poaHjia, 
y BeJiHKy 3eBKy oapaHHjia, 
Kojihko je CHHa H>eroBajia, 
Ilo TpnnyT ra Ha aaH noBHJajia 
H3 naMyxa y 6njejiy CBHJiy, 
A H3 CBHjie CBe y cyBo 3JiaT0, 
IfyjiCHOM ra boaom yMHBajia 
H pyvieHOM pyxcoM yTHpajia, 
Hex je jiHiie 6*jejio h pyvieHO. 

45. 

Hhhh, Jobo, y BapaKJiH Seuin! 
TBOJa Seuia Ha Mopy KOBaHa, 
KoBajie je no rpu KyjyHUHJe, 
JeaaH icyje, apyrn no3Jiahyje, 
TpehH icyje oji 3JiaTa ja6yice; 
y TpaBHHKy TpaBOM HaJioxceHa, 
y CTaM6ojiy moxom noicpHBeHa, 
y Capaj'BO Ha neuiKem cnpeMJbeHa, 
fla ce jbyjba nejie6HJa Jobo. 

46. 

Hhhh, CHHe, Byne h 6ayne! 
BynHua Te y ropn pozuuia, 
C Byna^HMa, owe, oapaHHJia, 
E'jejia BHJia Ha 6a6HHe aoiiuia, 
MoMe Jobh xouiyjby aoH'jejia, 



41 



JlacraBHua Ha 6a6mie 6njia, 
Mora JoBy mjicxom noAOJMJia, 
H NejiHua mcaom aaaoJHJia. 
n'a ra nocna cbojoj mhjioj mbjuh, 
»ETO, MaJKO, Jobo 9ApacTao.« 

47. 

Hmhm, Pmcto, hhhh ay wo! 
'Ajac, Pmcto, m cnaBaMO, 
'AJAe, Pmcto, *aJAe Aymo! 
CaHax Hjie y3 yjinuy, 
Boah PMcry 3a pynHuy, 
'Ajac, Pmcto, aa HrpaMO, 
fla mm caHax HawrpaMO, 
PaMy 3opy Aone*aMO, 
H3a 30pc *8pko cyHue, 
fla HaM cymie ABOpe rpHJe, 
H y ABopy MJiajia Pncry, 
H PMCTOBy MMJiy MaJKy, 
Kaxo Majica CHHa H»Hxa, 
CBOra PMcry pa3roBapa, 
CaHax PMcry npesapHO, 
npHJc Pncry, Her* My Majxy, 
Kajia 30pa 3CMJby ftnyAH, 
)KapKO cyHue cbbkom cyAH, 
OHAa PMcry Majxa 6yAH 
H y 6*jcjio JiHuc Jby6n: 
»ycraj, Pmcto, ycraj Aymo! 
Ba6o th je coxo 6mo, 
y BHjex 6h ypaHHO, 
Pany 30py npeBapHO, 
XCapxo cyHue cpehno cpeo, 
CyHue My cc paAOBajio 
H CBaxor My Ao6pa Aajio 
H y Ao6py MJiaaa Pncry, 
Hex My paHO UB'jeTax AHcra, 
Hex My UB*jeTax Ao6po cjajc, 
Hex cc KHTa ub'jctom khth, 
Hex cc Maj*a uT h»om mkhth, 
11a he 6a6o cpctbh 6htm, 



42 



Kaa My Phcto crane iihth 
Ca jynamiM* 'jiaaHO bhhuc, 
BecenHhe pony cpuc.« 

48. 

CaHax HAe y3 yjumy, 
Boah Jobs 3a pyiimy: 
' Ajae, Jobo, f aJAe Ayuio, 
'Ajne, Jobo, na cnaBaMO, 
*01)c TBOJa Majxa cnaTH 

H Ha KpHJIO TC6C 3BaTH, 

Jepa Bajba Majio cnaTH, 
Tbojoj MajuH ypaHHTH 

H nCHUCpC OTBOpHTH, 

CBOJe Aparo npo6yAHTH, 

CHHa JOBa MHJ10BaTH.« 

JoBa caHaK npeaapHo 
Te no 30pe 6opaBHo. 



43 



I1JECME XCETEJIAHKE 

49. 
BHJIA H AJEBOJKA 

)KeTBy xejia BHJia h jjjeBOJica, 
BHJia Mehe 3JiaTH0 pyxoBehe, 
A AJeBOJKa TaHxo h jinjeno, 
CaMa xaibe, caMa CHonjbe Bexe, 
CaMa njeBa, caMa OTn'jeBa, 
JaBjba joj ce MOMne H3a rope: 
»HaJMH MeHe, jinjena AJeBOJico! 
Aa th xaii>eM, aa th CHonjbe BexceM, 
J\a mh njeBaiu, m th OTinijeBaM, 
Hehy th ce npecicyno HaJMHTH : 
3a Tpn rpouia h tph nojby6ji>aja.« 

50. 
JA TE 5KEJ1 A, A JA TE HE JEJ1 A 

JenaM xejia 3a ropoM AJeBOJica, 
CaMa acaH>e, caMa CHonjbe Bexe, 
CaMa njeBa, caMa OTnHJeBa: 
»JenaM hchto, y Bora jbenoTo! 
Ja Te xejia, a ja Te He jejia, 

Beh CBaTOBCKH koh>h no3o6ajiH.« 

Roxom joj MOMHe HajaMHHne: 
»HaJMH MeHe, jinjena AJeBOJico! 
Kaa th xaibeiii, aa ja choium BexeM, 
Ka/i th njeBaiu, aa th OTnnjeBaM.« 
»IIouito HajaM, MOMMe HajaMHHMe?« 



44 



»Hhjc cicyno, JiHJena ajcbojko! 
3a Tpnaecer h tph nojby6jbeH>a.« 
Kaa je 6ho jcahom nojby6HO, 
Ilojia joj je HaJMa noxjiOHHO, 
Kaa je 6ho apy roM nojby6HO, 
H caB joj je HajaM noxjiOHHo, 
KaA je 6ho TpehoM noji>y6Ho, 
H caM joj je ce6e iioicjiohho. 

51. 

)KeTBy xejia 3a ropoM t)eBojica, 
)KeTBy xejia, totbh roBopHJia: 
»JenaM xhto, oa Bora jtenoTo! 
Mh Te xejie, a mh Te He jejie, 

Beh CBaTOBCKH koh>h no3o6ajiH 

H pyJHO HaM BHHue hctohhjih, 
ToAHHy Hac y 6a6a npocHJiH, 
Rslbho 6h Me Mjiaay HcnpocnjiH 
Aji' caM Mjiajia noA 3amieTBOM crajia, 
fla ce uypa yaaBaTH Hehy, 
JXok je MeHH y cejiy japaHa 
3a apyrora Beh japaHa Mora, 
Ebo HMa ro^HHHua AaHa, 
CBe mh aaje no KHTy ja6jiaHa 
H no KHTy pyMeHe pyxcHue 
H no ABHJe KHTe MHJiOAy'a, 
MnjiOAy'a Aa ce MHjiyjeMO, 
A ja H»eMy 3JiaTaH jarjiyx Be3eH 
M MapaMy 3JiaT0M HaKHheHy 
H CBHJieny 6ypyHuyx Kouiyjby, 
A& 3ajeAHo caHax 6opaBHMo. 
Ja caM cxopo y japaHa 6njia, 
y 6ocraHy BHHorpaA caAHJia, 
y t)yji-6auiHH CMHJbc njiHJeBHJia, 
y neHuepy JiHMyH ocraBHJia, 
IloA nenuepoM 6e'ap 0TKHHyjia.« 
Aparn cjean Ha AeMnp-neHuepy, 
H Aparo ce ca neHuepa jaBjba: 
»Moja Apara, MeHe 6ojih rjiaBa!« 
Apara Bejin: »AohH hy th caMa.« 



45 



52. 
Y5KEJIA JE CKYTE H PY KABE 



XCeTBy xeJia njicMCHHTa Mapa, 
y xejia je cicyTC h pyxaBe, 
ria hx hoch KOH»'Ma y ncapyMc: 
»Eto BaMa Mora 6paTa xoh»h! 
CyTpa here /uuiexo nyTOBaT, 
Momc 6paTy AOBecrM l)eBojicy, 

npohH hCTC TpH 3CJ1CHC TOpe, 

TpH jejiOBe a TpH uihmuihpobc, 
H Ty hCTC je/wo Hyuo bh1)ct, 
Tic uihep c MajxoM Tamo pyao cjiaxe, 
CBaxoM cBBTy 3JiaTHa foiiraajiyxa, 
Mhjiom xyMy TyH>y on cto jiHcra, 
On cto jiHcra h on cto uB'jeTOBa.« 



53. 

Mo6y xynH 6exe JoBaH-6exe 
y By^HMy non 6hjcjiom xyjiOM, 
Hnxce Kyjie y nojby iimpoicy, 
fla My xcaiby 6njejiy 'iiieHHuy, 
CBe ca6npa MOMxe h ajcbojkc, 
Mo6y rjicaa ca Hcroxa cymxe, 
Flax A03HBa A^HHuy 3BHJe3Ay: 
»0 Aamme, Apara cexo Moja! 
J\a rJie^aMO 6era JoBaH-6era, 
HMa jih uito Jbenuie norjieflam 
Ko AJeBojxe xaxo xceTBy xaiby, 
3Jf h>hm' BOKy momuh hokch^hh, 
3a h>hm' mehe Sexe JoBaH-6exe, 
Te norjieaa Mo6y HaxHheiiy, 
Mory mesa, a mo6h roBOpH*. 
'Moja mo6o, hc npocwiaj miace, 
Aajiexo je no IfypfteBa aaiia, 
KaMO ji* HHJe no HOBora jbeTa\« 



46 



54. 
CBEKPBA nAH>KA HEBJECTY 

»JoBaHe, cHHe poIjeHH ! 
Tboja Me Mapa He cnyuia... 
Hh Mora cjeTa He npHMa.« 
JoBaH-6er Mapn roBopn : 
»MapHJa, ji>y6o BHJepHa! 
UIto Moje MaJKe He cjiyuiaui 
H H>eHa cjeTa He npHMaiu? 
Th y3MH cpna cpe6pHa, 
ria 'ajae nosbt y nojte, 
Te xcaibH xchto 'uieHHiiy.« 
Mapnja JoBy nocjiyuia 
H y3e cpna cpe6pHa, 
Te oae AOJbe y nojbe, 
11a xaH»e jkhto 'meHHuy, 
Flo xHTy pyxa iraaTHJia, 
Epajia je Mapa HeBJecra: 
Je^Hy je xHTy Ha6pajia, 
Iloji>y6H, MeTHy y H»eApa : 
»OBa mh KHTa pyjKHue, 
CBexpBH ryJH uiapeHOJ, 
Hexa Me Jobh Ha nafbie, 
Hexa Me Jobo He xapa.« 
Apyry je KHTy Ha6pajia, 
I1ojby6H 9 Meray y H>eApa: 
»OBa mh KHTa pyxcHue, 
JoBany mom rocnoaHHy, 
Hexa Me Jobo He 6hjc« 
JoBaH-6er MapH roBopn: 
»MapHJa, jby6o BHJepHa! 
UIto Moje Majxe He cjiyuiaui 
H ii»eHa cjeTa He npHMam?« 
MapHJa Jobh roBopn: 
»JoBaHe, moj rocnoAHHe! 
TBOja je Majxa cp;iHTa, 
H>oj ce yroAHT* He MOxce.« 
JoBaH-6er Hoxe noTeace, 
Te yapn Mapy y cpue, 



47 



MapHja Jobh roBopn: 
»JoBaHe, moj rocnonHHe! 
He bsuih Hoxa H3 cpua, 
JIok o^exf HBopy 6HJejiy, 

CjCTyjCM AJCUy CHpOTC.« 

JoBaH-6er Mapy nocnyma, 
He BanH Hoxca H3 cpua, 
JXok one ABopy 6HJejiOM , 
CjcTyjc AJeuy chpotc: 
»Chhobh, Moje cnpoTe! 
Kaji Tyl)y Majicy cieicaTe, 
IloMajio ji>e6a HiuhHTe, 

CTOJchH JOJ CC OiI3HB'TC.« 

MapHja Jobh roBopn : 
»JoBaHe, moj rocnonHHe! 
rioBa^H Hoxce H3 cpua.« 
JoBaH-6er Hoxce noBaaH, 
y vipHJe Mapa oji paiia, 
3a H>o.Me Jobo oji jazia, 
Ocrauie AJeua ciipoTa, 
Heviajy oua hh \iajice. 



48 



VI 
MrPAHKE nJECME 

OBE CE I1JECME OBMMHO Y KOJ1Y llJEBAjy 

55. 

UapHua je wrpy 3a\ieTHyjia, 
y cy6oTy yoHH Hef)e.n>e, 
Ca KyvipHJovi cbojom po6hh>hixom, 
Hnejiao hx uape rocnoaape, 
(la roBopH xyvipHJH po6hh>h: 
»0 KyvipHue, \ioja po6HH>Hue! 
Ako Te6H Eor h cpeha aaae, 
Te Haawrpaw uapHuy rocnojy, 
Ja hy Te6H poncTBa onpocTHTH, 
E'jejie hy th HanuHMTH aBope, 
BjetiHahy Te 3a Myxyp Be3Hpa.« 
Ky\ipnjnuH Eor h cpeha aaae, 
Te HajiHrpa uapuuy rocnojy, 
Uap ujto pene h>oJ3h He nopene, 
KyxipHjHuy poncTBa onpocrHO, 
E'jejie joj ABope HanuHMO, 
BjeHHao je 3a Myxyp Be3Hpa. 
Majio Bp'jexie 3aTn\i nocTaja.no, 
Majio Bp'jexie Hef)ejbMua aaHa, 
Aok Aol)OLiie ojx uapa 4>epMaHH. 
Myxyp Be3Hp, jia Hjie Ha Bojcicy, 
Pa36ojbe ce Ta Be3HpoBnua. 
06jia3H je uape rocnoaape. 
Aohoch joj CBaicnje noHyjia: 
UJehep c \iopa, cmokbc h3 MocTapa 

6 - CPflCKE HAPOflHE flJEt ME 113 BmX I 49 



H auuiaMe y Mcziy KyBaHe, 
IfyuieMCTa Ha 6ypMy caBHTa, 
Uap 6oHHKy th*o roBOpauie: 
»ycraH* acra, tc ocnaAH ycra!« 
Ha to 6oHa hh rjieiiaTH Hehe: 
»IIIto he mchh uiehepjiH noHyae, 
rioKJioHH mh Mor Myxyp Be3Hpa?« 
JXok Aol)ouie oa uapa 4>epMaHH, 
Myxyp M3Hp ah njxt Ha Bojcxy. 



56. 

OnpeMa cc kojio Ha pyAHHe, 
Majxa He m 6ehapy JoBBHy, 
Mojiho ce 6ehape JOBaHe, 
A& oh OAe KOJiy h jtfeBojxaM 9 , 
Mojih joj ce, h yMOJiH joj ce, 
OAe Jobbh xojiy hb pyAHHe. 
Kaa oh jiol)e xojiy h JueBojxaM', 
KojiOBol)e kojio 3acraBHuie, 
CraAe kojio tmmt Ha Jobbhb, 
nporotapa 6ehape JoBaHe: 
»H rpaj kojio, th He rjicaaj Ha Me, 
Ja He nie/iaM 6ncep hh ayicaTe, 
Hht ja rjieaaM ohh hh o6pBe, 
Beh jiHJena coja h OApacra, 
UIto hy njieMe y ABOpe aobccth, 
Mhm he mh ce Majxa noHOCHTH.« 



57. 



riOAeheJIH C0K0J10BH nJiaHHHOM, 

y o&naK ce 3aBHJajiH raJTaHOM, 
H3Jia3H0 Ayame 6aHe npeA ABOpe 
H noBeo CBe HeBjecre y nrpy, y nrpy: 
Koja c* 6ojbe oa h>hx Hanrpa, 
OHa 6yae uapy Be3Hji»a. 



SO 



FIOJieheJIH COKOJIOBH lUiaHHHOM. 

y o6jibk cc 3aBHJanH rajraHOM, 
H3Jia3HO Aywc 6aHC npc/i ABOpc 
H noaeo cbc ajcbojkc y Mrpy, y urpy : 
Koja c*6oji>c oa »hx mm-pa, 
Om 6yac uapy bc3hjm. 



58. 

J. 

Jesepo je cm macho, 
A okojio caiuicrcHO, 
y cpHJeoH no:uiahcHO, 
Ilo noajiaTM kojio nrpa, 
H3Haji KOJia Marjia nana, 
no MarjiH cc coko anja, 
MaMiuie ra yaoBHiie 
Ha mapeHe HoraBHiie, 
IIIto ra ohc BHiue mbmc, 
Cm cc coko BHiue jume; 
MaMiuie ra hcbjccthuc, 
Ha cbhjichc MapaMHue f 
IIIto ra ohc bhuic MaMC, 
Cae cc coko bhuic ahbcc; 
Mbmiuih ra MJiaoH momuh, 
MaMHjiH ra hb hoxcm, 
IIIto ra ohh bhuic mbmc 9 
Cm cc coko bhuic ahxc; 
MaMiuie ra ajcbojhhuc, 
Ha py mchc jarow uc, 
IIIto ra ohc bhuic mbmc, 
Cm cc coko hhxc aajc, 
Ilajic ibHMa y rammc, 
A& hm ji»y6H 6'Jcjio jihiic. 



51 



59. 
J. 



O jc3cpo, CBe KJieHo! 
HaoKOJio noKOBaHO, 
Ha q>HJeAH no3JiaheHO, 
Ha no3JiaTH kojio Hrpa, 
Hrpa kojio HCBJccTamco, 
H3Haa xojia Mania najia, 
H3Haa Marjie coko jicth, 
HcBJccre ra cc6h MaMC, 
IIIto ra one BHiue MaMC, 
Cbc cc coko BHiue aaje, 
Bnuie Hc6y noA oftnaKe. 

O, jc3epo, CBe 3ejieHo! 
HaoKOJio noxoBaHO, 
Ha cpHJe^H no3JiaheHO, 
Ha no3JiaTH kojio Hrpa 
H y KOJiy MjiaAH momuh, 
H3Ha;i xojia Marjia najia, 
H3Haa Marjie coko jicth, 
Cbc coKOJia ce6H MaMC, 
IIIto ra ohh bhuic MaMC, 
CBe ce coko BHiue aaje, 
Bnuie He6y noa ofoiaxe. 

O, je3epo, CBe 3ejieHo! 
HaoKOJio noKOBaHO, 
Ha cpHJeAH no3JiaheH0 9 
Ha no3JiaTH kojio Hrpa, 
Hrpa kojio fteBojaxa, 
H3Haa xojia Marjia najia, 
H3HaA Marjie coko jicth, 
IteBOJKe ra cc6h MaMe, 
IIIto ra OHe BHiue MaMe, 
Cbc ce coko HHxe aaje, 
HHxce AOJie fteBOJxaMa, 
TieBOjKe cy 6*jejio imaTHO. 



52 



60. 

Bnjao ce chb coxojie y bhchhc 

He6y noa o6jiaxe, 
MaMHjio ra oxceittHO, 
IIIto ra oho BehMa MaMH, 
Cbc ce coko BHiue aaje 

He6y noa o6jiaxe. 
MaMHjie ra HeBJecniue. 
IIIto ra OHe BehMa MaMC, 
Cbc ce ccko BHiue aaje 

He6y noa o6jiaxe. 
MaMHJia ra Mjiaaa MOMiaa, 
IIIto ra ohh BehMa Maiue, 
CBe ce coko BHiue aaje 

He6y noji o6juuce. 
MaMHjie ra ^jeBOJHHue 
Ha 6HJejio CBOje jiime, 
IIIto ra OHe BehMa MaMe, 
CBe ce coko hhjkc Aaje, 
Ilaaa H>HMa y Kpnoue, 
Aa hm jby6H 6'jejio jinue. 



61. 

O, jeaepo CBe 3ejieno, 
Haoxojio orpaljeHO, 
Ha cpHjeAH no&naheno, 
Ha cpHJeAH kojio Hrpa 
/JjeBojaica h MOMaxa, 
y to kojio Cp6HH <aol)e, 
Cp6HH Aol)e, cpncKH pene: 
»Eoxcja noMoh, ahbho kojio 
AjtBOJaxa h MOMaxa! 
LJap je Mem onpaBHO, 
Aa ja kojio flecencyjeM. 
CBe Ha MOMKa no ^jeBOJxy. 
y 3 ^jeBOJxy no ja6yicy . 
Y3 ja6yxy no MapaMy.« 



53 



62. 
Hrpano cc momhc h ajcbojhc, 

CTHAJbe MOMHC Her' A)CBOJHC, 

y crony joj pnjei pew: 

»Aaj A)CBOJKO IlpHO oko!« 

A 4jeBOJxa MwiocTHaa, 
H na cpuy xanocTHaa, 
Jfcae MOMxy 06a oxa. 



63. 

Mop nopacna jejuna, 
IloKpaj ApyMa aeJiHxa, 
To He 6njia jejuixa, 
Beh l)CBOJKa aejiHxa. * 

C MOMHCTOM cc HaAMehe. 

TpH rOAHHC C 6CHHM&. 
HHCTHpHCOHHMa, " 

MoMHe uypy noTBOpn: 
jfCrajia ch mh na nory.« 
»A HHJccaM, AparaHe, 
Beh Ha HH3My upBetty, 
Cimui 6Hcep npocyna, 
RoW noMohn xynHTH 

H y KHTy KHTHTH, 

HhH heMO y nojM, 
QaTaheMO c' y kojio. 
HeMOJ craTH koa Mene. 
Beh koa Apyror ao Mem, 
CaA cy jbyAH ftaaojiH, 
O caaneMy roaope, 
O jby6jM»y HaJBHiiie, 
Kaxo cmo oe jby6iuiH, 
A HHJecMO AparaHe, 
Hero CHHoh h jyTpoc 
H 'oheMO AOBeie.« 



54 



64. 



Ko j' 3a kojio, 'oa' y kojio, 
A ko hhjc Hex He uae, 
Ko j* 3a mchc, cran* koa mchc, 
3a Kora cy mjkah momuh, 
Mjiazw momuh h IjeBojice? 
3a MeHe je Aparo Moje, 
Oho uitoho npeMajieHO, 
Oah MeHH, craH' no MeHe, 
Ra mh kojiom oxpeHeMO 
M jia pocoM OMaHeMO. 
Kojiobo1)o, uieho Moja! 
'HTpo xoah, kojio boah: 

»Hh 9 hy xoaht* hh 9 hy boaht, 
flpyre cy Me noTBopmie, 
Aa caM BOJHa rjiaBH>OM 6Hjia, 
A Taxo ra He xcejbejia, 
HnjecaM ra hh yapHjia, 
Beh ja Be/by: »BaTpy jioxch!« 
CTaae jioxcht na He yMJe, 
A ja rjiaBH>OM na no rjiaBH : 
OBaxo ce BaTpa jioxch !« 
Kojiobo1)o, uieho Moja! 
*HTpo xoah, kojio boah: 
»Hh hy xoaht, hh hy boaht, 
flpyre cy Me noTBopnjie, 
Aa caM BOJHa mctjiom 6njia, 
A Taxo ra He xcejbejia, 
HnjecaM ra hh yApnjia, 
Beh ja Beji>y: »ABope mcth!« 
A oh craae ABope mccth, 
Crane mccth, nax He yMJe, 
A ja MeTjioM na no rjiaBH : 
OBaxo ce aboph MeTy. 
Bojho cjeae, Mecr 9 He CMJeae, 
Beh hh3 jiHue cy3e jinje, 
A oa CBOje Majxe xpnje.« 



55 



65. 
*Oah 6piiro, aa njeBaMO, 

fla BHAHMO MOpCMO JIH, 

A ja Mory 4>a jia Eory, 
Aji* y kojio can He Mory, 
HcMa Mora c khm 6hx Morjia, 
»Ja I)c th je, He 6hjio ra? 
y miaHHHH koa OBaua, 
OBue nyBa caM c* o6yBa 
OBiie jaH>H, Apary xcajiH 
H 3a Aparo Bora mojih, 
CBHJiy npeAe, raJTaH mieTe, 
C raJTaHOM ce pa3roBapa : 
»Oj, raJTaHe, moj raJTaHe! 
A& ja 3HaaeM moj raJTaHe, 
Aa he Te6e crap Aepa-ra, 
Crap nepaTH, MjiaA rjieAara, 
Cbhjiom 6h Te HaKHrana, 

H6pHUIHMOM nOTKHTHJia, 

Jepa crapo pyxcHO hoch, 
A AparoM ce He noHOCH. 
Oj raJTaHe, moj raJTaHe! 
Aa ja 3HaAeM, moj raJTaHe, 
Aa he Te6e MjiaA Aepa™, 
MjiaA Aepa™, crap nncaaTH, 
Moja khto, moj rajTaHe, 
InaTHjia 6h TBOJe rpaHe, 
KaJHO xpHJia coKOJiOBa, 

3JI8TOM 6HX Te HaKHTHJia, 
A AyKaTOM nOTKHTHJia, 

*ByBe3-Be30M rpaHe Be3Jia, 
Jepa MJiaAO jbenuie hoch, 
A AparoM ce CBe iiohoch, 
y HohH ce necro 6yAH, 
Te Ha pyuH Aparo Jby6n.« 

66. 

riocKOHHTe 'HTpe Hore, 
I1oApxc*Te ce 6*jejie pyne, 
3anjeBaJTe l)e3oJHHue 



56 



Aok ere MJiaae w 3ejieHe, 
Aok HHJecre BOJHa creicne, 
Kaa creneTe CBora BOJHa, 
Typ* HrpHuiTe Ha 6yHHUJTC, 
A npecjiHue Ha npecjiHue.« 
He aa bojho BOJeBaTH: 
»CjeaH Mope, mcth ABope, 
Jep Me Moja Majica xapa : 
III to th Jby6a aouicaH cnaBa?« 



67. 

Mrpa kojio l)eBOJaic', 
y KOJiy jeAHa Heyica, 
Yhh je apyra Kpaj ce6e; 
»OBaKO, ceico, ko h ja, 
KopanH 'irrpo HoraMa 
Pa3MaHH 6'jejiHM pyicaMa, 
Ilorjiejiaj CMJepHO OHHMa, 
Pa3^BOJH KHTy Ha^BOJe, 
Y3MaHH nepOM jamyica, 

HaMHTHH OKOM Hd MOMKa, 

OxpeHH 'HTpo tjeBOJKe 
Ila heiu yMJeT ko h ja.« 



68. 

Aa C HrpaMO ope, 
A& nHJeMO BHHua, 
IIhj mh ce BHHUe, 

J\OK CH MH 'jiaAHO, 

Jby6n ce Aparo 

flOK CH MH MJiaAO, 

Kaa ocTapn Mjiajjo, 



57 



Hhkom HMJe Aparo, 

OCHM JMHOM BOJHy 

3a jbyTy HCBOJby. 

Kaaa crakeM caHax GopaBHTH, 

Hmo th njiane, 

BOJHO TC BHHC, 

HcKa ra miane, 
HcKa ra bhhc. 

EHO My TCTC, 

OnHHe ceice, 
Hexa ra Jbyjba, 
Hexa ra H>HH>a: 

TpeHAOJiMOMa, 

TpcHrHreH^oji r 
Hexa ra H>HH>a; 
J\on ch mh MJia.no, 
CBaxoM ch mh Aparo: 

TpeH^ojiMOMa, 

TpeHrHreHflan, 
CBaxoM ch mh aparo. 
Ko xyTHJa jara H3 ittflapa: 

TpCH^OJlMOMa, 

TpeHrareHAOJi, 

Jajia H3 H>e^apa, 
Hhm tjeBojxe o6pBe HaBJiane: 

TpeH^ojiMOMa, 

TpeHrHreHAOJi, 
06pBe HaBJiane. 
MoMUHMa ce xpo3 cpue npoBJiane: 

TpeHAOJiMOMa, 

TpeHrHreH^oji, 
Kpo3 cpue npoBjiane. 



58 



69. 



IIOA OHOM BHUIOM IIJiaHHHOM, 
H OHOM TOpOM 3CJ1CHOM, 

Mano cc oejio BHl)auie, 
y oejiy kojio Hrpauie, 
OHlje mm aparo 6HJauie, 
y xojiy MOja I)CBoJKa, 
Cbc Moje njccMC HcnjcBa: 
»O f Eoxe mhjim h AparM! 
Be jih je caaa moj Apara*? 

AjT nHJe BHHO JI030BO? 

Aji 9 6epe kmtc umhji>cbc, 
UMHJbeBe kmtc uBHj'eha, 
y uMHjbc py*y MMJcma, 
MMJeuia py*y pyMCHy, 
Aa kmth mchc cyljeHy? 
Aji 9 oeAna KOH»a Ha Jiyiw, 
Aa apxch Apary Ha pyun? 
Aji 9 rjieaa c KOH»a y xnue, 
Aa jby6n Apary y jihuc? 
Aji 9 mh cc nHBa HanHO? 
An 9 ra je koh>hu 3aHHO? 
A ja caM MJiaaa cpAHTa, 
H Ha CBor aparor jbyrHTa, 
Jep MeHe HHKaa He nHTa, 
Kaxo oe 6ocjok oniHTa, 
Jep jbenuier HCMa uBHJeTa, 
Be H»eMy cjeMe 3pHJeBa? 
Be jih My 3HMy 3HMyje? 
Be jih My jbeTO jbeTyje? 
Km jih oe 6ochjok CHJe? 
Ja 6h My KHTy Ha6pana, 
H 3a to iMMy xa3ajia. 
Hex CHTan 6ochjok raje, 
Hex CBOJy Apary MHJiyje.« 



59 



70. 



O, IjeBOJKO, pyMeHa pyxcHue! 
Aa hmmo 3a ropy Ha Boay, 
Aa AOHeceM Boae H3a rope, 
Aa noJHMO yMopHe jyiiaice, 
Kojh jiexce a y kojio Hehe, 
Ko bojiobh MJiajiH oko Topa, 
Aok c Hanacy TpaBe BJiacyjbHue, 
A HanHJy Boae ftnaTyjbime. 



60 



VII 

njECME CBATOBCKE 

J. 

71. 
KAfl CE TiEBOJKA nPCTEHYJE 

3anjeBaJTe, Moje apyrapuue, 
Ha Bcce/by Hauie MHJie ceice, 
CHHoh HaM je Hama cexa 6mia, 
CHHoh Hama, a jyTpoc H>HX0Ba, 
CHHoh cy joj 'thuc AOJiehejie, 

^OJieheJIM CHBH COKOJIOBH, 

To He 6hjim chbh cokojiobh, 

Beh H>e3HHH KHlleHH CBaTOBH, 

JyTpoc cy je MJiaay HcnpocujiH : 
»Hauia ceico, Hama apyrapnue! 
Th ce MJia.ua y TytjHHe cnpeMaw, 
Th ce cnpeMaiu a Haciee ocTaBjbaw, 
CpejHH Te6H tbojh nyTH 6hjih, 
Tbojh nyTH h TBoje Becejbe, 
3obhh HacKe, ceico, Ha Becejbe, 
Aoc&a ch th Hama cexa 6mia, 
A OAcejie Tyl)a apara MHJia, 
Tyl)HH-MOMxy cpehy BecejiHJia, 
BjenHor apyra ce6u 3aao6ujia 9 
CBa BaM cpeha ayroBJeica 6Hjia.« 



61 



72. 



KAfl CE CBATH CnPEMAJY IIO 
TiEBOJKY 

3anjcBajia Ha njiaHMHM BHJia: 
»BecejiH cc coko 9 THua chbb! 
CjyTpa th je y ABOpy bcccjm, 
Ako new Me aoBHyr Ha aecejM, 
Cxopo ty th AohH hb aecejM, 

nOUHKVjy *THUC COKOJIOBH, 
TO He OHJ1H 9 THUe COKOJIOBH, 

Behe tbojh Kp03 nojM cbbtobh, 
CjyTpa he th no heaojxy nohH.« 
OAroBapa coko 9 thub cmbb: 

»CCKO BHJIO, H HB TOM TH {felia! 

Cxopo he mh Moje 6ht aecejM 

H AOBeCTH MCHH COKOJlHIiy, 

Cbckpbhuh 6Hhe Ao6po Apara 
CBCKpy 6b6h 6hth join ApaxHJa, 
A MeHH he h MHJia h Apara; 
KaAa 6yAe y mchc Becejbe, 
Cbc hy BHJie caasaT Ha secede, 
Hex ca6cpy y kojio fteBOJxe, 
Hex njcaajy njccMC Ha Bcccjbc, 
Hexa bham Moja MHJia Apara, 
Moja Apara HcnpouieHa Jaifca.*) 
Kaxo BHJie kojiom OMayjy, 
Kaxo CBOJe njccMe oTnjeBajy, 
H y CBaxoj mchc npnnjeBajy, 
Hexa Apara njecMe npnnoiHifcC, 
y mom ABOpy njecMe 3anoiH»c.« 
KaAa bhjic nytue oAroBope, 
To je H>HMa Bpjio mhjio 6hjio, 
OGyxouie xpHJia no&naheHa, 
H npnneiiie xpyHe HaxHhene, 
Ilax noljome JbCMy na Beceibe, 
KaA cy BHJie Ha Bcccjby 6hjic, 



*) MJIH KBKO Je fcBOJUH HMC 



62 



TpH cy 3jiaTHa xojia nonrpajia: 
JeAHO Hrpa bhih* Gnjejia ABopa, 
Apyro Hrpa HcnoA 6 f jena ABopa, 
Tpehe Hrpa y 6HJejiOM ABopy, 
Aaa Hrpajy xojia Ha HoraMa, 
A Tpehe hm TpenTH Ha KpHjiHMa, 
Koje H>HMa TpenTH Ha xpHJiHMa, 
Oho My je bhiu* 6njejia ABopa, 
To cy BHJie pacicjionHJie KpHJia, 
Te coKOJiy njeBajy Becejbe, 
IIIto My Hrpa npeA 6hjcjihm abopom, 
To cy iMMy y KOJiy MeBJecre; 
IIIto My Hrpa y 6hjcjiom ABopy, 
To cy iMMy KHheHe l)eBojice, 
Heica My je y Majxe npoMJeHa 
BeBOJM je 3arjieAana Aparor ; 
A koa h>hx je 9 THua nayHHua, 
Cenp hhhh kojio h l)eBOJxe, 
CBe I)eBOJKe njecMe HcnjeBaiue 
Rom ljeBOJuH Aparor npnnjeBauje: 
»BececjiH ce coko 9 thu& CHBa! 
JH&Hac th je y ABopy Becejbe, 
Ba6H mhjio, a MaTepH Aparo, 
A tc6h je h mhjio h Aparo.« 
CBe to cnyuia Jan>a HcnpoiueHa, 
AparoM AaAe on 3jiaTa ja6yxy, 
CaBH My ce Ha fojejiy pyicy. 



73. 

Bora mojih MOMie HexceittHo: 
»Aaj mh Eoxce, Aa orpnje cyHue!« 
Bor My AaAe Te orpHja cymie, 
Cymie rjieAa a cynuy roBopn: 
»)KapKo cy Hue, pacrynH crynoBe, 
Aok ja CBoje onpeMHM CBaTOBe, 
^a Roseny jiHJeny l)eBOJicy.« 
Bor My AaAe Te orpnja cynue 
M pacrynH Bejinxe crynoBe, 
CicopoxceibeH onpeMa CBaTOBe. 



63 



A 



74. 

Kapffo cyHue nocynH Kajioae, 
Aa He icajva rocnojxy caaToae, 
Hexa ko»h nrpajy no pcjxy, 
Hex cy csaTH csaicoM Ha 3arjieay; 
Kaiia AoHy ABopy IJeaojaiKOM, 
Hex norjieiia c ncHuepa IteaoJKa 
InaTHa icpnjia caora cylteHHica, 
Kaico rpeirre on cyHHeBa 3paica. 

75. 

Bora mojih jinjena tjeBOjica: 
»flaj mh Boace, aa orpnje cyHue!« 
Bor joj Jiajje h crpnja cyHue. 
riax tjeeoJKa nocrynH npea cyHue, 
Te ce cyHuy noicjiaH>a y jihuc 
CyHuy KjiaH»a a cyHuy roaopn: 
»)KapKO cyHue, jecH sC ypaHHJio? 
JecH ji f \ioje HBope orpHJajio. 
Tie mh aparn 'jiaflHO nnje bmho? 
Je n 9 mh mho uparn ypaHHO? 
Je n 9 ce *jia/iHa BHHa Hanojiio? 
Je jf Ha BHHuy 3paBHuy 3paBno? 
Je Ji* y tomc Mene no3/ipaBHO? 
Je jih Moje CBaTe onpeMHo? 
Mrpajy jih koh»h no cjesepy? 
Cjajy jih ce tokc Ha l)eBepy?« 
HCapico cyHue uypn oaroaapa; 
»0 t)eBOJKO CKopo HcnpouieHa! 
CnHoh th ce cpeha 3a/u>6HJia, 
A jyTpocxe icpnjia pa3aBHJia, 
Ca KpnjuiMa 'nine cokojiobh, 
Cjaje hm ce icpnjia HaicnheHa, 
A BHJajy nepa noTKHheHa, 
To He OHJie 'thw cokojiobh, 

Behe TBOJH KHheHH CBaTOBH; 

111 to cy H>HMa Kpnjia HaKHtteHa, 
To cy cjajHC tokc na npcHMa, 



IIIto c 9 BHJajy ncpa nOTKHhcHa, 
To cy H>Hipa 3jiaTHH 6apjarrapH,*) 
H y py*aM' xpcraTH 6apjauH, 
Cxopo he th y ABopoBe j\ohn.« 

76. 
KAfl CBATOBH UYPH IIPEA flBOP 

CTapH CBaTe, ahko Haiiia, 
Te6e xaxy ojx ouaxa, 
On ouaxa on GoraTa, 
Aapyj HaMa kojio name, 
HccTHTa th xcca 6njia, 
H y kcch Aecna pyxa. 
O th xyMe, ahxo Haiua! 
Te6e xaxy oa ouaxa, 
Oa ouaxa oa GoraTa. 
Aapyj naMa kojio name, 
HccjHTa th Kcca 6iuia, 
M y kcch ACCHa pyxa. 
O bojboao, o cjioGoao! 
O cnoGoAHa ahxo Haiiia, 
Te6e xaacy on ouaxa, 
On ouaxa on 6oraTa, 
Aapyj HaMa kojio name, 
HecTHTa th xeca 6Hjia, 
H y kcch Accna pyxa. 
TicBcp6aiija, ahxo Hauia! 
Becejia th 6mia cnauia, 
Te6e xaacy on ouaxa, 
On ouaxa on GoraTa, 
Japyj naMa kojio name, 
HccTHTa th xeca 6mia, 
H y kcch Aecna pyxa. 



*) AaHac hcm« 6apjarrapa mh fapjaxa. 

7 - CPnCKE HAPOAHE FTJECME M3 BhX I 65 



77. 
KAA CBATOBH BEHEPAJY 

BCHCpaJTC KHtlCHH CBaTOBH, 
IIlTa MHCJ1HTC, UITO He BCMCpaTC? 

Hauie 3JiaTO jiHJena IjeBojica, 
KojaHO je cxopo HcnpoweHa, 
BeBOJu je Jbenuia or xcemiica! 



78. 
KAAIIHjy 

IlonH je Jobo,*) 
IlonHJc6paTc! 
Tc6h je wro, 
Ha AHy je cjianco. 



79. 

OBa nauia 
Cecrpa Hauia, 
KyA ce CKMTa 
3aHacnHTa: 
OaaGoiia 
Mora oua, 
floic je 6ho 
Hx>m je niio, 
Ilax hy h ja 

MOJ KOMUIHJa, 
H>OMC I1HTH, 

Bec'o 6hth. 



*) Mjih ksko My je hmc 



66 



80. 
KAfl CE OIlPEMAjy CBATOBH 

rOTOB'TC Ce KHhCHH CBaTOBH! 

'Aj'mo, 'aj'MO He 6hjio ypoxa! 

R* pftHHMO Aa He OAOIIHHMO, 

Aa paHHJe xonax ycjumiMO, 
TyftH jbym He 3HaMo hm hym f 
Tylja 3eMJM npaiuoiia HeMa; 
Ko je koh»hk, npirrex'Te xojuuie, 
Ko je njeuiax, Ha Hore oname, 
CTapH cBHTe onpeMaj caaTOBe, 
BeaepoBH jiHJeny fteBOJxy, 
FIoKHhaJTe Ha pyxe npcreiM, 
A Ha Ayaax xirre h uBHJehe. ♦ 

81. 

BJIArOCOB POAHTBJbCKH HAfl 
UThEPKOM 

*Awe Mapo*) y cto ao6dh wca, 
flpamna tc cpeha AOBqjexa! 
Cnyuiaj caexpa xao 6a6y caora, 
A caexpay xao caojy Majxy, 
CyfteHHxa xao Apyra caora 
Cy xoJHJeM mhcjihui BJexoaaTH 9 
A 6pafty My xao h poqeiiy, 
A cecTpHue xao caoje cexe, 
HeBJecraue xao Apyrapnue. 
Bor th uihepH Ha noMohu 6ho, 
TaMO H»HMa CBHJeM yrojuuia, 
Ko h HaMa, aok gh y nac 6mia, 
riol)H 36oroM y cto aoGphx naca, 
tyfraj posy nourreHora raaca. 



*) Han kiko je heBojim num. 



67 



82. 

flPEfl nOJIA3AK BEBOJKE 

Hauia ceico, icaa on, asopa no!)eiu, 
OxpeHH cc cyHuy Ha HCTOKy, 
IIomojih ce Eory hcthhomc 
H xapxoMe Ha Hcroxy cyHuy: 
»Aaj mh, Eoxe, aa orpHJe cymxe 
Moje nyTe Kya hy nyTOBara, 
Moje wope I)e mh poa ocraje, 
flpyre asope l)e hy aoMOBara, 
Moje Aparo c khm hy BJeicoBaTH.« 
ApyrapHue CBaTe 3acTaBHiue, 
Heica hoch crpynaK GocHJoxa, 
Hexa hoch KHTy jbyGniHue, 
flajy ceKH aa HaKHTH jiHue, 
Jewa hoch ofl jara icyTHJy: 
»Ha to tc6h, Moja apyrapnue, 
Te HaByuH Tamce o6pBHue, 
Kaa Te aparo noJi>y6H y jinue, 
Hex MHpHiuy TBOJe oGpBHije, 
Hex ce H>eMy npoBJiaiHiu iepo3 cpue.« 

83. 
KAfl nOJI A3HBEBOJK A 

»Hauia ceKo, Hauia apyrapnue, 
Th nojia3Hiu, a Hacxe ocraBjbaiii, 
Je ji' th aeao, Becejia th Majxa? 
Je ji* th xcao uito ce pacrrajeMO?« 
»5Kao mh je, Moje ceiee MHJie! 
5Kao mh je apBa h KaMeHa, 
A xaMOJiH y cejiy Apyrapa; 
Ceice Moje, 36oroM ocraHHTe!« 
»y Ao6pH nac, Hauia cejo MHjia!« 
CBaxa cckh aparo MHjbe aaje, 
Aparo MHJbe no KHTy uBHJeha: 
»Ha noHecH cbomc cyl)eHHKy 
CHTHy KHTy mhphcjih UBHJeha, 



68 



MiuioAyxa, aa ce MHJiyjeTc, 
KapaM<j)HJia, aa ce He KapaTe, 
Jby6HHHue, aa Te Hecro Jby6H, 
fla Te Jby6if icaa rojx ce npo6y;w.« 



84. 

KOJIO 

TkBep6aiiia, ahko Hauia! 
Th OABeae cexy Haiuy, 
Aapyj HaMa kojio Hame, 
MecrrHTa th xeca 6njia 
H y Keen aeoia pyica. 
TkBep6aiiia aapHBauie, 
H CHaxy My npHnjeBame: 
»0 !)eBOJKo, khto Hauia! 
H th oae, mh ocracMO. 
H Ty HaMa jaaa aocra, 
Aapyj HaMa kojio Hame, 
CperHH tbojh nyTH 6hjih, 
H y nyTy ao6pa cpeha 
H y nyTy paaocr Beha.« 
TkBoJKa ce nouioifcauie. 
H>HMa kojio AapHBauie : 
3jiaTHy KHTy h ja6yKy, 
y ja6yuH Aocra 6jiara, 
PajiH cpehe csora apara, 
H H>HMa ce noicjiOH>auie, 
H nojiaxo roBopjune: 
»36oroM aa ere, cere Hauiel 
Ja ocraBjtaM jpope Baiue, 
Asope Bauie h 6a6oBe, 
CBe mh njecMe HcnjeBaJTe, 
MeHe MJiaay npHnjeBaJTe, 
fla c I)eBepoM BaMa aol)eM, 
H cboj nopoa 3,apaBO Hat)eM.« 
To ce kojio noKJiaibauie, 
H I)eBojuH npocro xaxe: 
»CpeTHO nouuia ccko Hauia! 



69 



a 



Cbojy BOJHy cpehy Hauuia 
H y cpehn Aoopa bojhb 
H y BOJHa aoctb poab, 
H tm crcKJia CBor nopoAB.« 
A caaTOBH npojia3Hiue 
ijyhn cBoje koim, 
Tame nyuixe rjiaooM nyHC, 
JaBHO ABopy 3a4MUbyjy : 
»36oroM ocraj AOManmieta 
TIo ABa h Asa cbc njcBajy 
H no ABHJe nyuixe Mchy, 
Aa Ao6njy Ao6py cpehy. 



85. 

Hrpa kojio noA Bhahh, 
»CnpcMH Me Majxo Aa bhahm?« 
»Eto th 6a6o, 'ajAe in h»hm.« 
»Hexa mh 6a6a, Hehy in h»hm.« 
Hrpajio kojio noA Bhahh, 

»CnpCMH Me MBJKO AB BHAHM?« 

»Eto tm 6paTa, 'aJAe in h»hm.« 
»Hexa mm 6paTa, Hehy in h>hm.« 
Hrpajio kojio noA Bhahh, 
»CnpeMH Me Majxo Aa bhahm?« 
%Eto th cexe, 'ajAe in hw>m.« 
»Hexa mh cexe, Hehy in hw>m.« 
Hrpajio kojio noA Bhahh, 
»CnpeMH Me mbjko ab bhahm?« 
»Eto th aparor, 'ajAe in h>hm.« 
»HeKa mh aparor, xohy in h»hm.« 



86. 



Chtho iiB'jehe no jihbbah, jbim mjibao! 
y KHTe Me HaSepHTe, jibao, jibao! 
y KHTe Me Ha6epHTe, jane mjibao, 
y kojio Me noHeorre, jibao, jibao, 
y kojio Me noHecHTe, jbim mjibao, 



70 



M Ta KHTa nporoBapa, Jiaao, Jia.no, 
H Ta KHTa nporosapa, jaibc Mjiaao: 
»no KOJiy Me AHJejiHTe, jiajio, ji&qo, 
no KOJiy Me jwjejiHTe, jaifce mjiwo, 
He AaJTe Me oaceifceHy, Jiaao, Jia.no, 
He aaJTe Me oaceifceHy, jaifce MJiaao, 
OxceiMH Me pyacHo hoch, Jia.no, Jiano, 
0*CH>eH Me pyacHo hoch, jait>e MJiajio, 
Ba3Aau AaHKOM 3a capyKOM, Jiaao, Jia.no, 
Ba3AaH AaHKOM 3a capyKOM, jaite mjhao, 
A on HotlH nojx jacryKOM, jiaao, Jiaao, 
A on HohH noA jacryKOM, jaite MJiaao, 
A ja UBMjeT setlMa bchcm, jiaao, Jia.no, 
A ja uBHJeT sehMa BeHeM, jaH>e MJiaao.« 



87. 



Mr pa KOJioJa He bh!)ox, jejio, jejio!*) 

fla cavi BHa'jia, nrpajia 6h\ 

Ja 6h\ 3Hajia, l)e 6h* crajia, 

Ja 6h' crajia no cboj* xtajice; 

Hh Ty \ieHH Mjecra HeMa. 

Mr pa KOJioJa He bh!)ox, 

fla caM BHa'jia, urpajia 6h\ 

Ja 6h' 3Hajia, fte 6h* crajia, 

Ja 6h* crajia no cboj* ceKe; 

Hh Ty MeHH vijecrra HeMa. 

Mrpa KOJioJa He bh!)ox, 

fla cavi Bwn'jia, wrpajia 6h\ 

Ja 6h' 3Hajia 9 1)e 6h* crajia, 

Ja 6h' CTajia jxo CBor 6paTa; 

Hh Ty MeHH Mjecra HeMa. 

Mrpa KOJioJa He bhI)ox, 

fla cavi BHji'jia, wrpajia 6h\ 



*) Hcth je npwijeB y3a CBaxH pea. 



71 



Ja 6h' 3H&na, !)c 6h 9 cr&na, 
Ja 6h 9 crajia no CBor Aparor, 

'BCHO MH je CTOJHO Mjecro, 

Ty je mchh Aocra Mjecra, 
Aocra Mjecra ao BHJeica. 



88. 

OA'Aep, Mapo, m Hrpaiuo? 
» Ja He Mory oa ica 9 pa, 
Ha Bojcim mh Apar JoBaue, 
Ja At Bor Aa, Aa He Aol)e!« 
»He xyH' Taxo, cHaxo Hauia.« 
O th, Mapo, apaM3aAo! 
Ha uito ch oe npeBapHjia? 
Aji 9 Ha crape CBexpfiauie? 
Aji 9 Ha crape CBexpBHue? 
Aji 9 Ha mhji$ 3aoBHue? 
Aji' Ha MJiaAe IJesepoBC? 
An 9 Ha OBiie? aji 9 Ha HOBue?« 
»HHJecaM ee npeBapHjia 
Hh Ha crape CBeicp6aiiie, 
Hh Ha crape cBeicpBHiie, 
Hh na MJiaAe 3aoBHiie, 
Hh Ha MJiaAe fteBepoBe, 
Hh Ha OBue, hh Ha HOBue, 
Beh Ha Mora Apar 9 JoBaHa, 
Je Aa Bor Aa, Aa mh Aol)e.« 



89. 

OGacjana cjaJHa MjeceiHHa, 
Kojihko je jacHO ofiacjajia, 
CBe ee bhah ao HoBor Ila3apa, 
Op TIa3apa ao HOBora rpaaa 
*BeHO cjeAH Ila3apica !)CBOJica, 
Ha xpHjiy joj cjaJHO onncaajio, 
Te orjieAa jnme h rpxoue, 
OrjieAa ee, uypa nonHJeBa, 



72 



H roBopu cjaJHOJ MjeoeHHHH: 
»Cjaj Mjeceie, o6acjaj AOBeie, 
Hex mh aparH onpeMH CBaTOBe, 
Hck Me BH,ae HotlH nyTOBaTH, 
YcpeA HotlH xaHO ycpea aaiia, 
Ja hy hoIih on Mor ABopa nohw, 
On Mor 6a6a no Mjeceuy notlH, 
A AparoM hy no cyHamuy ao1ih.« 
MjcccHHHa nocjiyma I)CB0JKy, 
H orpHJa 6paa h hojihhc, 
CBe orpHJa no HoBor Ila3apa, 
H I)eBojuH orpHJa CBaTOBe, 
Pe,aoM jauiy h peaoM njeBajy, 
(lax joj KHTa no Mjeceuy no!)e, 
FIoBcaoiiie na3apxy heBOJicy, 
CBOMe uparoM nax one Hapyicy. 



90. 

Tlon MHJ1KOM, 

Ylon 60CHJbK0M*) 

3acnajia !)eBOJKa, 
EynHJiajeMajica: 
»ycTaH* rope, uihepue! 
Etoth CBaTOBa!« 
O^roBapa uihepua: 
»A Hexa hx, MaJKo!« 
»OABeuihe Te, uihepue !« 
»A Hexa he, Majxo!« 

91. 

cbatobh y nyTy 

HCy6epicajia 3e.neHa ropwua, 
IlHTajia je cryjieHa Bojwua: 
»LUto xcyGepicaui, 3ejieHa ropiiue?« 
IlporoBapa 3ejieHa ropmia: 



*) IlpHnjcB y3a cmkh pea. 



73 



»Hc nMTaj* mc, cryaeHa boahuc 
Tya Hajiehc jaTO coKOJioBa, 
Mel)y H>HMa, ABa 3JiaTHa coxojia, 
Ohh hocc THuy jiacraBHuy, 
M oko H>e KpHJia cacraBHjiH.« 
IlporoBapa cry/ieHa Bojwua: 
»A He Jiy/iyj, acjicHa ropmie! 

TO TM HHJC jaTO COKOJlOBa, 

Behe 6apjax cpncxHJex csaTOBa, 
Hht cy oho wa 3JiaTHa coxojia, 
Beh cy oho jxsa MJiaaa l)eBepa, 
Mel)y H>H\ia hhjc jiacraBHua, 
Beh je oho MJiaaa HeBJecrHua, 

HHCy OHO 3JiaTHH COKOJIOBH 

JiacraBHuy 'THuy 3aKpHJiHJiH, 
Beh cy oho ljeBepoBH m jiaaH 
Oko CHauie pyxe cacraBHJiH, 
H MOMe cy Bpejiy AOJia3HJiH, 
CBOJy CHaxy Boae HanoJHJiH.« 

92. 

riojiehe coko ca rope, 
najio My nepje ao 3e\ube t 
npejiehe nojbe uinpoKO, 
npejiehe ropy 3e;ieHy, 
npejiehe Boay cryaeHy, 
Khth ce ropoM 3ejieHOM, 

YVIH Ce BOJIOM CTy«HOM, 

CBpaTH ce nojby whpokom, 
YcKH^e KHTy pyxcHue, 
Ojuiehe rpaay Ha nBope, 
Aojiehe rpaay na ABope, 
Ha BpaTHM' cje^H heBOJica: 
»rT0MO3* Bor, \ioja l)eBOJKo!« 
EauH joj KHTy pyacHue, 
TieBoJKa ckohh na Hore, 
npM^aTM KHTy pyacHue. 
Kaa coko pene: »I1omo3 Eor!« 
IteBOJKa H>e\iy roBopn: 
»H ja hy c to6om, coKOJie!« 



74 



Y3C JC COKO IIOA KpHJIO, 
CJCW JC CC6H Ha KpHJIO, 
TOBOpH COKO lfcBOJUH : 

»Hji f hy tc y abop boahth? 
AjT hy tc obah A»y6HTH?« 
»Hoch Me y abop, coicojie, 
Abhbc Me hoch iioa kphjiom, 
Aok Aofteiu y abop 6HJejiH, 
flahy th KHTy Jby6Hi*e, 
Jby6nhy Te6e y jihuc« 



93. 

»O f jejioBa ropo, 
HcryAeHaBOAo! 
Th 3ejieHa ropo, 
UIto c' y3BHJia rpaHe, 
Th cryAeHa boao 
UIto to Jiaxo nol)e, 
Ko to TyAa npo!)e, 
H npOBeAe aparo?« 
TIporoBapa ropa: 

»JOBaH MOMHe MJiaAO, 

Oh npOBeAe Aparo.« 
JoBojojeejaBjba: ; 

»flyuio Moja Apara!« 
TIporoBapa BOAa: • 
»OByAa HaM npotje 
Hhko MOMHe MJiaAo 
H npOBeAe Aparo, 
HnKOJojeejaBjba: 
'AyuiOMOjaApara! 
HeMOj caMa cnaBaTH, 
HeMoj MeHe caMHTH, 
AoBene mh ao!)h, 
Te Ha pyicy nol)H, 
fla 3ajeAHO, Aparo, 
Aa 3ajeAHo» Ayuio, 
CaHax 6opaBHMo\« 



75 



94. 
nPEA ABOPOM MJlAfl05KEH>E 



KOJIO 



O, I)eBoJKe, Mojc apyrapHue! 
OxpeHHTe kojio HaoKOJio, 
Aa no'MTpo kojiom OKpeHeMO, 
Aa no TpaBH pocy oMaiieMO, 
Aa nojacHO njecMe 3anjeBaMO, 
Aa c njecMaMa CBaTe AOHCKaMO, 
Aa no peay CBaxor npMnjeBaMO, 
CBaTOBH he HauiH paHo aohH, 
Patio nohH nax paHo h aohH, 
H noBecTM KHheHy l)eBOJKy. 
A He Bejie aa he aouicaH aohH. 
HCapxo cyHue bhui* rope crajauie 
H Kpo3 ropy cBaTOBe rjieaaiiie, 
KaKO Cp6H 'jia^HO nwjy bhho, 
KaKO nnjy h xaxo njeBajy, 
M Ha cyHue kojio nonieaaiiie, 
Te OBaxo cyHuy roBopauie: 
»)KapKO cyHue, bhiiT 3ejieHe rope, 
Bhahiii TaMO I)eBOJaHKe ABope, 
Jecy jT nouuiH on ABopa CBaTOBH, 
Jecy jT caaa ropoM m njiaHHHOM? 
Kaaa 6yay Kpo3 ropy 3ejieHy, 
Tm no^HrHH pocy ca ja&naHa, 
Aa HaM kojio He jxofy&iw rpaHa, 
He AO<|)aTH ABa MJiaaa l)eBepa, 
Jaji' Mel)y h>hm' jiHJene l)eBOJKe, 
Aa He CMaHe ieM6ep ca l)eBOJKe, 
Aa joj CBaTH He rjieaajy JiHue. 
M H>e3HHe TaHKe oGpBHue, 
Jepa Kaacy aa je Bpjio CTHflHa, 
H y craay rpo3He cy3e JiHje, 
Cy3e Jiwje, on IJeBepa Kpnje, 
Hexa MHCjie aa joj xcao hhjc, 
Tie nojia3H a 6paTa ocraBJba, 
CBor joj 6paTa Baji>a ocraBHTH, 
A Tyljcra Ha pyKy y3eTH, 
H Ha pyuH Ba3£a MHJioBaTH ; 



76 



Tyljer 6a6y mjccto CBora 3BaTH, 
A CBora he necro no3apaBJi>aTH, 
Tyl)y MaJKy Mjecro CBOJe 3BaTH, 
A CBojy he lecro no3ApaBjbaTH, 
Tyl)y cexy Mjecro cBoje 3Ba™, 
A CBojy he Hecro no3,apaBji>aTH.« 

95. 
Kaa CBaTOBH uypy Boae, 
Ty npca abopom kojio Hrpa, 

KOJIO BOflH KOJIOBOl)a, 

CBOMe KOJiy njecMe xaxe, 
KojiOBol)e o^HJeBajy, 
CTapor CBaTa npnnjeBajy: 
»CTapH CBaTe, ahko Hauia! 
Te6e Kaacy on ouaKa, 
On ouaKa on 6oraTa, 
A&pyj HaMa kojio Hauie, 
MccTHTa th Keca Gujia, 
H y Keen AecHa pyKa.« 
Muna KyMa npnnjeBajy: 
»0 th Ky Me, ahko Haiua ! 
Te6e Kaacy on ouaKa, 
On ouaxa on 6oraTa, 
Aapyj HaMa kojio Hauie, 
MecTHTa th xeca 6njia, 
H y Keen AecHa pyxa.« 
H BOJBO^y npnnjeBajy: 
»0, BOJBO/ia rocno^HHe! 
Te6e Kaacy on ouaKa, 
On ouaKa oa 6oraTa, 
Aapyj HaMa kojio Hauie, 
MecTHTa th xeca 6njia 
H y Keen AecHa pyxa.« 
TkBep6aiiiy npnnjeBajy: 
»fieBep6aiiia, ahko Hauia ! 
Te6e Kaaey on ouaKa 
On ouaKa oa 6oraTa, 
CpeTHa Te6n CHaxa 6HJia, 
XUpyj HaMa kojio Hame, 
MecTHTa th xeca 6njia 
H y kcch aecHa pyxa.« 



77 



M heBOJry npHnjeBajy: 
»O t 1)cbojko, 3JiaTO Hatue! 

CpCTHa HEME CHaxa 6HJIE, 

Tc6c xaxy oa ouaxa 
Oa ouaxa oa 6oraTa, 
Th ch poAy Mima 6mia, 

OfMBC HEME JOU1 MHJIHJa, 
Aapyj HEME XOAO HEUe, 

Hccthte th xcca 6hae 
H y xcch AecHE pyxa. 
O, I)cbojk6, ahko Ha ma! 

HecrHTa th cpcha 6hae, 
Cbom ch poAy yroAHjiE, 
Je ae Bor ae cpetlHa 6iuia, 
Obom AOMy yroAHAE, 
flapyj naMa kojio Hauie, 
MccTHTa th xeca 6iuia 
H y xecH Aecna pyxa. 
BoJHa cpcho, CHaxo Hauia! 
CperHH tbojh nyTH 6hjih, 
CperHO CBOje Aparo Hauuia, 
flapyj HaMa kojio Haiue, 
BojHa Te6n cpcha 6wia, 
Cbomc BOJHy Apara 6HAa, 
III h>hmc cpehy 3aAo6HAa, 
Cbomc AOMy yroAHAa, 
KaJHO uito 6h paAa 6njia; 
Jcch a* HaM oe yMopHJia 
Aok ch CBaTC noABopujia? 
Jcch a* HaM cc OKHTHJia 

AOK CH CBaTC HaKHTHJia, 

JXbs, t)eBcpa 3aKHTHJia 
H pyxaMa sarpjiHJia? 
CpcTHe TBOJe khtc 6hac 
H y ABOpy ccxe mhac.« 
TkBOJKa cc noicjioH>auic, 
H to koao AapHBauic, 
H>HMa Aajc no rpn khtc: 
JcAHa KHTa jcprosaHa, 
Apyra KHTa oa ja6jiaHa.*) 



*) JafijiaH owye ce pasyMMJe ubhjct, kojk ce tiko ioie, 
78 



Tpeha KHTa 6ocHJOKa, 
Hex BecejiH CBora MOMxa. 

96. 
nO BJEHHAH>y 

Oj, HeBCHe, mo) HeBeHe! 
fla caM Eor a*o cjeMe tbojc, 
Ja 6h* 3Hajia J)e 6h uBajia, 
TkBOJKaMa y xocaMa, 
CpncKHM momuhm' 3a xajinauHM 
C GjiarocoBOM CBeurreHHHKHM. 

97. 

Oj, HeBeHe, moj HeBeHe! 
Ejiaro ohom ko Te 6epe, 

H ja 6h* Te MJiaaa 6pajia, 
AiT ja cam HeMaM xajie, 
Ja oe cnpeMaM y TytjHHe, 
Tyljer 6a6a 6a6oM 3BaTH, 
A CBOJera cnoMHH>aTH: 
»Tyl)H 6a6o, ao6ap 6yaH, 
JXok ja CBora 3a6opaBHM.« 

Oj, HeseHe, moj HeBeHe! 
Ejiaro ohom ko Te 6epe, 
H ja 6h* Te Mjiaaa 6pajia, 
An* ja caae HeMaM xaae, 
Ja oe cnpeMaM y TyI)HHC, 
Tyl)y Majxy MajxoM 3BaTH 
A CBe CBOjy cnoMHH>aTH: 
»Tyl)a MaJKO, ao6pa 6y#H, 
JXok ja CBojy 3a6opaBHM.« 

Oj, HeBeHe, moj HeBeHe! 
Ejiar' OHOMe ko Te 6epe, 
H ja 6h* Te Mjiaaa 6pajia, 
An* ja caae HeMaM xaae, 
Ja oe cnpeMaM y Ty!)HHe, 
Tyljer 6paTa GpaTOM 3BaTH, 
A CBOJera cnoMHH»aTH: 



79 



»Tyl)H 6paTC, ao6ap 6yaH, 
JJok ja CBora 3a6opaBHM.« 

Oj, HeBeHe, moj hcbchc! 
Bjiar* ohomc ko Te 6epe, 
H ja 6h* Te MJiaaa 6pajia, 
AjT ja caae HeMaM Kaae, 
Ja cc cnpcMaM y TyljHHe, 
Tyljy ccKy ceicoM 3BaTH, 
A pot)eHy cnoMHH>aTH: 
»Tyl)a ccko, ao6pa 6yAH, 
£ok ja CBOjy 3a6opaBHM.« 

Oj* HeBeHe, moj HeseHe! 
Bjiar' OHOMe ko Te 6epe, 
H ja 6h* Te MJiaaa 6pajia, 
Aji* ja caae HeMaM Kaae, 
Ja ce cnpeMaM y Tyl)HHe, 
CBOje Aparo aparHM 3BaTH 

H UI H>HM BHJeK BJCKOBaTH, 
YBHJeK Ce MHJIOBaTH. 

98. 
KAfl HEBJECTA CJ1Y5KH BEBEPHMA 

Hrpa kojio oko njione, 
Hcnoa njione BHHue Tene, 
M y BHHuy 3JiaTHa nauia, 
H>OMe cnyacH MJiaaa CHauia 
TieBepHMa oko ce6e, 
TkBepH joj 3a4>aibyjy : 
»Oajia tc6h CHamo Hauia! 
y ABopy HaM )KHBa Gsuia, 
,D[o6py q>ehy npiwo6iuia, 
* Jla^HHM BHHueM nocjiyxmia 
IteBep'Ma ce HaKHTHJia, 
A c uparHJeM MHJiOB&Jia. 
A c aparajeM MmiOBajia, 
Ojx CBor cpua BecejiHJia.« 



80 



riaic oe CHauia nowioibaiiie, 
H !)CBcp'Ma roBOpauie: 

»TkBCpOBH, KHTC MOJc! 

Bh oe BHHua HanoJHjiH 
H 3ApaBHue Ha3ApaBji>ajiH 
y CBaxoj Me noMeHyjiH, 
H bh Ayro no)KHBJbejiH !« 
TieBepoBH Ha3ApaBjbajy 9 
H 3ApaBHU0M no3Apasjbajy: 
»3apaB ch 6paTe, crapn CBaTe! 
MecrrHTa th CHaxa 6mia 
M y AOMy poA pOAHJia, 
CBOMe CBexpy yroAHJia 
M CBexpBy MajxoM 3Bajia 
A c AparajeM BJexoBajia.« 



99. 
KAfl CE AAPHBAjy CBATOBH 

Bora mojih jiHJena l)eBOJica: 
*>Aaj mh, Boace, Aa orpHJe cymie, 
fla ja CBOje H3HeceM AapoBe, 
Cy HHMe ny AapHBaT CBaTOBe: 
CTapoM CBaTy koim h ookojib, 
CBexpy 6a6H CBHJiy h ica^H<J)y, 
CjaJHe Toxe cbom Miuiy l)eBepy, 
CBexpBHUH 3JiaTHa fouiHajiyra, 
^obhuh cpMajm jarayica, 
CBOMe AparoM oa 3JiaTa ja6y xy, 
Aa My na'HeM hb 6HJejiy py*y, 
Aa ra jby6HM kba toa oe npo6yAHM.« 



8 - CmCKE H APOAHE fUECME M3 EnX I 81 



100. 

kojio no pyHKy 

BHTa, BHTa UlHnOBHHO! 

He pacTH mh Ha HrpHiirry, 
Ty he cyTpa kojio HrpaT, 
H y KOJiy MJiazw momuh , 
<DecoBe he o6jeuiaTH 9 
rpaHe he th cajioMHTH. 

BHTa, BHTa, UIHIIOBHHO! 

He pacTH mh Ha HrpHUiTy, 
Ty he cyTpa kojio HrpaT, 
HrpaT kojio HeBJecraHKO, 
npcreH>e he o6jemaTH, 
rpaHe he th cajioMHTH. 

BHTa, BHTa UlHnOBHHO! 

He pacTH mh Ha HrpHiirry, 
Ty ne cyTpa kojio HrpaT, 
HrpaT kojio ljeBOJanico, 
DepaaHe he o6jeuiaTH, 
rpaHe he th cajioMHTH. 

101. 

H3BHp Boaa H3BHpajia 
HcnoA naH>a opaxoBa. 
JlHBaaoM oe pa:ubeBajia, 
3jiaTHe njcHC ocrajajie 
H y njeHBM* anaTaH caHoyK, 
y caHAyxy ji'jena Mapa, 
JTjena Mapa nporosapa: 

»K0 6H MCHC OTBOpHO, 

Hexa 6h Me non>y6iio?« 
To aanyuic TpaBHHHaHH, 
InaTHe KJbyne caxoBame, 
QrBapaiue, He Morouie, 
yaaaxHyuie, na ojiouie. 



82 



H3BHP BOAS H3BHpana 

HcnoA naiM opaxoaa, 
JIhbsaom cc pa3Jbeaajia, 
3jibthc njcHC ocrajajie 
H y njeHBM 9 ajiaTaH canayic, 
y caHAyxy jTjena Mapa, 
JTjena Mapa nporoaapa: 

»KO 6H MCHC OTBOpHO, 

Hexa 6m mc nojiyono?* 
To saiyuie Bhcohbhh, 
3jiaTHC Kjbyne caxoBauie, 
Onapauie, He Morouie, 
yuaxHyuie, na oaoluc. 

H3BHp bom H3BHpajia 
HcnoA naiM opaxoaa, 
JIhb&hom cc pa3JbeBajia, 
3jibthc njcHC ocrajajie 
H y njenaM 9 3JiaTaH canayic. 
y caHAyxy jTjena Mapa, 
JTiena Mapa nporoaapa: 

»K0 6H MCHC OTBOpHO, 

Hexa 6h Me noji>y6HO?« 
To sanyuie MocrapaHH, 
3jibthc Kjbyne caxoaauie, 
OrBapauie, hc Morouie, 
ysAaxHyuie, na oaouic 

H3BHP BOAB H3BHpaJia 

HcnoA naiM opaxoaa, 
JIhbbaom cc poubeBajia, 
3jiaTHC njcHC ocrajajie 
H y njcHaM* 3JiaTBH caHoyx, 
y caHAyxy jTjena Mapa, 
JTjena Mapa nporoaapa: 

>>K0 6H MCHC OTBOpHO, 

Hexa 6h Me nojby6no?« 
To 3aMyuie Ila3apaHH, 
3jibthc Kjbyne caxoBauie, 
Oraapaiiie, He Morouie, 
YMaxHyuic, na OAOine. 



83 



H3BHp bow H3BHpajia 
HcnoA naH>a opaxoBa, 
JlHBaaoM ce paiubeBajia, 
3jiaTHC njcHC ocrajajie 
H y njcHaM* 3JiaTaH cauoyx, 
y caunyxy ji'jena Mapa, 
JTjena Mapa nporoBapa: 
»Ko 6h mchc otbopho, 
Hexa 6h Me nojby6HO?« 
To 3anyuie CTaMfojiHJe, 
3jiaTHC xjbyne caxoBauie, 
OTBapamc, He Morouie, 
y3AaxHyuie 9 na oaouie. 

H3BHp Boaa H3BHpajia 
Hcnoa nan>a opaxoBa, 
JIhbbaom ce pa3Ji>eBajia, 
3jiaTHe njeHe ocrajane 
H y njeHaM 9 3JiaTaH caimyK, 
y caHAyxy ji'jena Mapa, 
JTjena Mapa nporoBapa: 
»Ko 6h MeHe otbopho, 
Hexa 6h Me nojby6HO?« 
To 3anyuie CapajjiHJe, 
InaTHe xjbyne caxoBauie, 
OTBapame, oTBopuiiie, 
JFjeny Mapy H3Ba^Hiue, 
H3BaaHuie 9 nojby6Huie. 

102. 

Ja 3arjieAa y cejiy fteBOJxy, 

A, jajia, jajia, y cejiy ljeBOJxy*), 
MeHH MHjia, a pony HeMHjia, 
OjxBejxox je poiy Ha q>aMOTy 
MHjiOBax je h HaMHJiOBax ce, 
Pa36ojbe ce Jinjena fteBojxa, 
y CBexpa je bow 3ancxajia, 



•) IlpHnjeB yu cmcy tpcry. 



84 



Csexap 6a6o CHaxH nporoBapa: 
»*Aj^ t OTajicH, caMO-AOiujbaHHue! 
Hnjecy tc CBexpoBH boahjih, 
Bchc Jobo xaxo Jobh Aparo.« 
y CBCKpBe bow 3aHcxajia: 
»CBexpBHue 9 no Bory MaJMHuc! 

AOHCCH MH CTy/lCHC BO^HUC?« 

nporoBapa CHaxH CBeKpBHua : 
»*Aj^ t OTajicH, caMO-AOiujbaHHue! 

HHJCCy TC CBCKpBC BOAHJie, 

Bchc Jobo Kaieo Jobh £paro.« 
y 3aoBc bom 3aHCKajia: ~ 
»3aoBHuc, no Bory cecrpimc! 

ZlOHCCH MH CTy^CHC BOAHUC!« 

nporoBapa CHaxH 3aoBHija: 
»*Aj^* OTajicH, caMo-AouubaHHiic! 
Hnjecy tc 3aoBC boahjic, 
Bchc Jobo leaico Jobh aparo.« 
y t)CBcpa bo^c 3aHCKajra, 
»A t)CBcpc 9 moj 3JiaTaH npcrcHc! 
Aohcch mh crynene bo/ihuc?« 
TieBcp CHaxH th'o ojjroBapa: 
»*AJA* OTajicH, caMO-AOiiubaHHuc! 

HHJCCy TC l)CBCpH BOAHJIH, 

Bchc Jobo xaxo Jobh Aparo.« 
y JoBaHa Boae 3aHCKana : 
»0, JoBaHc, cpuc H3 H^e^apa ! 

AOHCCH MH CTyACHC boahuc?« 

Jobo om bom joj AOHece, 
Kaa t)eBojxa *CMy npeMHHyjia, 
He aoHcita m c' bom Hannje, 
Jobo acajiH Jinjcny t)CBOjxy. 
Cy3C pohh, naK joj nporoBapa: 
»Mojc 3JiaTo, cpuc H3 ittaapa! 
Kaxo he th Jobo npe6ojbCTH, 
npe6ojbeTH h 3a6opaBHTH?« 



85 



103. 

O, Hapaaie, Mojje AeroBaibe! 
O, newjepy, mojc norjieaaibe! 
JlHjeno je c Bacxe norjiewm 
Kba ce xaiM y nojby 'uieHiftia 
Kba ce 6epe bhhobb A03Hiia, 
'Kw ce jaibe y imaHHHH obw, 
Kaa ce Jby6u MOMax h fteaoJKa. 

104. 

MjecenHHo, cjaJHa hoIIh! 
PeKjia mh je Apara AohH, 

HJI* JOJ JIOhH HJl' He AO&H 

Hexahy je iio no* HohH 
On no* Hohn ao 3opHiie, 
Taxo paae jgeBOjiime, 
AjeBOjHHiia H3Jia3HJia, 
CaoMe AparoM roBopiuia: 
»A moj Apani, xejbo Moja! 
Aouuia th je Apara tbojb, 
Y3mh MeHe 3a pyiHiiy, 
lias Me boah, y uiyMHiiy, 
Beiio tbojh 6*jejiH aboph, 
MoMe cpiiy paaroBOpH.« 
Y3e MOMax 3a pyMHuy 
Oay Many igeaoJHHuy, . 
B'jejiOM Asopy oabco je, 
3a Jby6oBuy BjeHMao je. 

105. 

KAA CE PA3JIA3E CBATOBM 

0> CBaTOBH, xirre Hauie! 
Bh nolKxrre ABopy cbomc 
Caojy CHaxy ocraBHCTe, 
3jiaTHy KHTy h iiBHJehe, 
fla ce ui AOMe bb3ab khth, 
H AHJeno pa3roaapa. 
Je a* bbm xao nojia3HTH, 



MHjiy CHaxy ocraBHTH 
BacKC xajiH cnaxa sauia, 
H xanehH cy3e pohh, 
On puocth, He xajiocrii, 
Cy3C poach nporoBapa, 
rjic^ajyhH coxojioBe, 
Kaxo h»hmb xpujia Tpeirre, 

H CBBTOBCKH KOH»H JICTe, 

H j pyxy hm nyuiKC anaMTe, 
C THjeM CHaxH rjiaoe aajy : 
»Ocraj c EoroM, CHaxo Hauia ! 
Eto Te6H Aparor TBora, 

TH CC III H»HMC KHTHa KHTH, 
3jiaTHOM KHTOM H UBHJeheta, 
MHJIOAyOM MHJiyJTC CC, 
Jby6HMHUOM Jl>y6HTC cc.« 

Cbc to nieAa CHaxa Hauia, 
H CBaTOB'Ma iiokjioh aaje, 
Hexa 3ApaBO jxom* aol)y, 
Hexa CHaxH oncT aoljy, 
y Beoejby m ? o6Hl)y, 
Hex je cpeTHa h Becejia. 



87 



VIII 
njECME O KPCHOM HMEHY 

106. 

XCapxo cyHiie Ha hctok Gnjauie, 
B'jejie ABOpe y nenuep CHJauie, 
Ko Hajjbenuie y ccxfrpH cjeftauie, 
IloHajjbenuie nacHH AOJinfeuia. 
XCapxo cyHiie xpo3 ncHucp cjajauie, 
Ko Hajjbenuie q>ncKH Hannjauie, 
IloHajjbenuie nacHH AOJiH6auia. 
XCapico cyHuc xpo3 ncHucp cjajawe, 
Ko Hajjbenuie cjiaBy cnoMHH>auie? 
IloHajjbenuie cjiaTKH AOMahHHe, 
IloMorjia My cjiaBa AOBHJexa, 
H H>eroBO cjiaBHO kpcho hmc. 

107. 

Ko noAH*e BHuiH>y cnaBy, 

IloMoro ra Bor 
H jiHJena BHuiH>a cjiaBa 

H caM TocnoA Bor? 
IloAHxe je 6paT AOMahHH 

IloMoro ra Bor 
H JiHJena BHuiH>a cjiaBa 

H caM TocnoA Bor, 
H H>eroBo kpcho hmc 

H caM Tocnoii Bor 
IloMorjio My aobh jexa 

CBaKH XpHCTOB TOA- 



108. 

AojiHGama Hannjauie, 

IloMoro ra Bor, 
AoMahHHy Ha3jnpaBji>auie 9 

IloMoro My Bor; 
»3apaB ch 6paTC AOMafkHHe! 

IloMoro th Bor! 
<I>ajia Te6n Ha cjw*eH>y, 

AapoBO Te Bor. 
Kaa ch cjiaBy noMCHyo, 

rioMoro th Bor! 
Aocra 6pahe cacraBHO, 

AapoRO th Bor! 
KpcHO hmc npocnaBHO, 

IloMoro th Bor! 
H JiHJeno KpcHO HMe; 

M caM Tocnoji Bor! 
H JiHJeno KpcHO HMe, 

CBaKH XpHCTOB rOfl!« 



89 



IX 

Jby EABHE H APVrE PA3JIH4HE 
XCEHCKE njECME 

109. 
AA JA BMAH M, UITO MM JIPATU MHCJIH? 

Aft caM BHjia h ia hn«lm icpHjia, / 

Aft npencTHM we'ep CapajCBO, /$# 

Aft JTOJiCTHM 6*jcjiy EHorpany, !$jj 

Aa ja na'HCM aparoM Ha acrajie, /■/://' 

Tie mh AparH pyjHO bhho nnje, /•/',/ 

He 6h jf mchc y BHHy nonHO, /#»' 
He 6h jih My Ha cpAauiue najia, 

Ad jft BHAHM, UITO MH JiparH MHCJIH, 

Hji* Me mhcjih y Majxe rjiejumi, 

Mjl' OABeCTH CBOM GHjeJIOM ABOpy? ;.',;,;/ 

Ak* Me mhcjih y MaJKC raeaaTH, $0/ 
XCejMJia ra ocrapjejia Majiea >&// 

H ja Mjiana Jinjena /yeBojica ; 
Ak* Me mhcjih OABecr 6'jejiy aBopy 



'/ '• ■ > ' 
/''•..;■■ i 



Ja My MJi&aa Ha icpnjiy ceftejia, 
Ha KpHpuy pyHO bhho niuia. 






<« ' 



fit ; 



110. 

TPM BOJBOAE 

TpH Bojaoiie nyTeM nyroaame: 
JeAHO Mapxo KpajbeBHh 6HJauie, 
Apyro Mhjioui OduiHh 6HJauie, 
Tpehe PteJba EouiH>aHHH 6HJawe. 



■^ 



90 



riyTOBaiue ropoM h njiaHHHOM. 
Mel)' tom ropoM paBHO nojbc Gjeuie, 
npexo nojba koh>c pa3Hrpawe, 
TjieAane hx H3 njiaHHHC bhjic, 
rjicMJyhH MJiaae 3anjeBajie, 
JeaHa Apyroj njccMOM roaopauie, 
Kba no nojby BoJBoae r/itaauie: 
h PaBHO nojbc! jiHJeno crajauie, 
AaHacxe oe joui Jbenuie HHibauie, 
Jep Ha Te6H tph khtc uBaheiue, 
TpH corojia CHBa Hajieheuie, 
Tpn BOJBOAe koim pa3Hrpauie 9 
y Mapxa oe c&6jba oiepeTame, 
no 3ejieHoj TpaBH xydepieauie, 
Ha 6ajiMaxy ajiiea 3BCKeTauic; 
A Ha PcjbH noma CHJeBauie; 
HcnoA nouie nepMHH xydepxauie; 
Ha MHJiouiy HeJieHxa nrpaiiie, 
A HcnoA H>e jihuc oACJeBauie, 
Ha xpiuiy My chb coko cjet)auie.« 



111. 
TPH COKOJIA 



Bhjib BHJiy ca njiaHHHe 3Bajia: 
»Bhjio, eexo, m th nyAO KaxeM? 
3jibtho ncpjc xpo3 njiaHHHy npofte, 
Ilpojieheuie TpH CHBa coxojia 
To He 6hjib Tpn chbb cokoab, 
Beh Tpn momkb npuje HexeibeHa, 

JeAHO MH je BOJBO/W Mnjiouie, 

A apyro je BaHOBHh CrpaHJio, 
A Tpehe je ToiuiHiia MnjiaHe, 
Ltyme cy mh omh aacjeHyjie, 
CjaJHe Toxe BOJBOAe Mnjioma, 
Cnja nepa ToruiHue MujiaHa 
3AaTHa noma BaHOBHh CTpaHJia.« 



91 



112. 
"BE TOJ5 BYflEUI, JA TiV 3HATH 3A te 

BHJia BHJiy ca jcjihkc 3Bana: 
»Ccko Jcjiko, l)e ch jyTpoc 6HJia? 
Tk ch 6Hjia, fte c* uBHJehe 6pajia?« 
»y njiaHHHH Ha apyroj nojbaHH, 
TieHO ABHJe rcKy bo^c 'jiaAHe, 
ABHJe 'jiaaHe bojxc ynope^o, 
M3Mc!)y h>hx TpaBa CBaxojaxa, 
y toj TpaBH ja ca\f ubhjct 6pajia.« 
»Jcjiko, ceKO, BHt)e jih* Kora ohI)c? 
J5a npH Te6n Ha Te Boae aot)e, 
Aa koa Boae Ha KOH>y crajawe, 
CBora KOH>a Ha boah nojauie?« 
»Koa Te Bone hhko He crajauie, 
Ochm jeziHO cpncKO MOMie MJiaao, 
To BOJBoaa Mnjiouie 6HJawe, 
H Ha boah CBor KOH>a nojauie, 
Oko BOiie uMHjbe Gepnjawe, 
Ty caM h ja CHTaH ubhjct 6pana 
H Mnjiouiy ABHJe KHTe aajia, 
JeAHy KHTy w MHpHiiie h>omc, 
Apyry KHTy aa noHece Aparoj : 
rio6paTHMe 9 th He xa3yj 3a Me, 

ABHJe KHTe TH npHMH on Mem, 

Je^Hy KHTy Te ce khth h>omc 

H>OM Ce KHTH H MHpHUIH AyillO. 

Zlpyry KHTy th noHecn aparoj, 
Tbojoj aparoj, mojoj CHaxn mhjioj, 
Aji* moj 6paTe th He xa3yj 3a Me, 
Jepa 6paTe Kajx He Kaxew 3a Me, 
T>e rot) 6yaeiii, ja hy 3HaTH 3a Te, 
3a Te 3HaTH h Te6e HieaaTH, 
KaA npoKaxceiu, hh nieaaT Te Hehy.« 
MeHH Bejin: 'Ocraj 36oroM, cexo!' 
Ja My Bejby: 'CpeTHO 36oroM, 6paTe*!« 



92 



113. 

MHJIOLiI BOJBOM 

Flpojiehejia 'thiui coKOJiHua 
Oa HCToxa o'luien rpHJe cymie, 
Cbc npojiehe 6ocaHCKc BOJBoae, 
H CBaKOMC noKpaj ABopa npot)e, 
AoKJieH jjBopy MHJiouieBy jjofte, 
T\aj\c H>CMy koa 6HJeJia ABopa, 
y H3KC ABopa Ha 3CJiCHy 6aiuiy, 
y t)yji 6aiuiy Ha xcyTy HapaHiy, 
11a 3anjcBa 'thiui coKOjmua: 
»MyAHM th ce BOJBo^a Mnjioiue, 
Hhm ce xyHeui h hhm ce 3aicjiHH>etii, 
Kaa th HCMaui 6paTa hh cecTpHue.« 
FlporoBapa BOJBoaa Mnjiouie: 
»rocnoJHue, *thuc cokojihuc! 
Hh th HeMaui 6paTa hh cecrpnue, 
Mch' ce lyAHm, a ce6n He HyaHiu, 
A ja th ce HanyaHT He Mory, 
Hhm ce xyHeui h khm ce 3axjiHH>eu]? 

IITra J1H HOCHUI, HHM J1H Ce nOHOCHUI?« 

FlporoBapa 'THiia coxojiHua: 
»rocnoAHHe 9 BOJBoaa Mujiouie! 
Kail ce KyHeM, to6om ce 3aitnHH>eM, 

Flepje HOCHM, KpHJIHM* Ce nOHOCHM; 

Beh Mnjiome, iia ce no6paTHMO.« 
To peKOiue, naie ce no6paTHUie, 
no6paTHuie 9 nax ce AapoBame, 
BpaTa ceiea ao6po aapoBajia, 
Rajxe H»eMy nauiy on Gnjbypa, 
H Ha h>oJ3h ABa flpara KaMeHa, 
Mhm jyHauH 'jisuiho nnjy bhho, 
y no Hohn icaHo y no aaHa, 
A OH H>OJ3H, kphjio no3JiaheHO. 
FlporoBapa 'THua coxojiHua: 
»Ja HHJecaM 'thiui coxojiHua, 
Beh ja jecaM H3 njiaHHHe BHJia.« 
llaK je BHJia OTBopnjia KpHJia, 
J5a ce iinrHe He6y noA o&naice. 



93 



Mhjioui cexy 3obc ABopy cbomc, 
A Bmia My Ha KpHOuc nana, 
Ow ui h>hmc y H>croBC ABOpe. 
Ty je 6Hjia ABa Gnjena AaHa, 
Kan je Tpehe jyypo ocaaHyjio, 
OAe BHJia y CBOJy imaHHHy, 
Aa Ha6epe TpaBC cBaxojaice, 
H y TpaBH CBaxe MHpncoBe, 
fla AOHeoe ABopy MmioiueBy, 
Ra nocaAH y 3CJiCHy 6auiiy, 
Hexa HMa BHJieHa ijBHJeha, 

MHM CC ApyrH 3aKHTHTH Hchc, 

Bhjicho je MmiouieBO UB'jehe. 

114. 
BAHOBtTR CTPAJHJIO 

Flojiehcjia *THua jiacraBHiia 
HcnoA ABopa BaHOBHh CrpaJHJia, 
A MaMH je 9 TMua rony&ma: 
»JIacraBHue, y abop mh ce CBpaTH, 
A* th ABAeM He6pojeHO ftnaro, 
Moje 6jiaro, rpome h AyxaTe.« 
nporoBapa 'iniia JiacraBHua: 
»JIyAa th ch 'roue rojiy6Hiie! 
Hhjc 6jiaro rpouiH hh AyxaTH^ 
Beh je 6jiaro uiTa je komc Aparo, 
Menu Aparo BaHOBHh CTpaJHjio 
H H>eroBa noA ncHuepoM 6auiMa 
H y 6auiHH khtc CBaxojaice, 
Cieopo caM My Ha nemjepy 6Hjia, 
H MOMMe caM y jihw jby6HJia, 
KaA ja noljox cbom 6njejiy ABopy, 
Ja My BejiHM : 'ocraj 36on>M, Aparo\ 
Oh mh bcjih: *ao1)h oneT aMo\ 
Bnuie Hehy AOJia3HTH caMa, 
Beh hy rjieAa-r' Apyrora japaHa, 
Flo HMeHy: CMHjbaHHha Caaa«. 
Eca&rtauie, hhko He lyjauie, 
A to cjiyuia BaHOBHh CrpaJHJio, 
Flax OBaxo *thuh OAroBapa : 



94 



»JIacraBHue, Mopciea nHJaBHue! 
Th HHJecH 9 THua JiacraBHua, 
Behc ch th cecrpa JyroBHha, 

Ba60 MH TC CKOpO nOKJIOHHO, 

Bpaha cy Me to6om 3aKHTHjia, 
fla tc hochm Ha CpMajjIH nouioM, 

fla TC HOCHM H Aa Ce nOHOCHM, 

My^HC caM th ABope HanpaBHO, 

ABOpH Cy TH MOJC 6'JCJIO KpHJIO, 

Ha pyuH hem jbcto JbCTOBaTH, 

A Ha KpHJiy 3HMy 3HMOB8TH, 

Ha nepHHHy Tc<t>epHH KynHTH, 
flpyre he th Ha tc^phh aohn, 
Tbojc apyrc mojc ceKe mhjtc, 
Flpea abopom hem kojiom oicpeTaTH, 
KojiOBot)a CaBxa CTpajnjiOBa 

YHHhc TC njCCMOM CBaKOJaKOM.« 

IlporoBapa 'thus JiacraBHua : 
»<t>ajia tc6h, BaHOBHh CTpajujio! 
Th ch mchh njecMa h Hayxa, 
Kaa ja njcBaM, y tboj ncHucp nneaaM, 
Kaa npccraHCM, Ha py*y th na*HCM.» 

IIS. 
PEJbA Ofl nA3APA 



giea je 6HJcjiHjia njiaTHo 
Hnxce ABopa Pejbe oa Ilaiiapa, 
no HMCHy Jejixa EouiKOBHha, 
DeBojica je njiaTHy roBopnjia: 
»Moje njiaTHo, th HHJecn 3JiaTo, 
Beh je 3JiaTo MocrapjiHJa Phcto.« 
Eca6jbauie 9 hhko He nyjauie, 
A to cjiyuia Pejba on ria3apa 
Te OBaxo h>oJ3h oaroBapa: 
>>Moja ccko, BouiKOBHha Jcjiico! 
Hhjcch mh no MaTepH ceica, 
Beh ch mchh OABHiue jmjena, 
Aji' je Jbenuia no3JiaTa, aji* 3JiaTo? 
Hnje 3jiaTo MocrapaHHH Phcto, 
Beh je 3JiaT0 Pejba oa FIa3apa, 



95 



Kojh tc6c BaaAa oroBapa, 
Ja caM 3JiaTO, a Phcto no3JiaTa; 
Ja caM cc6h ABOpe HanpaBHO, 
Kaxo cc6h, oHaxo h Te6H, 
MeHH wopH 9 a "• e6w nenuepH, 
£a HacnaH»aiij Ha ncHucpc pyice, 
£a norjieaaiu y 3CJiCHy 6awiy, 
Ra mh Gauiny oa rojiyGa GpaHHiu, 
Jep HMa^c 9 THua rojiy6Hua, 
Hccto naaa y 3ejieHy 6auiiy, 
IlOJIOMH mh 6ochjok iiBHJehe, 
Mhm hy TBOJe h8khthth jihuc?« 
riporoBapa Jejixa EouiKOBHha: 
»Mnajxo momhc, Pejba EouiH>aHHHe! 
liHje KHTa 6ochjok uBHjeha, 
Hhjc 6auiHa hciioa tbojc Kyjic, 
Bch je 6an ina TBOja cnja nepa, 
A KHTa je TBOJe 6'jejio Jinije, 
Kaa th Jejiiea y ABope Aouiehe, 
TojiyCHua AOJia3HTH Hchc, 
Ja hy tc6c MHJioBaTH Behe, 
rojiy6nua Taxo HHieaA Hchc«. 

116. 
£AJ MH, BOHCE... 

Tiyjie cajjH l)yji JoBaHC mjmah 
Tiyjie caAH a Bory ce mojih : 
»Aaj mh, Boxe, Aa mh ftyjiH pojie, 
Ha jxona^c y ljyjie fteBOJiee, 
Ra c* Hannjy ftyjiOBe boa Hue, 
He 6h ji' Aouijia CTaica HHieojinha, 
He 6h ji 9 CBoje Jinue yMHBajia, 
He 6h jih ce BOjie Hanojiuia, 
He 6h jih joj Ha cpue naHyjia, 
Ra noMene h MeHe 6ehapa, 
Ra m 9 ocraBH crpynaK 6ocHJoica, 
He 6h jih ce crpyxoM 3axtmio, 

H fteBOJKOM CTaKOM OKeHHO, 

Ra 3ajeAH0, khtho 6ypymicaMO.« 
Bor My nane Te My l)y ih pcae, 



96 



Aol)oiue My y l)yjie IfcBojxe, 
H Aol)e \iy CTaxa HnKOJinha, 
Kaxo Koja boah aojia3HJia 
CBaxa 6'jeJio jihuc yMHBajia 
H Ha boah KHTy ocTaBJbajia, 
Hex ce khth momhc ljyji JoBaHMC. 
A icaa aolje CTaxa HHKOJiHha 
YMHBauie jiHite h rpxoue, 
OcraBH My ipH khtc uBHJcha: 
JcjiHy KHTy xyTora JiHMyHa 
Jlpyry KHTy Gnjejia fc'apa, 
Tpchy KHTy pyMeHC pyxnue, 
Aa je Jobo nojby6H y jthuc; 
H Hann ce cryjieHC boahuc, 
H Bo^a joj Ha cpuc naHyjia, 
H ca cpua Joaa cnoMeHyjia: 
»flaj mh, Eoxce, MOMie tjyjr JoBaHie, 
JXa Me boot cbom 6HJejiy ABopy, 
J5a My uieTaM no 3ejieHoj GauiiH, 
Aa My cnaBaM Ha 6njejioj pyun.« 

117. 
nEPO BYrAPHH H CEKA JIA3APEBA 

Kojihko je nojbc JIa3apeBO, 
Ha H»eM* HeMa jxpsa hh xaMeHa 
OcjeM jeiraa rpaHa on ja6jiana, 
Tlon h>om cjeAH cexa JIa3apeBa, 
y pyuH joj Hiuia on 6iubypa, 

y HrJIHUH CBHJia H3 MucHpa. 

Ha xpHJiy joj xpna GypyHuyxa, 
Flo H>oj BC3C rpaHe no3Jiahene 9 
3jiaTHe rpaHe Ha hcthph crpaHe, 
Tya Hana3H TpnaeceT io6aHa, 
CBe Mo6aHa MJiazuije Eyrapa, 
A npcjx H>HMa riepo ByrapHHe, 
nporoBapa riepo ByrapHHe: 
»Eox'ja noMoh, ccko JIa3apeBa!« 
»3apaBO 6ho, riepo ByrapHHe !« 
»0, 1)eBOJKo, cexo JIasapeBa ! 
KoMe Be3eui 6ypyHuy k jarjiyxe, 

9 - CPHCKE HAPOAHE ITJECME H3 BmX I 97 



Ajih mchh, an* AparaHy momc?« 
riporoBapa cexa JIa3apeBa: 
» Ja hc bcmm 6ypy miyic jarjiyM 
Hh 3a tc6c, hh AparaHa TBora, 
Behe 3a ce h aparaiia Mora.« 
Kaa to 3aiy IIcpo ByrapHHC, 
Canute ce ao 3cmji>huc upiie, 
y 3C uypy 3a 6Hjejiy pyry, 
Oabcac je cbom 6hjcjiom A*opy • 

118. 
JOBO MOMME H JIA30BA CEKA 

Buna ce Ji03a BHHoaa 
Oko rpaaa ByAHMa, 
Koa 6 f jeaor ABopa JIa3apa, 
y JI03H cjeAH fteaojica, 
BeBOJKa cexa Jlasoaa 
A koa h* 6parau sacnao, 
3acnajio momtc JIa3ape 9 
Cera My Ji03y cbbhjb, 
Te 6epe rpoxfte bhhobo, 
TVa 9 Jobo MOMHe Hana3H 9 
Aopara KOH>a HaBOAH, 
'BeBOjicy caMy HaxoAH 9 
BeBOJim Jobo roBopn: 
»'BeBOJKO, uiehep jaGyxo! 

IIpy»I MH KHTy JI030By 9 

JlHjena rpoxfta BHHoaa?« 

BeBOJxa pyxe npyxwia, 

y pyxaM' rpoxqe bhhobo, 

Jobo je momhc npeaapH, 

3a pyxe o6je y^ara, 

riax Aopa koh* sacjeae, 

BeBOJxy 3a ce nocjeae, 

Ilo6jexe Jobo y3 nojbe, 

3aBHxa Jby6a JIa3oaa: 

»ycraiiH, rope, JIasape! 
Oabcac Jobo t)eBOJicy .« . 

JIa30 ce MOMHe npo6yAH, 
H3a CHa MOMHe roBOpH : 



98 



»HeK BOOT JOBO l)CBOJKy, 

Tor he oe Jobo xajaTH, 
Epao hy ibcra CTHrayni, 
R* 3Haac MOMHe Joaaiie, 
Kaue ja hmbm noGaiie, 
Mo6aHC bhjic Ohjcjic, 

MOJH Cy KOffcH KpHJiaTH, 

Moje cy cjiyrc bhjichc, 
Aocrah 9 hy momhc JoBame, 
Cae3ahy iMra y jiaime, 
BpaTHhy ftcra y3OTM oe.« 



119. 

HACABHBEBOJKE 

Texjia Caaa noxpaj Bocae cbmb, 
A AyHBBO noxpaj bHorpaaa, 
tloxpaj Case ITocaBxe QeBoixc, 
One njsy CaBH boot 'jmotoj, 
Co6om Hoce oraeiuuio cjajxo, 
Te raejiajy h/l thxo AyMBO, 
Ha Ayiiaay 6HorpaacKH momot, 
Ohh Hoce cpnajiH jyptaiia, 
Oxpehy ra Cbbh boot 'juuihoj, 
Te rjieoajy Ha Cbbh fteaoixe, 
Kaxo 6'jejio Jimie yMHBajy. 



120. 

nPEKO BOflE H BE3 JIABE 

C OHe CTpane Case aoae 
TpH heaojxe caMe oae, 
C obb CTpane Case boac 
Mjibao MOMHe koim m-pa, 
DeBojxe ra cefa Maine, 
Ha &er 9 6'jcjiom pyxoM Mamy, 
Mamy pyxoM m jarayxoM, 



99 



Cbc Ha H»Hxe momhc nicaa, 
Aji' My CaBa Boaa hc aa, 
A Ha boot 6poaa HeJMa, 
A Kaa bh!)c Mjiaao momhc, 
£a Ha boot 6poaa HeJMa, 
Oh Ha BOAy KOH>a cnpeMa 
H Ha KOH»y 6poA npefepozui, 

Te !)CBOJKC CBC TpH BO AH. 



121. 

HE MAMH ME, CAMA HETiY 

»0 1)cbojko, oyuio Moja! 
He y3BHjaj o6pBaMa, 
He 3aAaJH mchh jaaa, 
Aocra mh je h Mor jaaa, 
Ilpocch Te6e y TBor poaa, 
TjieAaM y tc, He aaay tc, 
MeicaM tc6c, ry6HM cc6c, 
Aa Te npocHM, He nany Te, 
Aa Te mojihm, caMa Heheui, 
Aa OTHMaM, caM He Mory, , 
IlaK ja caae He 3HaM uito hy!« 
»JIyAO th ch, MJiaAO momhc! 
He npoCH Me, He jx&jxy Me, 
He MaMH Me, caMa Hehy, 
He OTHMaj, caM He MOpeui, 
y MeHC je AeBCT 6pahe 
H AeceTO 6paTyneflo, 
Kaa nojauiy BpaHc koh>c, 
A npHnauiy xnaTHe ca6ji>e, 
A HaxpifBe xnaTHe nouie, 
Ilaic noBaae 6phtkc ca6ji>c 
H y3 nojbe Te6e 3aJMc, 
fffl, HMaaeui Tpoja icpHjia, 
Tpoja KpHJia jacrpe6oBa 

H HCTBpTa COKOJIOBa, 

He 6h H>HMa no6jerHyo 
Beh 6h npnje norHHyo, 



100 



CTpaxoTa jc AOieicaTH, 
A cpaMOTa no6jerHyTH, 
Ja^HO MJia^y noniHyTH, 
XCajiHhe Te Majica mhjk, 
An* I)eBoJKe icarae TBOje, 
A MeHH Te xao hhjc« 



122. 
JAH>OJKA H JOBAHKA 

IljcBajia BHJia JaH>oJKa: 
»0, Eoxe mhjih h Aparu! 
UlTa jih je Apaxe on 6paTa? 
UlTa jih jc 6p*c on KOH>a? 
UlTa jih je cjial)e on Mcaa? 
UlTa jih je Jbenuie ojx MeHe?« 
Cjiymajia BHJia JoBamca, 
Cjiyuiajia naic oanjeBajia: 
» JaH>oJKO, #o6pa I)eBoJKO ! 
Bp*e cy ohh on KOH>a, 
CjiaI)H je uiehep on Meaa, 
Apaxcn je Apara on 6paTa, 
Jbenuia caM h ja on Te6e.« 

123. 
HMJE JfcYEAB KAfl CPtJE HE JBYBH 

Phcto nopa, icpo3 ropy jaxauie, 
A Ha jejiy rjiaBy HacjiOH>auie, 
TaHKOJ jejiH th'o roBopauie: 
»Tamca jejio, MeHe 6ojih rjiaBa!« 
TaHKa jejia Tamco oaroBapa: 
»BojiaH Phcto, c MeHe 6ojih jih tc?« 
Phcto jejiH th*o oaroBapa: 
» TaHKa jejio c Te6e He 6ojih mc, 
Behe c apare, He 6hjio je Majiw! 
H H>e3HHa AOuxaH AOJia3HBa, 



101 



A 



DIto mh AOiucaH y jionumy AOl)e, 
AomcaH Aofte, a paHO oth!)c, 
A xaA Aofte, npo6yAHT Me Hehe, 
Beh mh cnaBa Ha acchhuh pvim, 
Kba ycraHC nojby6irr Me Hehe; 
Eb 9 HMue roAHHHua AaHa, 
Kaxo caM ee oxeHHO AparoM, 
HHJe MeHe pyxoM sarpjimia, 
Hht je MeHe cnaTKO noji>y6HJia.« 
Bimca jejia PHcry nporoaapa: 
»BojiaH Phcto, AyoHui jih th Apary?« 
A Phcto joj th'o OAroaapa: 
» Jby6HM jejio, uui rol) ce npo6yAHM.« 



124. 
HEMOJ TAMO flYrO CTATH 

'BeBOJica ce Bory mo jih: 
» Aaj mh Eoxe Ao6py cpehy 
H y cpehn Ao6pa aoJHa 
H y BOJHa Aocra po.ua, 
flaa hesepa HexeittHa, 
Grapa CBeicpa h CBexpay, 
Araje MJiaae saoBHue, 
DIto be MeHe KirraM' xhtht\ 
Khtht' nrraM' h ixrajeheM, 
Hex je Moje Jinue Jbemue, 
KaA ja ik>1)cm y poA Majiw, 
Heica CBeicap BHHue toih, 
AcBexpM nHTy xyBa, 
A jeTpM HH3M 9 o6yBa, 
JeAtH fcaep xoita cnpeMa 
Caojoj CHaxH Aa hx cezuia; 
Apyni fteaep CHaiuy cnpeMa, 
3aoBHue jiHue xirre, 
KHTe nrraM* h omijeheM, 
Hex mh jiHiie mhpom 6HJe, 
Hex ce hb Me Aparo cmhjc, 
Moj ce Apara npooiehyje, 



102 



rioicpaj mchc uict'o, npol)e, 

rOBOpHTH MCHH TlOtfil 

»Kaa he apara oner aohn, 
Jcp cy caaa ayre hoUh, 
Hcmoj TaMo ayro craTH, 
Jcp je pyanio caMy cnaTH, 
He Mory th caM sacnaTH 
Hh npeTypHT flyre HohH 
McKajyhH aparo Moje, 
Kaa he mchh aparo aohH.« 



125. 
O JECEHH flOBH MEHH 

O Ijcbojko, aymo Moja! 
»I1ohcm caM th ixyuia. TBoja? 
Aji 9 no Bory, ajf no poay? 
Aji 9 no 6a6y, aji 9 no MajuH? 
Aji 9 no momc Miuiy 6paTy, 
Mnjiy 6pary nexceiMHy? 
Aji' no cckh HcyaaToj? 
Aji* no AyuiH l)eBOjaiicoj?« 
»Hhjcch mh iiyuia Moja 
Hh no ouy hh no Majiw, 
Hh no tbomc MHJiy opaTy 
MHJiy 6paTy HeaceittHy, 
Hh no cckh HeyoaToj, 
Bch no zyum heBojaiKoj 
H no jchhom no Ay&bajy 
Kojhm caM tc nojby6uo 
OHOMajuie, y Hcl)cjby, 
AyxaT aao, nojty&io. 
3HaM 9 l)CBOJKo t 3HaM 9 jaroao, 
Aa caM tc6h Kirry iao, . 

CHTHy KHTy 60CHJ0Ka, 

Be ch MJia^a iqma oxa. 
Hsa khtc jar xyrajy, 
y KyTHjH acyTH jxyK$T.« 
A ttCBOjxa nporoaapa: 



103 



»EopMe caM ra noapiHjia, 
CBe 3a 6axaM h 6jcjihjio, 
H 3a cjaJHO orjiejiaJio 
UIto Ha H>era jiHiie rjieaaM, 
H HaKMariH o6pBHue.« 
»0, I)cbojko, Ayiuo Moja! 
Kaa ch iiyxaT noapiHJia 
Ajjxe mchh apara, MHjia, 
TiepaaH hy th hbkhthth. 
Kynnhy th orjiejiaJio, 
Te oe rjieaaj, nyuio MOja 9 
Orjieaaj oe no jccchh, 

O JCCCHH AOl)H MCHH, 

Aahy tc6h abhjc khtc 
JeAHy KHTy jby6HHHue, 
Aa th jby6HM 6'jejio Jiuue; 
flpyry KHTy 6ocHJOKa, 
Aa th Jby6HM, 06a oxa; 
Tpchy KHTy 'iueHHHHue, 
Koja jiHJen mhphc rjicaa, 
Hex MHpuuiy TBOja H>eapa.« 



126. 
JbYEABHA KJ1ETBA 

»0, 1)cbojko, jxyuio Moja! 
Mhm MHpHiuy H>c^pa TBoja?« 
»Mjiaao MOMHe, auiapujo! 
Mhm MHpnuiy jxa MHpHuiy, 
He Bejie th mhphcbth, 
Hh y3a h»hx y3AHcaTH 9 
Hh Ha Mojoj pyuH cnaTH.« 
»1IIto roBopHiu 3aMyKHyjia, 
y mom ABopy 3aMpKHyjia 9 
Ha pyuH mh ocBaHyjia.« 



104 



127. 

Ayre hotiM 

»0, !)eBojKO, ^y mo Moja ! 
UlTa roBOpH Majxa TBOJa? 
*Ohe ji' Te6c mchm mtm? 
Mji* Te aajia hji* He Aajia 
y Kpauihy th Be3eH jarjiyx, 
HI to ch MJiana 3jiaTOM Be3Jia, 
Ha jarjiyxy MetT H3Be3Jia, 
Moje jiHue H3Bannjia, 

UpHe OMH OTBOpHJia.« 

»*Aja* oTajieH, MJiano momhc, 
Ja HM8AeM upHe ohm, 
Ofi He Jby6HM TBOje ohm, 
Beh cy MeHH Ay re Hohn, 
He Mope mh caH Ha ohm, 
Ofl mh *ohe Aparo Aohn, 
He 6h a' MeHe Majxa Aajia, 
Tie HHJecy Ayre ho1ih.« 
»0, i)eBoJKO, Ayuio Moja ! 
CBaxoMe cy Ayre Hohn, 
Ko He Jby6u upHe ohm, 
fla th xoheui MeHH AohH, 
Ja HMaAeM csaice Tpase, 
'Roja TpaBa Ao6po cnaBa, 
He 6h 6njie Ayre Hohn, 
Hohn 6hx th noxpaTHO, 
E'jejio JiHue o6jby6no.« 

128, 
n03HATiy TE no CBEMy 

O, I)eBoJKo, AHA6epe! 
UIto ce xpHJeui or MeHe? 
He xpH' ohij oa MeHe, ' 
Mory Te6e no3HaTH 
no TBOJHJeM oBuaMa, 
TBOje oBue 6HJejie 
y 6HJejiy uiapeHe. 



105 



O, !)CBOJKo, AHJi6epe! 

He KpH* OHH OR MCHC t 

Mory tc6c no3HaTH 

Ilo TBOJHJCM jaibUHMa, 

Tbojh jatuxH 6HJejiH 9 
y 6HJcjiy mapeHH. 



O, !)CBOJKO t 

He KpH* OHH OR MCHe, 

Mory Te6e no3HaTH 9 
Ilo tbom iuiaTHy 6HJejiy 9 
Tbojc rmaTHO 6HJejio 
EypyHuyxoM Be3CHO. 

O, !)eB0JK0, Aiui6epe! 
He xpH 9 ohh or Mene, 
Mory Te6e no3HaTH 
Ilo tbom ae3y CHhaHy, 
Tbojh Be3H CHhaHH, 

3jiaTHOM rpaHOM KHhCHH. 

O, !)eBOJKo, AHJi6epe! 

He KpH* OHH OR Mem, 

Mory Te6e no3HaTH 
Ilo tbom pacry BHCOicy, 
Tamca c* pacra BejiHica, 
Ko sejieHa jejmica. 

O, l)eBojxo 9 AHJi6epe! 
He kph' OHH or mchc 
Mory Te6e no3HaTH 
no tbom JiHuy 6HJejiy 9 
TBOJe JiHue 6HJejio 9 
y 6HJejiy pyMeHO, 

nJiaTHO hy TH OTKpHTH, 

UpHe OHH bh!)ctm, 
B'jeJio JiHue j*y6HTH. 



106 



129. 
CAABA JE JIYBAB OR HUITA 

Ohh BpaHe, CBaxoM th ere Apare, 
A mchh cy OMHJbejie imaBe, 
Jcp cy iuiaBe y aparora Mora, 
KaA Me rjieaa, CBe ce cMHJe Ha Me, 
K&a Me xapa, CBe Me pa3roBapa: 
»Moja A»y6o, He JbyTH ce Ha Me! 
Moja Apara, je a 9 th xao Ha Me? 
Oheui jih ce xcajioaaTH Majiw, 
IIIto Te KapaM a He oroBapaM?« 
A ja BeAy: »xajiHhy ce MajuH, 
Hex He CMHJeui y nyHHue Aohu.« 
Taxo Bejby, an* ce xcanHT Hehy, 
Jepa bojihm AparoM Hero MajuH, 
Kajia cnasa, Ha pyim mh cnaBa, 
KaA Me 6yAH, y jinue Me Ji>y6H, 
KaA noA»y6H, ya'jex OMHJiyje; 
Ja cbm jejia MeAa pojeBora, 
A jby6HJia JiHiie y Aparora, 
Hhhh mh ce h saiuiejia 6h 9 ce, 
HHJe criaTKa MeAeHa Ha&naxa, 
Ko je cjibtko oko y jyHaica, 
IIiiaBO oko y Ao6pa jynaica, 
y jyHaxa y Aparora Mora. 

130 
CY HUE H 'BEBOJKA 

BeBojxa je cymie OpaTHMHJia: 
»XCapKO cymie, moj no Bory 6paTe! 

JecH ji 9 cicopo no Mncnpy cjano? 

Je JIH TBMO MHCHpjIHJa JOBO? 

Jauie ji' Jobo AeGejia l)orHHa? 
Cjajy Ji',My oe Toxe Ha npcHMa? 
CMHJy ji 9 My oe 6eHH no o6paay? 
Bhah a* My oe cyH6yji Ha paMeHy? 
UBaTe ah My pyaca 3a <J>ecHheM?« 



107 



)KapKO cyHue t)eBOJuH roBopu: 
»0, t)eBOJico Moja nocecrpHMo! 
Ja caM CKopo no Mncnpy cja.no, 
Amo th je MHCHpjiHJa Jobo, 
Jaiue Jobo Ae6ejia l)orHHa, 
Cjajy My ce Toxe Ha npcHMa, 
CMHJy My ce 6eHM no o6pa3y, 
Bhah My ce cyM6yji Ha paMeHy, 
A uBaTH My pyxca 3a (J>ecHheM, 
Ejiaro uypn, xojoj 6yae cyl)eH.« 

131. 

KOA TbEBOJKE MOMAK HMJE HCEflAH 

'JlaAHa boao, cyBa xceljo Moja! 
O, t)eBOJKO, xcHBa xcejbo Moja! 
)Khbom caM Te xcejbOM noxcejino, 
Or xcejbe mh cpue Hcnyuajio, 
KaJHO 3eMjba on xcapxora cyHua, 
Bor he aaTH, KHiua yaapHTH, 
Te ce 3eMJba 3eMJbH caeraBHTH, 
Cpue Moje cacrraT ce He Mope, 
J\ok mh Aparo He aol)e y flBope, 
Kaa mh aol)e h MejieM aoHece, 
Cnaaaic MejieM y H>e#pHM Hocauie, 
M3 t)eBOJKe ixyma MHpncauie, 
Oko Mor ce cpua caBHJame, 
Aparo MeHH Ha pyun cnaBauie, 
Taaaj MeHH xcel)e He 6HJauie. 

132. 
HE BJEPyjE MM 5KEHA HMKAKO 

O, Hjinja, BHJiajjiHJa! 
IIIto th Jby6a thxo 'oah 
Thxo *oah, cy3e pohh, 
Cy3e pohh, He roBopn? 
Ill', o je Jby6a HeBecejia? 
An' je Jby6a Ha Te JbyTa, 



108 



IIIto aajc^Ho He uicheTC? 
Aji* Ha TBOJy MHjiy ceicy, 
IIIto 3ajeAHO He njeBajy? 
An' Ha TBOJy MHJiy 6pahy, 
IIIto j' He BO#e y pojx MajuH? 
AjT je necro He MHJiyjeui? 
IlporoBapa MJiaa Hjinja, 
Mjiaji HjiHJa MJiaa nejinja: 
»He 3HaM, 6paTe, jaa je 3Hao! 
Ha xora je Jby6a jbyTa, 
An' je Ha Me, aji' Ha apyror ; 
Kaa ja nol)eM Mel)y 6pahy, 
Ja joj BejiHM : 'ocraj 36oroM !' 
OHa Bejin: *ja hy c to6om.' 
Kaa ja noI)eM oBue nyBaT, 
Ja joj BejiHM : ' ocraj 36oroM !* 
OHa Bejin: 'ja hy c to6om.' 
Kaa ja nol)eM KOH>a ccjxnar, 
Ja joj BejiHM: 'ocraj 36oroM' 
OHa Bejin; 'ja hy c to6om.' 
Kaa ja nol)eM BHHue tohht, 
Ja joj BejiHM: 'ocraj 36oroM!* 
OHa Bejin: 'ja hy c to6om.' 
Kaa ja not)eM Ha Te4>epHH 9 
*BeHO Ba3,aa kojio nrpa, 
Hrpa kojio t)eBOJaica, 
A jyHaiiH BHHue nnjy, 
Ja joj Bejby: 'ocraj 36oroMl* 
OHa Bejin: 'ja hy c to6om.' 
Moja Jby6a Bjepe Hejiua, 
Beh ce 6ojh npHJeBape, 
fla je jbyTO He npeBapHM, 
JXa ja flpyry He o6jby6HM, 
A ja Apyre Jby6e HeMaM, 
Hhth apyry jby6HT *ohy, 
fla He ry6HM CBOJy cpehy.« 



109 



133. 
nPOJbERE*) 
JlHcraj ropo, xyxaj xyxaaime, 

TOJiyO *THUO H3BOAH nHjinhe, 
TO) Oe CMKO 3CJ1CHO UBHJChC, 

y 6ocraHy pyMCHC pyxHite, 

y !)yji-6aiiiHH CHTHH 60CHJOHC, 

Hhm l)CBOJKC 6 f jejio khtc jihuc, 
CyM6yji MaBH hhmc momkc MaMc 
y^aJTC oe jiHJene I)cbojkc, 

06HpaJTC HC5KCJbCHC MOMKe, 

Koj OBHHue jpaBy fteTejimiy, 
KajHO HCJia ja6;iaH xirry *yry. 



134. 
3A CBAKOrA HHCAM 

IlpouBHjMJia nirroMa ja6y ica 
y l)yji-6auiHH npeMa japKOM cymiy, 
IlHTajia je ca ccjia fcBOJxa: 
»1IIto th iibhjihui nHTOMa ja6yKO?« 
riporoaapa nHTOMa ja6yxa: 
»Hc nirraj Me 9 ca ccjia fcBojxo, 
Kaaa uaaTHM h xaa ubhjct aajeM, 
CBax Me Tpra, CBax oe khth mhomc 
Caax Me Tpra, 3a osaxora HHcaM. 
Caax oe khth, 3a caaxora micaM, 
Kaa ca3pHjeM h kba mhphc AajeM, 
Caax Me 6epe, 3a CBaxora micaM, 
CBax Me rpHiixa h MHpHiue mhomc, 
CBax Me rpHCxa, a caax 3y6a HeMa, 
CBax Me rpH3e, 3a caaxora HncaM.« 



*) npOAehe 38TO jep je tw m njcsajy. 
110 



A xaa sany ca ccjia 

Cyae npojm, oaaico roBopu : 

»y mchc je joui BHUia HCBOJWI, 

Kaa caM pacjia, caaic je rnejxo Ha mc, 
Kaa caM MJiaaa, CBaxoMe caM apara, 
CBax Me nneaa h y3Aa ce y Me 9 
CBax Me rjieaa, 3a CBaxora HHcaM; 
CBaic Me npocH h mhom ce iiohoch, 
Cbbk Me npocH, 3a CBaxora micaM, 
CBaic Me MaMH h y3aa ce y Me 9 
CBaic Me MaMH, 3a CBaxora HHcaM; 
MeHe Majxa Ha aajiexo aaje, 
Haoajiexo npexo aoae '.name, 
Ha Toj boah He hmb hynpHJe, 
Beh ce B03a no boah fteMiija, 
A ja Majxe nocnyuiaTH Hehy, 
Ha Aajiexo yaain ce Hehy 9 
Ilpexo BOAe fte hynpnje mMa, 
Ha aajiexo l)e aoh' Hehy hccto, 
Kaa ja no!)CM aa Majxy o6h!)cm, 
Hexa 6p3o y jiBop Majiw AoljeM, 
Aa He nexaM 3a bosom lfcMHJe, 
fla moj Apara He nHTa: »l)e jih je, 
Kaaa he mh 'jiajuiy aoay npehn, 
Ohe ji* 6p3o MOMe ABopy j\ohw.« 



135. 
KO JE TPEmAH, HEK H3ABE 

»MHJa jialja MopeM iwe, xo je y jial)H?« 
»Hauia jial)a MopeM iwe, iiiTa HaM 'oheTe?« 
»y Bac HMa rpeuiHa ayuia, noTOHyheTe.« 
» Ako HMa, H3HOcre je, aa He tohcmo.« 
»Mh BejiHMO, jxa. i-ohhmo, rb, He TOHCTe: 
Ko je OB!)e rpenma oyuia, *ajae H3 jialje! 
Jepa Jial)y Mope xaepe yTonHheiu ce.« 



111 



136. 

KO MM EYAE flOEAP CJIY UIATiY TA H 

JbYEHTH 

»Oj, opauije uiTo ce He no/yiaMaui? 
O, l)eBOJKO, ujto oe He yAajeui?« 
»Moja Majxo He &aj Me zuuiexo, 
Ako ji* mchh 3ao CBexap 6yjie, 
Bjepa Moja, cnyuiaTH ra Hehy.« 

»Oj, opauije, uito ce He nojuiaMaui? 
O, ljeBOJKO, uito oe He yaajeui?* 
Moja MaJKO, He aaj Me juuieico, 
Ako jf mchh 3Jia CBexpaa 6yae, 
Bjepa Moja, cnyuiaTH je nehy.« 

»Oj, opauije, uito ce He no/uiaMaui? 
O, l)eBOJKO, uito ce He y,najeui?« 
»Moja MaJKO, He aaj Me aajieico, 
Ako ji* mchh 3ao !)CBep 6y/ie, 
Bjepa Moja cnyuiaTH ra Hehy.« 

»Oj, opauije, uito ce He no/uiaMaui? 
O, !)eBOJKo uito ce He yaajeui?« 
»Moja Majxo, He wj Me Aajiexo, 
Ako ji' mchh 3jia 3aoBa 6y/ie, 
Bjepa Moja, cjiyuiaTH je Hehy.« 

»Oj, opauije, uito ce He nojuiaMaui? 
O, tjeBOJxo, uito ce He y<aajeui?« 
»Moja Majxo, He naj Me Aajiexo, 
Ako ji* mchh 3ao aparu 6yae, 
Bjepa Moja, cnyuiaTH ra Hehy, 
Beh ja 'ohy apyror MHJiOBaTH, 
Kojh he Me BJepHOM jby6oM 3Bam« 



112 



137. 
AATiY TH CBE APArA 
Mjiaao MOMHe *yTy Tyifcy ca#H, 

TteBOJHHUe UpHOMHUe, JXOt)H MH, fl<>l)H*) 

Te Ha TyH>c fteBJHHue MaMH, 
Aahy t* Apara 3JiaTHy KHTy Tyika, 
Aahy th jjpara 6a6oBe ABope, 
Aahy th apara dnjejie OBije, 
Aahy th apara nonoBe HOBue, 

Aahy th, Apara, cpMajiH toxc 
Aahy th, apara, cczuiaHe xoH>e. 
Aahy th, Apara, 6HJejio JiHue, 

JlHue MH Jby6H, OHH MH 6y£H, 

Jby6H th Mewe, a ja hy Te6e; 
Aahy th Apara xyrajy jara, 
KyTHJy jara, Hex ch mh Apara. 

138. 

3A JtYBAB TiY TH CBE AATH 

TieBOJKa paHH paH-6ocHJox cajm 

Oj, AHJi6epe 9 moj £Hji6epe, ao1)h mh, ao1)h?**) 

Ha 6ochjok paHH MJia^e MOMxe MaMH, 

Aahy th, xipara, KHTy 6ocHJOKa, 

Aahy th, Aparn, KHTy jby6HHHixe, 

Jby6HHHiie, Te HaxHTH jiHite, 

Aahy th, AparH, KyTHJy jara; 

Te HaByuH Tamce o6pBn ite, 

Kan Me jby6Hiu, Hex MHpHiue JiHue; 



*) Omko ce npHnjeBa y3a CBaxy Bpcry. 

**) Obeko npMnjeBajy y3a csaxy Bpcry no apyrora npmijeBa, nax oaaa oiw- 



KO. 



10 - CPnCKE HAPOAHE fUECME M3 BmX I 113 



flahy th Apftni 6hjcjio JiHue, 
Te mh jby6H jihuc h rpxoue, 

AohHhy,ffynio! 
JIhuc mh Jby6H, ohh mh 6yw, 
3obh mc AparoM, Jby6m Me MJiagoM, 
Ayma jc Moja 6ochjok rpaHa, 
Kaji mc Jby6Hin, spare, MHpncahy caMa. 



139. 
rOJIYB H 'BEBOJKA 

VpoAHiue MajiHHHue 
Mojpoae, moj!*) 
Ha TJiacHHiiy npcMa cymxy, 
HaBUH cc chb rojiy6e; 
Mccto naga Ha MajiHHe, 
Te MajiHHaM 9 pojx o6HJa, 
Ona3H ra ljeBOJHHua, 
Tc ronySa npyTOM 6HJe, 
Osaxo My roBopauie: 
»0, roJiy6c, moj rojiy6c! 
He iumaj mh Ha MajiHHe, 
Aok MajiHHe 3pejie 6yay, 
Kag MajiHHe 3pejie 6yay 
H caMe he onaaaTH, 
H th heui ce Ha3o6aTH, 
H ja hy hx MJiaw 6paTH 
H Mjumy hx MOMicy aiara, 
MoMMe he Me aparoM 3saTH, 
H nrry mh onpeMain, 

H y KHTH 60CHJOKa, 

fla mh Jby6n 06a osa, 
Ja hy Jby6HT* vuiaaa MOMica 
H y MOMica upHe ohh, 
UpHe ohh h o6pBe.« 



*) Omko qjeaajy y3» cmkm pcaaic. 



114 



140. 
HAJBOJ1MM 3A MOMKA 

AjAe, Apyre, ab cc pacrajeMO, 
Aa hacmo CBaxa cbomc ABopy, 
Hexa ABOpy, Hexa cbomc BojHy, 

A ja HCMBM HH ABOpa HH BOJHa, 

Bch ja hacm noxpaj amer Mopa, 
Aa ja TpaxHM cc6h 6'jeiia ABopa, 
Jbjim Aaopa, jajm CBora bojhb, 
Hmbm ABopc MMJia 6a6a Mora, 
Aji* ja Hchy abopht 6a6a caora, 
Belle Tpawrr npeMa cc6m aparo, 
Kojc mchm Aajc MJioro 6jiaro: 
»06etag cc ab hem nohH 3a mc?« 
Mchc 30bc 6chapc Jobbhc, 

A* MC BOAM CBOM 6MJCJiy ABOpy: 

»Ca mhom nol)H, Mpja Miuia Apara! 
y mchc jc poAHJia 'uieiuma, 
Th hcui 6hth mjibab rocnoJHoa?* 
A ja Hchy JoaaHOBy ABOpy 9 

Jcp MM KBXy AB CC OXCHHO, 

Bch ja hmbm y cejiy japaHa, 
A japaita jiHJcny fteBOjxy, 
Koja MMa Miuia 6paTa caora, 

PCKJia MM JC 6pBTB IIOKJIOHHTH, 
KOJH hC MC HCCTO MHJIOBaTH. 

141. 
POBHHbA OABEJIA MYJY 

BaaflBH aecjia Tloxcniha mo6b, 
BaaflBH acejia, bbsa&h hc njeaajia, 
y-rcKJia mm TBHBHa po6HH>a 

H OABCJIB ABB KOH>a BCJIHKa, 

OztHHJcjia Tloxeniha (xnaro 
H oabcjib noxemha Myjy, 
OAHHJcjia 6hh>hiii Tloaecraha, 
3a bom Tpie ao abb rioxcraha, 
Omh noACM, ohb npexo nojba, 



!©• 



115 



Ohh booh, oHa npeso BOAe, 
Ohh ropH, OHa npcico rope, 
KoH>e boah, Aa njeme He *oah, 
Ejiara hoch, Aa auuiyxa HMa, 
Ehh>hui hoch, speMena ce 6ojh, 
Myjy boah, Aa caMa He oah, 
H yrwc Becejia joj Majica ! 

142. 
HE EH JV MEHE Y30 3A JbYBOBUY 

IIIto caM MAaAa, Aa caM BOAa 'AaAHa, 
Ja 6h* 3Hajia l)e 6h H3BHpajia, 
Hiwe ABopa flonoBHh GrojaHa, 
He 6h ji' Crojry xel)a AOAHJajia, 
He 6h jih ce BOAe HanoJHo, 
He 6h jih My Ha cpue naHyjia 
He 6h jih ce Orojry paxajiano. 
He 6h ji* aoiiio mom 6HJeJiy ABopy, 
MoMe ABopy noA Moje nemiepe, 
He 6h a* MeHe y3*o 3a jbyfosiiy, 
Aa Me y3Me 3a 6njejiy pyicy, 
Aa Me Jby6n Ha iuh6ah jacryxy. 

143. 
HE EH JIH MY HA CPUE IIA'HYJIA 

IIIto caM MAaAa, Aa caM BOAa \naAHa, 
Ja 6h 3Hajia fye 6h H3BHpajia. 
Hiwe ABopa ABa MJiaAa 6ehapa, 
Eehap Ilepe h 6ehap Hhkoac 
He 6h a* KOMe xel)a AOAHJajia, 
He 6h ah ce BOAe HanoJHo. 
He 6h jih My Ha cpue naHyna, 
KaA ysAa'He, Aa MeHe cnoMeHe, 
KaA noriieAa, Aa Mene yrjieaa, 
KaA C npo6yAH 9 Aa Mene nojby6n. 



116 



144. 

T>EBOJKA 3ATBOPH, MOMAK OTBOPH 

CapajeBO paHo 3aTBopcHo, 
3aTBopH ra Jinjena ljeBojica, 
A yjyTpy aouxaii otbopcho, 
OrBOpH ra Jobo momtc MJiaao, 
Jobo flolje noj\ nemiep lJeBOJun, 
Jasjba My ce xpo3 nemiep ljeBOJxa: 
»Mjibao MOMMe, y wop mh ce cBpaTH.« 
MoMne Jobo uypH oarosapa: 
»CapajeBKO, py MeHa ja6y ko ! 
Tie ch 6mia, jcch jih BHl)cjia, 
CapajeBO xaji ce 3aTBopiuio 
IlpHJe HohH h npecjajxa cymia, 

KO 3aTBOpH, KO JI* jyTpOC OTBOpH?« 

IlporoBapa Jinjena fcBOJxa: 
» Ja caM 6ivia h ja caM BHljejia, 
3aTBopH ra Jinjena l)eBOJxa, 
Koja TpaxH 3a ce jby6e3HHxa; 
Otboph ra Jobo momtc MJiaao, 
Jobo TpaxH 3a ce6e l)eBojxy.« 

145. 

KAKO TiEMO flHJEJIHTH MOMKE? 

lljeBaj, apara, tc Me pa3rgBapaj, 
CyTpa heMo Ha Te^epHH nohn, 
T^eBOJKaMa jcbthh ^aiiax aohn, 
MnaAH he ce npowBaTH momuh, 
CBaxH MOMax 6nhe jojyxaT xyni, 
A lJeBOJKa ABaHaecr j^y icaTa ; 
Kaji craHeMo MOMxe xynoBaTH, 
Kinaae MOMxe h MJiage fteBojxe, 
Kaxo heMo ahjcjihth momk?, 
AiijejiHTH MOMxe h l)eBOJxe? 

» JIaCHO heMO AHJeJIHTH MOMW, 

Mnaae MOMxe h MJiage ljeBojice, 
MeHH momuh, a tc6h t)eBoixe.« 



117 



146. 
HERY BE JE 3A0 OEHHAJ 

Majxa Mapy 3a miaHHHy aaje, 
Majsa aaie. a Mapyina Hehe 
Th'Oi Mapa MajiiH OAroaapa: 
»He aaj mchc 3a iuiaHHHy, Majxo, 
TaMo mchh 3ao uer xaxy, 
Aa HCBJccxc Me hocc npcreiM, 
A fcBOJxe hc Hooe l)epoaiie, 
Belle Hooe spaa H3 OMapa 
H cryixeiiy BOAy H3 6yHapa; 
Join mh, Majxo, ropH aACT xaacy: 
KaA ce acaibe, no aaTpy ce uuum, 
CaMa sane, caMa aaTpy hoch, 
flyre ifcHBC, lUHpose nocraTH, 
3a nocnmi Mope oe 3anacra; 
Aa ce flparo He MHJiyje c ApaniM, 
Beh no jcahom y i-oahhh Aaw, 
A ja hy ce MJiaoa MHJiOBaTH 
y i-oahhh caaxora Mjeceiia, 
y Mjeceuy caaxe Heftemme, 
y HeljejbH caaxe hoIih iqme, 
Caaxe HohH kba je mchh Aparo, 
Kba c* npofiyAHM, ab Aparo nojby6iiM, 
Kajia caaHe h orpHJe cyime, 
Hexa Aparo Ha pyun mh cnaaa.* 

147. 

BOJbH JE MOMAK Ofl KHI1A 3JIATHOr 

Kyjymufja, Taxo th 3anaTa, 
Caxyj mchh oa 3JiaTa jyHaxa, 
HeMOJ uiaaa, Taxo th 3anaTa, 
Beh npHJiHKOM llonoBHh CTOjaHa 
A JbenoTOM BJiaairiHHa haxa. 
KyjyHUHJa 3a Bora ajauie, 
Caxoaa joj oa ijiaTa jyHaxa 
Ha npHAHxy IlonoBiih CrojaHa, 
A JbenoTOM BJiaAHHHHa l)axa, 
Tla ra abac jrajenoj t^eaojiiH. 



118 



y 3C mjuwb ojx 3Jiara jyuara, 
Ila ra TypH Ha iuh6jih flymen, 
Ilaic My Jiexe Ha 6HJcjiy pyry, 
He 6h jih je MOMaic no;ty6HO, 
Aji* sajiyny <frw* He HMaae, 
MpTBO 3JiaTO Ay6HT He yMHJe: 
A nm BHl)e jiHJena fteBOJra, 
y*e 3JiaTo ca Mesa ayuiera, 
OAHece ra KyjymjHJH Jobh: 
»BoroM 6paTe, icyjyHUHJa Jobo! 
Mpno 3JiaTo Jbyftrr He yMHJe, 
Caxyj MeHH aaa ajiaina npcraia, 
JeaaH MeHH, apy ra japamnui, 
He 6h ji* MeHH 6paTa noKJiOHiuia.« 



148. 

rocnHHH AII1HUH 

UlTa ce oho 3CJieHH 
Tlon TocnHHH neHucpH, 

Hji' je Tocna, hji* je 6op, 
Hji* TocnHHH am huh? 
Hht' je rocna, hht* je 6op, 
Beh TocnHHH auiHiw, 
Ilepo joj ce craHHo, 
y ropy ce casno, 
Hhitih MHpa He Hauio, 
Aok TocnoJH He aouio. 



149. 
HE MOTY BE3 AHJIBEPA 

ypOAHJIH CHTHH JbCJbUfl, 

5Khb mh th, xhb mh ja, 
XChb ne Mory 6e3 AHJi6epa 6hth ja. 



119 



Ko he JMJue noA6Hpain? 
XChb mh th, xhb mh ja, 
XChb He Mory 6e3 AHJi6epa 6hth ja. 

IIoa6Hpahe mehep Jobo, 
XChb mh th, xhb mh ja, 
XChb He Mory 6c3 Ann6epa 6hth ja. 

Ko he Josy npnnoMohH? 
XChb mh th, *hb mh ja, 
XChb He Mory 6e3 Aiui6epa 6hth ja. 

npHnoMohn uiehep Mapa, 

XCHB MH TH, XHB MH ja. 

XChb He Mory 6e3 Ann6epa 6hth ja. 



ISO. 
IIITO HE flOBEIII? 

»A moj Apara uiTO He Aof)eui?« 
»Moja Apara, 3ap th He 3Haui, 

H CHHOh CaM flOJia3HO, 

IIoa neHuepoM nocjeAHO, 
Be3eH jarjiyx H3ry6HO, 
JeCH ji* mh ra Apara Hauuia? 
Ako ch ra ljerol) Hauuia, 
Onep' mh ra, nouubH mh ra.« 
»A moj apara, Hauuia caM ra, 
A xaico hy onpaTH ra, 
EncTpa Boaa Ha aajieico, 
XCapKO cyHue Ha bhcoko, 
PaxjiH ca4>yH y HapuiHJH?« 
»EHCTpa BOAa cy3e TBOJe, 
XCapxo cyHue jinue TBOJe, 
PaxjiH ca^yH 6'jeJie pyice*«< 



120 



151. 
MEflHA HJT HEMEPHA 

J1>cto npol)e, Me^Ha jccch Aol)e, 
HexoM Mexwa, a HexoM neMepHa, 
Ko ce xceHH h y3HMa Aparo, 
OHOMe je Me/ma h uiehepHa, 
Ko ce aceHH, He y3HMa Aparo, 
OHOMe je ropxa h neMepHa. 



152. 
AEPBMIU HAJBOJLM JE 

Acan-ara Ha rpaay cjeljaiue, 
BjepHy jby6y Ha xpHjiy Apxauie, 
Csojoj Jby6n th'o roBopauie: 
»BjepHa Jby5o, Bjepa th noMorjia! 
IIIto Te nHTaM, npaso aa mh xaxeui, 
Koji'ko ch ce nyTa yziaBajia? 
y xora jih BHiue 6jiara 6jeuie? 
M kojh Te Haj5oibe na3auie?« 
AcaH-ara jby6a roBopauie: 
»AcaH-ara, apara rocnoaape! 
TpnnyT caM ce AocaA yAasajia. 
IlpBH nyT caM 3a nauiHheM 6iuia, 
ApyrH nyT caM 3a AepBHiueM 6mia, 
Ebo TpehoM 3a Te AcaH-aroM ; 
y nauinha mjioto 6jiara 6'jame; 
An 9 Me nauiHh nojiouie na3aiue; 
y AepBHiua 6jiara He 6HJauie, 
An* Me jyHax Ao6po MwiOBauie, 
KaA c* npo6yAH, y jiniie Me Jty6H. 
fla mh pexy: eTO th AepBHiua, 
Ja 6h Te6e MyuiTyjiyxa Aajia.« 



121 



j 



153. 
3A HECTHTA y^ARY CE CAMO 

A moj AparH, Moj rocnoAHHHhy! 
Moje uapcTBO, a tbojc tociioctbo, 
He AaM uapcTBa 3a Jiouia jyHaica, 
Beh 3a xaxsa spjia h BajbaHa, 
Koj* He niije BHHa hh AyBaHa, 
Hh uiehepjiH Ka$y H3 $HJniaiia, 
Kojh Ba3^aH cjeflH y ayhaHy, 
A Tpryje ah6om h KaAH<Jx>M 
H yBenep 6'jejiy ABopy HAe, 
flo caT HohH CHTHy KH»Hry nmiie, 
Oa caT HohH noA 6HcepoM AHiue. 



154. 
no 3HAKY OTBAPAjy CE BPATA 

AomcaH noljo* H3 Hapiimje, 
HcnpeA ABopa Apare Moje, 
An* mh Apara 6'jejie ABope 

C HHBHJaMa 3aTBOpHJia, 

A ja npoljo' y a3-6auiiy 
CBe3a* KOH>a 3a Hapamy, 
A coKOJia 3a rpamimy, 
ria ja bcjihm cbom KOH>Huy : 
»fle npo6yAH Apary MOJy.« 
Koh»hi! BpHCHy, coko nHCHy! 
An* eTO th Moje Apare, 
B'jcjie ABope OTBOpwia, 
MeHe y abop yBOAWia. 



122 



155. 

'EPUEr CTJEnO ABA BECEJbA HHHH 

Mieceii sapa 3BHJe3Ay flammy: 
»0 Aamme, jewa jiexa»iH»o! 
Th npejiexa c Benep' ao ca6axa. 
A ja npel)o' 3CMJby h rpaAOBe, 
Km ja npefto* y 'EpucroBHHy, 
'Epiier Cijeno ABa aecejM hhhh, 
Chiui accHH, a mhepxy yaaje, 
CsaTc cnpcMa a ApyniM ce mma, 
Cjctobo je AH^ejiHjy uihepxy : 
*Ah!)cjihjo, Moja uihcpH Apara! 
Kaaa 6yaeiii 6jiH3y UapHrpaaa, 
Cnyc™ Hoxy KOH»y ao komim, 
ImaTHe khtc KOH»y ao xonirra, 
FncAalke tc Majio h bcjihko, 

LUpCBHUa Kp03 3pHO 6iicepa, 

A oapcBuh ca 6Hjejie ryjie, 
CyjmHHJa Kp03 icaMeibc Aparo, 
CyjmH nape ca 3JiaTHc mheMJiiije.' 
Akftejiiria 6a6c nocjiyuiana, 
KaA je OHJia 6;iH3y IJapHrpaAa, 
CnycTH noxy KOH»y ao KOJMHa, 
3jiaTHe KHTC KOH»y ao Konirra, 
rjwuuio je Mano h bcjihko: 
CyjrnuiMja Kp03 Aparo raMeibc, 
LUp^BHoa Kpoa 3pHO 6iicepa, 
CyjrraH iiape ca 3JiaTHe uiheMJiHJc, 
A oapeBHh ca 6hjcjic *yjie.« 



156. 
HEAAJ3ACTAPA 

ripouBHJifuia ropa lUHMiimpoBa, 
TlHTana je ropa 6puui>CHOBa: 
»DIto jc Te6H ropo uiHMuiHpoBa?« 
»He nirraj Me, ropo 6puui>CHOBa! 



123 



JXanac Mem csani npHJel)oiue, 
IlpoBeAOuie jiHjeny jtfeBojxy, 
Cbh CBaTOBH Ji'jeno koh* jaiuy, 
A He jauie jiHJena ^jeBOJxa, 
Behe CHJiHa KOH>a pa3Hipajia, 
Te o6jiaMa rpaHe uiHMiiiHpoBe, 
JXok noBHKa HeuiTo H3 o6jiaxa: 
'IIIto c* zyeBoJKO koh* pa3Hipajia, 
Te o&naMam rpaHe uiHMuiHpoBe? 
3Haui jih, 6oHa, Koje th je Aparo, 
Eho th ra npBH npea cBaTHMa, 
Enjejia My 6paaa ao nojaca.' 
Kaa to nyjia JiHJena Ajesojxa, 
IlpojiH cy3e HH3 6HJejio jiHite, 
Ila AoroHH xoH»a ao jeHl)HJe: 
'O, jeHl)Hue, no Bory cecrpnue 
flaj th MeHH Hoace oxosaHe, 
Aa pa3pexceM pyMeHy ja6yxy, 
Bpjio mh je acel)a AOAHJana.* 
AaAe h>oj3h Hoace OKOBaHe, 
Hy aa bhahui jiHJene xyeBOJice, 
He uihe pe3aT pyMeHe ja6yKe, 
Beh yAapn ce6e y cpAaume, 
Kojihko ce Jiaxo yAapitna, 
Ha Hoacy je cpue H3BaAHjia, 
JXone naAe, rope He ycraAe.« 

157. 
KA3YJ, KO TH JIHIJE JBYBH 

Cjajmr3B'je3AO, l)e ch CHHoh cjajia? 
»Ja caM cjajia BHiue EnorpaAa, 
Te rjicaajia nyAO CBaKojaKO, 
HyAO bh1)o' uito HHxaA He bh!)o' : 
lion ce, Jlyxa, c jby6oM 3aBaAHo, 
Cbojoj Jby6n pyxe case3ao, 
Ila je Jby6H th*o roBopno: 
'Ka3yj, jby6o 9 xo th Jinue Jty6H?' 
Jby6a H»eMy th'o roBOpHJia: 
'none Jlyxa nonyuihaj mh pyxe! 






Be hy tc6h npaBO xa3HBaTH, 



124 



Ko mh Jby6H npe6HJejio JiHite, 
Ko ji' mh khth no Hejiy AyxaTe: 
JlHiie Jby6e no ABa IlaBJiOBHha, 
C AyxaTHMa nejio HaxHTHiiie.' 
Ilone Jlyxa nony mha joj pyxe. 
Cbc My xaace uito je h xaxo je.« 

158. 

y CBAKO BFJEME HTiE CE 
K' flJEBOJUH 

06acjajia cjaJHa MJeceiHHa, 
06acjajia 3CJieHy jiHBaAy, 
Ha JiHBaAH ABa rocnoACxa koh*. 
Hysajia hx ABa rocnoAHinha: 
Earn Jobo h xaneTaH IlaBjie: 
EaH je Jobo Ilaajiy rosopHO : 
»IlaBJie, 6paTe, jacHe MJeceHHHe! 
Opa 6h th nyTOBaTH 6hjio, 
IlyTOBaTH, janH auiHxoBaT, 
y xora je Ha 6jiH3y ^jeBojxa, 
y MeHe je Ha Aajiexo Apara, 
Kaaa mchh ona Ha yM na'm, 
Ja He na3HM TaBHOJ Hohn Mpaxa, 
Hh moj Ijoro MyTHOJ boah ra3a t 
Beh HfteMo, m npHJe Aol)eMo.« 

159. 
JAflHKOBAH>E COKOJIA H flJEBOJKE 

Coxo naae Ha TaHxy jejinxy, 
Ilax He naae jcjih Ha BpxoBe, 
Beh jejiHUH Ha HaJHHxe rpaHe, 
AecHo xpnjio xpBH o6ojho, 
y JiHJesoM HHl)e nepxe mMa, 
IlpojiHJeBa cy3c hh3 o6pa3e, 
TjieAana ra ca xyjie xyeBojica, 
Ha AeMHp je HacnoHHJia pyxy, 
Ilax c neHuepa uypa roBopHJia: 

»0, COKOJie, MOJ CHBH COKOJie! 



125 



IIIto je tc6h Moja 'thiio chm, 
Te th naae Ha HaJHHxe rpam, 
A He naAe Ha sp' Tawicc jejie, 
A npojbCBauu cy3C HH3 o6pa3e, 
IIIto je tc6h 9 h rope th 6hjio, 
Kas'a th je rojieMa msaiM?* 
riporosapa coko ca jejunce: 
»He nHTaj Me, jiHJena 
IIIto Me nirraiii kba noMoh He MOpeui? 
Kba Me nHTaui 9 aa th jaae xa*eM, 
Abopho caM Ao6pa rocnoAapa, 
Abopho ra ABanaecr roAHHa, 
CaaK&aa My Jiosa HajiOBHO, 
An* He Morox 9< nme jiacraBHiie, 
TocnoAap ce Ha to pa3JbyTH0, 
riaic mh jeAHO OACHjeie Kpwio, 
riaic caA He 3HaM ihto hy oa xHBora.« 
A xaji 3aiy JiHJena ^jeaojxa, 
Coicojiy je 'saico roBOpwia: 
»Moj coicojie, Te to ji* cy th jaAH? 

TH HHJeCH HH BHAHO jaAa, 

Aok ja Te6« CBOJe jaAe KaxeM, 
Th heui CBOJe nax 3a6opaBHTH : 
HMajia caM y cejiy japaHa, 
TpJiHO Me icaico rpjiniHiiy, 
A ahbho lcaxo jiacraBHiiy, 
A Jty6Ho icaico jty6HHHuy, 
Oa AHice Me 3a KanoM hocho, 
Oa mhaocth Apaco y iMApHMa, 
Ila3HO Me lcaxo caojy Ayuiy, 
Ila Aa bhahui jaAa aejiHicora, 
CaA mh ra je Apyra npeMaMKM, 

OAMaMHJia CBOM 6HJeJ10M ABopy, 

Ila ra o6AaH ApxH Ha KpHOity, 

A o6ho!ih hb 6njejioj pyiw, 

Ila caA He 3hbm ihto hy hh icaico hy.«c 



126 



160. 

COKOJIOBH OflJIETiEIIIE H 
AOJIEliEIIIE 

riojiehejio jaTo cokojiob j 
On, HaJHHHa npeKo norjieaaja, 
H npca H»HMa coko 6apjaxTape, 
IlpcKO BocHe h 'EpueroBHHe, 
riporoBapa coko 6apjaxTape: 
»3anjcBajTe t 6paho Mojaapara!« 
riporosapa jaTo coxojiOBa: 
»Kaxo Iicmo xaA hc yMHJeMo?« 
riporosapa coko 6apjairrape: 
»3anjeBajTe xaxo yMHJere, 
3anjcBaJTe TaHxo rjiacoBHTo: 
'Ocraj c EoroM, Eocho 3eMji»o paBHa, 
Eocho 3CMJbo h 'EpueroBHHo! 
no tc6h cmo Aocra HCTOBajiH, 
H bhIjcjih Eocamce fcBojxe, 
riaK oaocmo Ha YpyMCHjiHJy, 

TaMO hCMO 3HMy 3HMOBaTH, 
H BHl)eTH YpyMKC I)CBOJKe, 

y CraMfany jmto JMTOBaTH, 
H BHljeTH OraMfojiKe fcBojxe. 
Eocho 3eMji>o h 'EpueroBHHo! 
Jaji* cc tc6h BpaTHT\ jaji f He BpaTirr\« 
Oaneheuie, nax h aojieheuie. 

161. 

flyjKflEB COKO 

Coko naae Ha CojiyHa rpaaa, 
A jKyTHjc' Horyao xoji»eHa, 
3jiaheHHJe 9 xpHjia no paMeHa, 
H 6HcepjiH xpyHe Haa oiHMa, 
IlHTajia ra Cojiymce l)eBojxe: 
»A 5oraTH, chb 3ejieH coxojie! 

KO TH 3KyTH HOrC flO KOJbCHa? 

Ko th 3jiaTH xpHjia no paMeHa? 

KO TH KHTH KpyHy Hafl OMHMa ?« • 



127 



TOBOpHO CHB 3CJ1CH COKOJICI 

»HyjcTC jih, CojiyHKe AJeBOJKe! 
Abopho caM ao6pa rocnoaapa, 
Tocnoiiapa Ayama oa MjiCTaxa, 
y H>era mh tph uihepu 6wjaxy, 
CTapuja mh Horc noxcyTHJia, 
A cpeAH>a mh KpHJia no3JiaTmia, 
HaJMJial)a mh icpyHy HaKHTHJia, 
Ila3Ho Me JXyxM on MjieTaxa, 
Eauao Me He6y noa o&naxe, 
Aa My jiobhm 'thrc jiacraBHiie, 
CBaxy caM My *THuy ynoBHo, 
Aji' He Mory 'thuc jiacraBHiie, 
Pamy™ ce mhjih rocnoaape, 
Ila Me 6aiiH He6y noA o6jiaxe 9 
Te ja naAo' Ha CojiyHa rpaa a.« 



162. 
flJEBOJKA MAMH COKOJIA 

CHBH COKO AOJieTHO, 

Momc ABopy Ha ncHucpe, 
MaTH Moja BHAHJia ra, 
Ajih HHJe 6Hjia Bp'jejwa, 
Hh y(J>aTHT, hh npeMaMHT: 
»0, coxojie, Moj coxojie! 
A aa mh Te y<j>aTHTH, 
3jiaTaH 6h th Ka<)>a3 imejia, 
M 6ucepoM noTKHTHJia, 
Kaaa pynaM, m mh ryneiii, 
Kaa BCHcpaM, aa mh njcBaiu, 
Kaaa cnaBaM AJeBOJHHua, 
Aa mh jiHue npoxjiaftyjeui 

C TBOJHM* KpHJIHM', MOJ COKOJlc!« 



128 



\ 



163. 
MOMAK UYPy HAJMHJIHJE 30BE 

Chb ce coko TocnoAapy <J>anH: 
»A aa bhahui, Apani rocnoAape! 
y OHora Ayame MjicTanxora, 
y H>er' HMa uihepua MJC3HHHua, 
H>y mh 6a6o: ccbah l)yjiOM 3Bauic, 
A Majxa je: ceBAH l)yAO-CraHO, 
MHJia 6paha: ccbah, ccko, Hauia, 
A ja jyHax: ccbjva cpue MOje, 

CCB^HUICM TC H 6erCHHllICM TC.« 



164. 
ACAH-ArA H COKO 

AcaH-ara HhHHAHJy uiaifca, 
Chb My coko Ha cepuaay naae, 
HcMa KaAa hh cenaMa mth, 
Bch oh nHTa CHBora coxojia: 
»Chb cokojic, chbo nepjc tbojc! 
JecH ji' CKOpo noA JIo3hhuom 6ho? 
Bhjcjic jih c* no nojty naAOpn? 
BHJajy ji 9 ce 3cjichh oapjaiw? 
Mrpajy ji* ce am Arjiaraha? 
M napunn TypxaH6eroBHha? 
Cjajy jih ce tokc CnjepuHha? 
CnjcBa ah ca6a»a AaHHHHha? 
CBHpajy ah CBHpxe h 6opHJe? 
Bhjc a' 6y6aH> Ty3Jic KancTaHa?« 
AcaH-ara coko nporoBapa: 
»Ja caM cxopo noA JIo3hhuom 6ho, 
CBa je 3ApaBO noA JIo3hhuom Bojaea, 
CBe je Taxo xao uito Me nHTaui.« 



1 1 - CPflCKE HAPOAHE fUECME M3 EnX I 

129 



165. 
CMEflEPEBKA AHA H JEJIEHA 

rocnojA 

riouirrajia CMeaepeBica Ahb, 
no Gnjcjiy rpaay CMeaepeBy, 
Ha IMJ3H je iea(}rraH on cyHauma, 
A Ha pyim npcrcH on Mjeceiia, 
A Ha rjiaBH xpyHa on Gncepa, 
Dieaajia je Jejiena rocnoja, 
nieaajyhH th'o roBopHJia: 
»JTjena th ch Cmcacpcbko Aho! 
Aa Bor n&ne aa mh csoje 6yneui, 
Jaji* CHauiHiia, jajiH jerpBHiia, 
JajiH npBa y MaxajiH KOHa.« 
riporoBapa CMeaepeBica AHa: 
» Jlyn* th ch, Jejiena rocnoja 
Mch ie* Majxa Jiyay yaoMmia, 
3a 6enapa Ayxaesa CrjenaHa, 
Ayva mh nocna xasTaH on cyHauma, 
AyameBHua xpyHy on 6ncepa, 
AyameB Oijeno npcrcH on Mjeccua.« 

166. 

3A AJEBOJKY JE MOMAK 
HAJEOJbH ilAP 

InaTo Jobo non rpaaoM cjel)auie, 
On Cynua ce uithtom 3amioH>auic, 
A on Bjerpa cpMajiH MapaMOM, 
Tjie^ajia ra H3 rpaaa AjeBOJiea, 
Saua My ce TyibOM h HapaHioM, 
TyibOM ra je y urnrr yaapHJia, 
A HapaHHOM y npcn jyHaiice. 
Jobo bcjih Jinjenoj ajcbojuh: 
»MRJiyj, MRiiyj, opara nyuio Moja! 
Kaxo ch Me crajia mhjiobbth, 
CBaxo mh ce ao6po nanoaajio, 



130 



Ja caM TpnnyT Ha ha6y *oaho, 
CBa TpnnyT caM 3ApaBO aoxoaho, 
HnjecaM tc aapoM Aapnaao, 
IIlTa hem, Apara, aa th aapa aaaeM, 
Ha' hew Apara AH<5y Hexpojeiiy, 
Hjih bojimui cncH3y He6pojcHy? 
Hji* heui Apara pooa, ha 9 po6HH>y?« 

»IIlTO he MCHH AH6a HCKpOJCHa, 

UIto ah lie Mil cncH3a HC&pojeita, 
KaA je HeMaM c mMe npeopojimi, 
IIIto ah he mh pome h poohiu, 
KaA ja HeMaM odSn rocnoAapa; 
Ako neui Me aapoM AapHBaTH, 
He Aaj MeHH c mbjkom 3HMoaaTH, 

HH C MOJHJCM 6paTOM JMTOBaTH.4( 



167. 

HE BPA-RA CE KYRH AJEBOJKA 
OABEAEHA 

CyHiie cjauie, a nuiia iuuuuiie, 
3jiaTO Jobo AJCBOJKy Boftaiue, 
KaA je 6hao Kp03 ropy 3ejieHy , 
3jiaTO Jobo th*o roBopauie: 
»A nyjeui ah, npcreHCKH jyeBepe! 
HaMauiH mh aM6peA Ha fljeBojKy, 
Aa joj 6'jejio AHiie He noracHe.* 
riporoaapa AHjena AJeBojsa, 
C AecHy crpaHy npcrencKOM AjeBepy : 
»KaA je Moje cpue iiokhchvjio. 
Hen KHCHe h OHJejio ahuc« 
Kba to nyo l)y Bemja Jobo, 
TVxaH Jobo cbbthm 9 roBopno: 
»BpaTHTe ce, KHhemi cbbtobh ! 
Kajia HHcaM y boah /geBojiw.* 
nporoBwa AHjena /tfeBOJKa: 
»Ca rpoaiu ce MpTBaii He noapaha, 
Hh ^jeBOJxa ca npaor KOHaxa, 

!!• 131 



BOAHTC MC JOMHOBy ABopy, 

£a ibcroBO cpue He noracm, 
Kao urro je Moje noKHCHyjio.« 
OAMaouie BHl)eHy AJeBojsy 
3jiaTy Jobh 3a BHJepHy A>y6y. 



168. 
BPJIO CH MH MHO 

BjeTap pyxy y3 noAe Hocaine, 
Ha JoBHHe wope HaHOcauie, 
Aa' y ABopy Apyni He 6HJauie, 
Beh caM Jobo y ABopy cjeftaine, 
CBOJy Apary Ha xpnjiy Apxauie, 
Oko rjiaBC Jiaop 3aBHJauie, 
Kaso xojy 6ypMy Aoroibauie, 
CBOJy Apary y jihuc Jby&bauie: 
»5Khb th 6ho! jecaM ah th mho? 
Jecy ah th Moje ohh Apare? 
Jecy ah th Moja ycra cjianca? 
Je a* th Mexa Moja AecHa py*a?« 

»5KHB TH 6HO, BpAO CH MH MHO 9 . 

Apaxe cy mh tbojc ohh iipne, 
Hero, AparH, h OTau h Majica, 
Cjialja cy mh TBOJa MeAHa ycra, 
Her 9 Kyuija craM6oACxor iuehepa, 
Mesuia mh je TBOJa AecHa pysa, 
Her* nerapH 6pycajiH jacryxa*. 



169. 
AJEBOJKH HAJBEHA PAflOCT 

Ao6pa th mh roAHHHua Aol)e, 
Kba mh Apani HcnpeA ABopa npofte 
H norAeAa y3 nerfuepe Moje, 
Mhhh mh ce, ao Mopa je Moje; 
Kba ja bhahm CBora Aparor ohh, 



132 



Mchh *ohe cpue aa hckohh, 
Kaa ja bhahm CBora Aparor iuieha, 
Mhhh mh ce ja Hapacrox Bella; 
Kaa My bhahm pyry y mhuihoh, 
ria'HC mchh Myxa Ha xjihihoh, 
Kaa My bhahm Tpa6ojiocy pccc, 

IIOAa MHOM Ce ItpHa 3CMJM TpCCC, 

Kaa My bhahm Hory y Tonyry, 
Mhhh mh ce nojiehera Mory. 



170. 

3AUBHJETJArjiyK 

A moj Apani, H3 HOBora rpaaa! 
AoHecH mh y H>eapHMa 'jiaAa, 
MmiOAy'a, aa ce MiuiyjeMO, 
Kajioncpa, Aa ce hc KapaMO, 
Ja hy tc6h CBaxaxa uBHJeha, 
He CHJaHOi hh npecal)HBaHO, 
Hh cryACHOM boaom 3ajiHBaHO, 
H to pacrrc no l)epl)e$y momc; 
Ja hy tc6h Be3CH jarjiyx AaTH. 

171. 
nOHOC MOMKA H £JEBOJKE 

3Ham jih, Apani, xajiooia th Majsa! 
KaA ce oa Hac npohn He Morauie, 
Oa Hauiera HaMa h jopAaMa, 
Oa Mor* HaMa, a oa TBor jopAaMa, 
A oa Moje GypyHuyx xoiuyAe, 
A oa TBOje Be3eHe fteiepMe, 

OA MOJHJe* KP3JIH HH^THJaHa, 

Oa TBOJHJe' Tosa h naniiHpa, 
A oa Moje 6'jejie aHTepHJe, 
A oa TBOje Be3CHe AOJiaMe, 
A oa Mora Be3em 4>epMeHa, 
A oa TBora caMypjin hypinha, 



133 



A oa Moje na<Jrrc oa 6ticepa, 
A oa TBora MyxaaeM nojaca, 

A OA MOJH* CHTHH' OrpJIHIU, 

A oa TBOra 6ara oa ca'aTa, 
A oa mojh* oa mara Gpiuma, 
A oa tbojh' q>MajiH HOxeBa, 
A oa Mora Hejie6H-<t>ecHha, 
A oa TBora mcjic6h capyxa, 
A oa mojh" 3jiaTHH' fejieiuyKa, 
A oa tbojh' ajiMa3-npcrcHOBa, 
Oa MoJHJc' Be3CHH Tepjiyxa, 
Oa TBOJHJe 9 MpKHJe' KOHAypa? 

172. 

MOMKA XBAJIH iUEBOJKA 

Chho!i Apani y anajy npofte, 
06a3pc ce h norjieAa Ha mc, 
Mcjio My je 3JiaTHa aMajjiHJa, 
ricpHHH My je Typa H6pifiiiHMa, 
06pBHite c Mopa nHjaBHiie, 
TpenaBHiie xpiuia jiacraBHue, 
A ABaoxa ABa Bpejia cryAeiia, 
Asa o6pa3a abb ftyjia pyMCHa, 
A abb opxa ABa xaiirajia 3JiaTa, 
A ycra My Kyinja inehepa, 
A 3y6H My ABa Hirca 6Hcepa, 
A jihuc My, saHo xapxo cymie, 
A pyxa My, xaJHO y 6cp6cpa, 
A rp'oiie, saJHO Mjecewiia; 
Onaco ce MyxaAeMOM nacoM 
Oa naca je OTnycrao pece, 
Kba ja bhahm MyxaaeMy pece, 
TIoAa mhom ce iipiia aeMJba Tpece, 
A ab mm ra Eor y cpehn AaAe! 
Aa 3aMpcHM Typy H6pmiiiiMa~ 
JSfi, HcnHiueM 3JiaTHy aMajjiHJy, 
A& AapyjeM ABHJe nHjaBHiie, 
ffp. AapyjeM oa Mopa ehHMy, 
Ab Jb jicthm xaJHO JiacraBima, 



134 



Ab nonHJCM ABa Bpejia cryAeHa, 
Ab H3rpHCKaM ABa !)yjia pyMeHa, 
Ab yBC3CM abb xaHrajia 3JiaTa, 
Aa no3o6jMM icyTHJy uiehepa, 

AB H3HHJCCM ABa HM3a Gncepa, 

Ab c* orpHJCM cjaJHora cyHauiua, 
Ab ce rpjiHM 6HJejiHM pyxaMa, 
Ab nyTyjcM jacHOM mjccchhhom. 
Ab noTpraM MyicaaeMy pece. 



173- 
JbY BHTiY TA J A 

Jbeno th je norjieaaTH 
npcico ApHHe Ha bcaphhc, 
ripcKO oxa Ha aparora, 
y Mor Aparor 6 jejiH aboph, 
Mhhh mh ce 6khe mojh, 

ripCA ABOpOM My 3CJ1CH MCJAaH, 

Ty jyHauH cenp hhhc, 
A moj Apara KOH»a nrpa, 
A ja ctojhm, tc ra meaaM: 
»Mhjih Soxe, nyAHa 6era! 
Coxo ah je, jyHax ah je? 
Bmia ah je, koh>ha ah je? 
CeAJio ah je, cpe6po ah je? 
Y3Aa ah je, 3BHJe3Aa ah je? 
Aparn ah je, cymte ah je? 
Ha mom* AparoM Mop AOAaMa, 
IlpH AOAaMH uiehep nyiie, 
Cjeuihy AparoM y xpnoiie, 
PacnHH>ahy uiehep nyue, 
JbyGHhy ra Mel)y nyua, 
'Be mom AparoM ayuia xyua. 
Hex AyuiMaHHM* cpue nyua. 
Ax! ax! ax! A>y6Hhy ra ja.« 



135 



174. 
JOm flA CY MH UPHE OHH 

npHMopKH»>a KOH>a jauie, 
Ko aejiHJa ca&n>y name, 
Haa Boay ce HajiHocaiiie, 
CaMa cc6h roBopauie: 
»Mhjih Eoxe, Jbcna th caM! 
TaHKa th caM h BHCOxa! 
E'jejia th caM h pyMCHa! 
Joui &a cy mh uphc ohh, " 
Cee 6h crapo noMjiajuuia, 
Cbc 6h MaMOM noMaMHJia, 
HxenbeHO paacemuia, 

HC3KCH>CHO oxemuia. 

Cbc 6h oue pa30UHJia 
A nonoBC pacnonHJia.« 



175. 
BHTiEIII MOJA 

O, ajcbojko, ayuio Moja! 

TaHHO CHHOh 6eCJCAHCMO, 

Ohah ocra ca&n>a Moja, 
Ca6ji»a Moja h aojiaMa, 
y aojiaMH onieaajio, 
H on, 3JiaTa 6e3yBeHTa, 
' Ajae, oyuio, At TpaacHMO, 

riOCJie hCMO nOJIOBHTH, 

MeHH ca6ji»a h jianaMa, 
Tc6h 3JiaTHa 6e3yBeHTa, 
A h Bejipo orjicaajio, 
Onneaaj ce ffo jccchh. 
O jeccHH Gnheui Moja. 



136 



176. 

y3AJiy,a je uPHor nPATH 

Hyao bhIJo* npuje hcbh1)cho, 
'Be zycBojica ApanHHa icynn, 
3a &er jume tph TOBapa 6jiara, 
M tph KOH>a, uito he hocht 6jiaro, 
ria ra boah Mopy Ha o6ajiy, 
Apana je tph ahh yMHBajia, 
IIIto Apana BHiue y.MHBame, 
To ApanHH npibH AOJia3aiue, 
Kaa to BHl)e jiHJena /yeBOJica, 
Apana je y Mope 6aiuma: 
»Hoch BO,ao upHor ApanHHa, 
Ja He xajiHM ipn TOBapa &nara, 
Hh tph KOH>a, uito he hocht 6jiaro, 
Hh tJ>h oxe HHcrora ca<|>yHa, 
Beh ja xcajiHM tph Gujejia juraa, 
lie caM 3ajiyA ApanHHa npajia.« 

177. 

TH CH MOJA 

> 

O zgeBoJKo, nywo Moja! 
y xyhH th xpHBa rpcAa, 
I1pe6HJia th ouy jiefta, 
A MaTepn BHTxa pe6pa. 
0, 4JeBOJico, jsymo Moja! 

y xyhH TH tph AOJia^ 

y jeAHOMe naMyxjiHJa, 
Th ch Moja jayxjiHJa; 
y ApyroM th 6H6epHHua, 
Th ch Moja aiui6epHHua; 
y TpeheMy Tecre xauiHic' 
Ja caM Ayuio, Ha tc auiHK. 
O, ^jeBOJKO, Ayuio Moja! 
npeA xyhOM th 6yHap Bo.ua, 
no H>eM njiHBa xyra nanca, 
Th ch Jiymo Moja ajumca. 



137 



178. 
H MEHH TiE EOr KOr flATO 

O, fljcBoJKo, ayiuo Moja! 
3yroM jicthui, xaHO ncjia, 
y ycr*Ma th caTa Mejia, 
Ha mom cpuy rpyaa Jieaa, 
flaj mh, /iyuio, xaruby mcm, 
Aa pa36HJcM rpyay Jicaa, 
O, jyHaie, 6op t* y6Ho! 
Cbc ce 4>ajiHiu aa HMaaeui, 
A HHiiiTa mh join He naaeiii. 
H mchh he Eor xor »th: 
AjiBauHJy, jaji* auHJy, 
Jaji' Tep3HJy, jaji' hypinjy, 
Ma axo he h Tcp3HJy, 
Tep3HJe cy HCJie6Hje, 
Jl'jeno oae, ji'jeno Hoee, 
Cpe3ahe mh TepJiH m6y* 
H Ha AH6y uiehep nyua, 
Hex AyuiMaHy cpue nyua, 

A H Te6H, aHHHHC, 

Ksm HacraHy ayre HohH, 
Te ce Bpheui h o6pheiu* 
M o MeHH cBe roBopHiu: 
Aa mh Mopeui caAa 6hth, 
TyjiHO 6h 6opy ropy, 
CBJerjiHO 6h tbomc poay. 

179. 
flOEPO AOIDO, MOJE flPATHE! 

Oj» HeBeHKO, moj HeBeHKo! 
3aHece Me koh> 3ejieHKO, 
Kpo3 HexaxBo HeTo6opje, 
npeA HeiHJe 6'jejie ABOpe, 
Kaa heBOJxa wope Mere, 
Ja joj Bejty: »Ao6pa Beie!« 
OHa pene: »ao1)* AOBeie!« 
Ja He ao!)o\ oHy Bene, 



138 



Bch ja ao1)o*, Apyry Bene, 
Kaa ja Aol)o f Apyro bchc, 
*BcBOJKa cc pa3JbyTHJia, 
B'jcjic ABopc 3aTBopiuia, 
A ncHucpc 3axoBajia; 
Kba ja ao!)o' Tpchy bchc. 
*BcBOJKa ce OAJbyrana. 

E'JCJIC ABOpC OTBOpHJia, 

A ncHucpc OTKOBajia; 
P&aocho mc aoHcicajia, 
H pyxaMa 3arpniuia, 
H y jihiic nojbyGHjia: 
»Ao6po aouio, moj AparaHHc!« 



180. 
HCTO, AJIH flPyrOJAMHJE 

J. 

Oj f HCBCHKO, MOJ HCBCHKOt 
3aHCCC MC KOH> 3CJ1CHKO, 

Kpo3 Hcxaxo Hrro6opjc 9 

TIpCA HCHHJC 6'JCJIC ABOpe, 

Kaa hcBojxa mctc ABope, 
Ja joj Ben>y: »Ao6pa bchc!« 
Oiia pchc: »ao1)* aobchc!* 
Ja hc Aoftox oHy Bene, 
Bch ja Aoftox Apy ry bchc, 

KaA TO ABOpH 3aTBOpCHH, 

'BcBOJxa ce pa3Jbynuia, 
E'jejie ABopc 3aTBopmia, 
A ncHucpc 3axoBajia, 
KaA ja Aoftox Apyry bchc, 

KaA TO ABOpH OTBOpCHH, 
A nCHUCpH OTKOBaHM, 

*BcBojxa ce OAJbyntna, 

E'JCAC ABOpC OTBOpHJia, 

A ncHucpc oneOBajia, 
Ja joj BCJby: »I)cbojhhuc!« 



139 



OHa Be jih: »Ijc c\ MOMiHhy?« 
Ja noBpaTHx Bpana KOH>a: 
»'Ajac, ayuio, 6Mheui Moja, 
BoAHhy tc cbomc ABopy, 
Aa mh 6'jejie ABope mctcui, 
Aa mh crapy Majxy cjiyuiaui, 
Aa y ABopy BaTpy jiojkhui, 
Ila3Hhy tc ko h cc6e, 
A jbyGHTH ko h Ayiny.« 



181. 

flPArA -fiy cjiyuiat, a heapafa 

HETiy 



J. 



Koh> 3Cjichko pocHy ipaBy nace, 
CaxaT nace, a ABa ocnyxyje, 
Tie zycBOJKa MHJiy Majxy mojih: 
»He Aaj* mchc 3a Heapara, Majxo! 
Ako jih Me Aaaeui 3a Heapara, 
Bjepa Moja, cnyuiaTH ra Hehy, 
KaA HCAparH H3 napuiHJe Aofte, 
CjeAeh hy ra AonexaTH, Majxo, 
CjwchH My roBopHTH, Majxo: 
'Mil* oTajie moj hcmho aparH, 
JajiH cjcjih, jaji y ayhaH aJAe.' 
Ja hy HhH y ropy 3CJieHy. 
Ila hy 6paTH HCMcpHKy TpaBy, 
Te hy TpaBOM yMHBaTH JiHiie, 
Hex j* HCAparoM ropxo h hcmcpho; 
Ako jih Me Aaaeui 3a Aparora, 
Bjepa Moja, cnyuiaTH ra ohy! 
KaA mh Aparn H3 napuiHJe Aol)e, 
CTojeh hy ra AonexaTH, Majxo, 
CTojehH My roBopHTH, Majxo: 
'CjeAH aojih, jmjen nejie6HJa! 
Ha c 9 jbyGHMO h Aa ce rpjiHMO, 
JajiH cjeAH, jaji' y ayhaH * qjAe, 



140 



Te mh KpoJH AH6y h KaflH<J)y, 

Kaxo he mh 6ojbe yjucaTH.' 

Ja hy h!ih y ropy 3CJiCHy, 

Te hy 6paTH pyMCHy pyxniiy, 

Or py*e hy hyjicy H3Bajurni, 

ria hy CBoje jimie yMHBaTH, 

Hex je AparoM mcaho h mehepHO.« 



182. 
3A TVBHJEM CPIJE HE EOJIH 

HrpajiH ce BpaHH koh>h, 
Kpaj AyHaBa Ha o6ajiH, 
Mehy co6om xcy6opHJiH 9 
Aaj HaM, Eoxe, nyroBaTH, 
riyTOBaTH, BOJeBa-ra, 
A AyHaBa He iijiobhth, 
JJyn&BO je njiaxa Bona, 
CHHoh MOMica OAHHJejia, 
A jyTpoc ra Ha Kpaj 6aiw; 
Aa j* y MOMica CBOJa Majxa, 
3a aaH 6h My jaae 3Hajia, 
A 3a wa 6h pa3a6pajia, 
A Tpehn 6h Ha rpe6 aouijia; 
An* y MOMxa Tyfta MaJKa, 
3a roAHHy jajie 3Hajia, 
A 3a ABHJe pa3a6pajia, 
A, Tpehe My Ha rpo6 aoiujia; 
Aji' no H*My TpaBa HHKJia, 
AJeTejiHHa ao xojMHa, 
no h»oj nacy xouiynme, 
H neTBepo jbejMHHajiH, 
MyBajia hx ^jeBOJiHua, 
Ha h»oj 6jeuie xouiyibHua, 
Hht je TKaHa, hht npeaena, 
Beh on 3JiaTa H3JiHBeHa, 
ToBopno jiHJen jyHax : 
»Ja xaxBa je Ta /yeBojica? 
Hnje Bpjio hh jiHjena, 



141 



H3 nena joj cyHuc oija, 
HcnoA rpjia MJeceiHHa.« 
ToBopHO JiHJen jyHBK: 
» Ax m mm ce npo6yjurrH, 
Bojiho 6* je noji>y6HTH, 
Her 9 y Bochh nauia 6hth, 
Bojiho 6m 9 ui ibOMe cna™, 
Hero c ayuiOM y paj era™?* 

183. 
HERY HMKOr, BER KOHUIHJY 

Kouiynme, poena th cm! 
'Be ch 6ima, tc ch pacna? 
Ja caM 6mia Ha aajiexy, 
Huuia 6paTy no 4JeBojxy. 
Je ji' aajiexo Ta qjeBojxa? 
Hhjc Bpjio hh aajiexo, 
TpH ahh 'oaa npexo nojba, 
H hcthph npexo Mopa. 
Je ji* jiHJena Ta ^jeBojxa? 
Hnje Bpjio hh JiHJena, 
H3 nejia joj cyHue enja, 
HcnoA rpjia MJeceiHHa, 
3B 9 je3AaMa ce HaxHTiuia, 
y ueny joj aMajjraja, 
AMajjiHJOM c* xyHHJauie: 
» A Taxo mh aMajjiHJe, 
Hehy jby6HT ja6amiHJe, 
Beh xoHuiHJy H3 Ma 9 ajie.« 

184. 

MOMAK 3A Uy Py CBE flAJE 

y njiaHHHH ja6jiaH apBO pacre, 
Mecro Hbera cjeBep o6jia3auie, 
JaGjiaH My ce ymhjmto mojih: 
»Oj, cjeBepe, moj no Bory 6paTe! 



142 



HCMOJ MCHC MeCTO O&TOHTH, 

JlHJen caM th nopo/i ropbiiHo, 
Ha tph rpaHC tph ja6yxe 3JiaTHC. 
Ha HCTBpToj chb coko cjcljamc, 
H oh nie/ia y3 nojbc iimpoKo, 
Tie zxBa 6paTa *HTap jiosax jiobc, 
yjiOBHiue cpHy h KouiyTy, 
H jbCJbCHa 3JiaTHHJc* poroBa, 
CyjiTaHHJy y TKyry xatfrraHy, 
H Mapyuiy y TaHKOJ KouiyjbH 
Mjial)H 6paTau crapHJCM roBopH: 
» Ja hy, 6paTc, jiosax ahjcjihth, 
flahy tc6h cpHy h KouiyTy, 
H JbCJbCHa 3JiaTHHJe' porosa, 
CyjiTaHHJy y TKyry Katjrraiiy, 
Mchh Mapa y TaHKoj KouiyjbH, 

AKO TH JC H TO, 6paTC, KpHBO, 

flahy tc6h h c Mapc Kouiyjby. 
Ja hy HtlH y HOBy napiiiHJy, 
KynoBam Ha Mapy Kouiyjby, 
y3chy jc cc6h 3a Jby6oBijy.'« 



185. 

EJE5KH K MEHH flOK ynHTAM 
MAJKE 

»0, fljCBOJKO, MOpCKa TpIbHHHUC! 

TpHC cpue tc6c rjieaajyllH, 
A aa mh tc xaxo AofaBHTH, 
HyAHO 6h'tc nojby6HO gjotko, 
UIto 6h MCAHa npHjiHnajia ycra 
3a pyMCHC !)yjic ;ycBOJaHicc.« 
»Mjuuk> momhc, 6h ji v th mhjio 6hjio?« 
»flpara Moja, a uiTa 6h th 6hjio? 
He 6h ycra Ha Jinuy ocnuia, 
He 6h MaJKa Ha jinuy no3Hajia, 
Ako no3Ha oxapaT* tc Hchc, 

Ax* OKapa H36HTH tc Hchc, 



143 



Ak' h36hjc ohcpaT tc Hehe. 
Ak* ohepa, 6je*H k mchh jxywo. 
M to, ayuio, zxok ynHTaM MaJKc.« 

186. 

MOMAK XBAJIER' flJEBOJKy CEBE 
nOHM3KABA 

PocHa jiHBaaa 

EpAOM ibHxajia, 
Ty mh AJCBOJKa 

EHcep HH3ana. 
Mommc j* rjieaajio 

C ipehe JiHBa^c: 
Myjcui ajcbojko, 

MyjcM, JbcnoTo! 

Tbojc cy omh 

MopCKC TpH>HHC 

A ja caM jy Hax 

Tph»hhh TpHax: 

Tbojc jc jihuc 

5KapKO cyHaiuue, 

A ja caM jy Hax 

ripH cymiy o6jiax; 

y HaiUOJ 3CMJbH: 

Cjihmho o6hhho. 
CHHJer He naaa, 

KHiua HHK&aa, 
Beh yB'jex naaa 

MeAHa pocHua, 
Th ch, AjcBojico, 

Moja AyuiHua. 

187. 

HHCAM PHEA, BER TBOJA flPArA 
Tibe3AO Biuia v THua jiacraBHua, 

Ha CeJIBHJH H8A BOAOM CTyACHOM, 

Tibe3AO Biuia, rH>e3AO caBHJajia, 
Ty AHJi6epH Ha Te<t>epHM iwy, 



144 



npea H»HMa je Coprah ^hmhtphjc, 
Cbh AHJiSepH cjenH 'jiaaoBaTH, 

*JISUOBaTH 9 pyJHO BHHO IHfTH, 

Ajih He mhe Coprah flHMHTpHJe, 
Beh oh oac MjiatjaH BparoBaTH, 
ria ce ncH>c ccjibhjh Ha rpaHy, 
Oajiomh oe oa ccjibhjc rpara, 
r^H jc cpeha, Ty je h Hecpeha, 
Ilsue Ahmuio y BOAy cryaeHy, 
flpara My oe Ha boah Aeciuia, 
y<t)aTHjia njicMCHHTor AHMiiiy, 
IlporoBapa ojicmchhth Ahmiiio: 
» 9 Jlajwa pH6o ! 6p*e ji 9 Me y<t>aTH ?« 
IlporoBapa jiHJena jqeBojxa ; 
»He 6oj mh ce, mhjio Moje Aparo! 
Ja HHJecaM pn6a BOAeii»aHa, 
Beh ja jecaM TBoja mhjiochhiuu« 

188. 

KO CE nPHJE nPOBYflH, HEK 9 JbYEH 

Me!)y ABJeMa BOAaMa, 
Meljy TpHMa ropaMa, 
y fly6oicoj aojihhh, 
Zfcoje MjiaAO 3acnajio, 
Jcaho ApyroM roBopn: 
»Ko oe npnje npo6yAH, 
JeAHo Apyro aa ji>y6H.« 
Bor noMoaxe jqeBojiiH, 
ria oe npnje npo6yAH, 
Mjiaaa MOMxa o6ji>y6H: 
»ycTaH* rope, ji>y6jbeHH 9 
fla HAeMO y nojbe, 
y<t>aTHT ce y kojio, 
HeMoj cTara ao Mem, 
Beh ao Apyre xpaj MeHe, 
JbyAH c 9 AaHac 1)&bojih, 
A xceHe cy coTOHe, 
A uype cy BparoBH, 
O CBaieMy roBope, 
O Hac ABOJe HaJBHiue: 

12 - CPnCKE HAPOAHE OIECME M3 EmX I 145 



'Oho woje jbyfoeHO, 
Oho abojc rpjbeHO.' 
Ahhjccmo, oopa mh, 
Behe CHHOh h jyTpoc 

M MHGJIHMO A0BCMC.« 

189. 

HHKO HE MOrAUIE OTBOPHTH 
JIACTABHUY BEft COKO 

npOTyxnuia jiacraBHiia 
y Kadray 3aTBopcHa: 

»K0 OH Mem OTBOpHO? 

BeaeH 6h' My jarjiy k aajia, 
BeaeH jarjiy k h 6ouiiajiyic, 
H joui 6h My Jby6a 6HJia, 
Jby6a Sana, ay*aT aajia, 
y KpHOiiy noqcljcjia 
H jcflHOM ra nojby6HJia.« 
To 3anyjie cbc Tepwje, 
TepJiH wGy pacnpoaauie, 
3jiarac KJbyMC caxoBauie, 
Ajih BpaTa 3aKoaaHa 
Otbophth He Morouie. 
To 3aiyuie cbc hypiHJe, 
CaMyp hypKC pacnpoAauie, 
3jiaine KJbyne caxoBauie, 
Ajih BpaTa 3aKOBaHa 
Otbophth He Moroiue. 
To 3anyuie KyjyHunje, 
BHoep-na^rre pacnpoaauie, 
3jiaTHe KJbyMe caKoaaiue, 
Ajih BpaTa 3axoaaHa 
Otbophth hc Morouie. 

Aok AOJiehc CHBH COKO, 

TpcHy kphjihm' o apainMa, 
Ajih BpaTa 3axoBaHa 
CaMa My oe oTBOpHiue. 



146 



190. 
KJIETBA flJEBOJAHKA 

Myuixa rjiasa h iiiymiMTa rpaua: 
Yaph rpaHOM no 3Cjichoj TpaBH, 
JIhct oniaac, a rpaua ocnme: 
OHax'a je Bjepa y jy Haxa, 
Ron noji>y6H: »Y3chy tc, Apara !« 
Kba nojby6n: »£ok ynmraM 6a6a!« 
Ba6o bcjih: »floK yrorraM pOAa!« 
A poa bcjih: »£ok pojm 'uieHHita!« 
Ja aa Bor Aa, tc My He pOAHJia, 
He pOAHJia hhm 'uiemma pafta, 
Beh pOAHJia JbyjbeM h KyxojMM! 
Kojihko je y myMH 6opoBa, 
Oh'jihko ra yapmio rpOMOBa! 
Kojihko je y uiyMH jejiHua, 
Oh'jihko ra yApiuio crpcjiHua! 
Kojihko je Ha KpyuiKH Kpyinaxa, 
Oh'jihko ra y6iuio nyuiaxa! 
Kojihko je Ha jarjiyxy rpaHa, 
Oh'jihko mh AonaHyo pam! 
Kojihko je Ha jarjiyxy Be3a, 
Oh'jihko mh AonaHyo CBC3a! 
Kojihko My Ha jarjiyxy xyxa, 
Oh'jihko mh AonaHyo Myxa, 
IIIto je mchc MJia^y npesapHO, 
M ca qpehoM mchc pacraBHo! 

191. 

Uypa kyhe ihto je kyae 

Moja Apara, Moja Apara Ay mo! 
Kyae mh tc ao TpH xyAHoaa: 
Jcahh Bene: »Caiui»HBa jqeBOJKal* 
ApyrH Bejie: »Jbyra xao ryjaUc 
TpehH Bejie: »IljiaBH' je OHHJy!« 
O, moj Apara, xHBa xejbo Moja! 
Hncy roiaBe, hh oabhuic BpaHe, 
Behe Apara kbko tc6h Aparo. 

ir 147 



Kojh aerie, Jbyra xao ryja, 
Jleme My ce y cnja nepHHHy ! 
Kojh bcjic, caibHBa jqeBOJxa, 
y GojiecTH He HMao camca, 
EojiecHa ra npcBpTajia Majxa, 
Oa Tiypl)eBa jxo MHTpOBa AaHxa, 
CByxyaa My Jinjexa ipaaxiuia, 
H y mchc h y mojc Majxe, 
Ja HMajia, ajiH My He Aajia, 
Jep je mchc aparoMe cxyAHo! 

192. 

UIAJbHBA KJ1ETBA 

BHTa jeno, HCTHHa je 6hjio ! 
Ja ce AparoM y H<apa caBmia, 
y H>eApMMa 3HMy 3HMOB&na, 
Ha KpHjiy My Jbero jberoBajia, 
Ha MHuiHiuf Te4>epHMOBajia, 
ria moj Apara caA h He 3Ha 3a Me; 
Jlot\*Tt Apyre, He 'oAHjie JiyAe, 
£a BaM xaxeM iiito je Myuixa rnaBa, 
Myuixa niaBa, h iiiyuiifcaTa rpaHa; 
YApH rpaHOM no 3ejieHoj TpaBH, 
JIhct onaae, a rpaHa ocraAe; 
KaA ce 6HJa* c ApaniM 3aBJepmia, 
TBptja 6jeuie Bjepa oa xaMCHa, 
A AaHac je Mexuia oa naMyxa, 
Jepa AparH BJepoM npeBpTauie, 
BojiecHa Te npeBpTajia Majxa, 
Oa MHTpOBa ao *Bypl)eBa AaHxa, 
KaA ho pacre nHTOMa jby&ma, 
KaA ho KBaTH pyMeHa pyamua, 
CByxyAa My jmjexa Tpaxmia, 
H y MeHe h y Moje Majxe. 
A ja He AaM, a pehn hy Majun : 
»floAaj, MaJKO, y MauiTpa<J)H BHHa, 
Hex ce BHJa oxo Mora ABOpa, 
KaJHO Marjia okojio oxara, 
KaHO momuh oxo AJCBOJaKa.« 



148 



193. 
HE KAJE CE, BER IHTO KYHE 

YpaHiuia Ha Bozwuy Mapa, 
3a h>om Jobo KOH>a HrpajyhH: 
»JecH jih mh ypaHHJia, Mapo?« 
»JccaM, Jobo, icaa mh 6hjio aparo!« 
»Hcmoj TaKo, xajaheui ce, Mapo!« 
»Hehy 6orMC hh ajara, Jobo, 

JOUI HMtLM ropC HCJIOMJbCHC, 

H rocnoAe Mjiaae HeareibeHe, 
Mhctc q>Mc HMa HenpejiHTe, 

CpMa MOMUH, a 3JOTO AJCBOJKC, 

*Ohc cpMa aa cc no3Jiahyje, 
Hchc 3JiaTo q>Mc CBaxojaice, 

HhCTO 3JiaTO nOTaBHHTH Hchc, 

Moj ce Aparn oskchhth Hche.« 



194. 

Uypa flpyroj nPEOTEJiA flPAror 

A moj apani, paHH 6ocHJoie! 
PaHo th Te 6HJa* nocnjajia, 
Aji v Te y6H oiaHa H3HCHa^a, 
rioTpra Te xoHa H3 Maxajie, 
Ja aa Eor aa, Te ce noMaMiuia, 
M noMaMHa no ropH 'o/uuia, 
3eMjby jejia, c jiHcra Boay niuia, 
Ha ciyaeH ce KaMeH Haoioibajia, 
KaMeHo joj Majiw cpue 6hjio, 
Koja jcctc KaMCHa pojw jia, 
UIto je HHJe naMerH yiiuia! 



149 



195. 
AKO JEMH HE Y3ME, Y3ERE flPVrH 

Koho mojb, jaite pa36iiyl)CHo! 
BpJio th tc 6HJa 9 pa36jiyjiHO 
H Ha Aeaiy pyxy nayiHO. 
Moj KOHuiHja, 3JiaTanH Kyroja! 
Ajicm kohuio, ajicM Apara jqyuio! 
Mhcjihid kohiiio, yAam oe Hchy, 
Ta Bana, hh neicaT tc Hehy, 

Cbom hy cpuy ca6yp yiHHHTH, 
On Te6e hy ohh imkjiohhth, 
Ila hy Apyro aarneAaiu Aparo, 
Jan 9 fojbera, jaira hh ropera, 
JanH 6era, *a 9 h Te6e Apara; 
MMa jouiTe rope hcjiomji>chc, 
M rocnoAe MJiaae hc5kch>chc: 

KO MOJ 6yA€, 03KCHHT CC HChC, 

Mnja 6yACM, ynar My ce Hchy ; 
Jcct TaKO mh OHora jy Haxa, 
KoMe 'ho caM h MHJia h apara, 
Kom* HHJecaM hh mojiht ra Hehy. 

196. 

HE MHCJIH, EHO TH flPATOr 

AniHKOBa* TpH roAHHe abhb, 
Ja hc bhIjo' $aJAe hh 3HjaHa, 
Hht* ja bh1)o' Aparoj 6'jejia jihiib, 
Ochm TpHnyT y3 TpH roAHHHiie: 
Jcahom bhqo'» junte yMHBaiue, 
ApyroM bh1)o\ Bory oe MOJMiue, 
TpehoM bh!)o', Ayuiexe crepauie, 
AM Ayuiexa jcabh no ApyroMe, 
A noA rjiaBy ABa Mesa jacry sa 
H HCM6epjiH iapuia4> no <iapnia$y 
H KyMauuiH jopraH no jopftuiy, 
Ila Ha jacryx pyxy HacjioHtuia, 



ISO 



Craae uypa mhcjih npeMmmuTH: 
»Mhjih Eoxe, l)e jih mh je Apa™?« 
flox AOJiehe chb 3oieH coram. 
11a roBOpH jiHJenoj AJeBOJiw: 
»Hc 6pHHH oe jiHJena AJesoJKo! 
Cba caM 6ho y ropH 3Cjichoj, 
Bhaho caM TBOJera aparora, 
Tie oh cjeAH, 'jibaho bhho rage, 
GnyxH My ra H3 ropmie Biuia, 

fleCHOM pyKOM H jaJIAy3JlH iaiIIOM.« 

197. 

flBOCTPYKH EJIArOCOB 
Jobo MaJKy no l)yji-6auiMH BOAa, 

flOBOAH je MpKOJ TpibHHHIUi; 
»BHAHUI 9 MajKO, MpKC TpftHHHUC! 

OHaxe cy omh y aJcbojkc, 
y aJcbojkc, a y Moje, Majico.« 
floBOAH je xpHHy 6hjcjiomc: 
»Bhahw, MajKO, KpHHa 6HJcjiora! 
Osaxo je JiHue y zucbojkc, 
y AJCBOJKC, a y mojc, Majxo.« 
»HcKa, chhc, cyl)eHa th 6mia!« 
»H th, MajKO, nyHo atma 6iuia!« 

flOBOAH je BHHOBOJ JI03HUH : 
»BHAHIII, MaJKO, BHHOBe JI03HUC! 

OHax'e cy pyxe y jyeBOJKe, 
y AJeBOJKe > a y Moje Majico.« 
»HcKa, chhc, cyl)CHa th 6Hjia!« 
»H th MajKO nyHo XHBa 6iuiaJ« 



198. 

BOJBEr 'OTiy, A TOPErA HEfey 

riouieTaiio 3JiaT0 MaTepHHO, 
Ilo 6ocraHy no cbom tyjiHcraiiy, 
UleTajyhH 6ocraHinye Kapa: 
»EocraHUHJe, jeAHe jajiamiHJe! 



151 



Taxo mh oe y 6ocraify paw, 
Taxo mh oe mobh cyM6yji cajxH, 
Taxo mh oe jmjkh npecal)yje, 
KaMO TyH»e, mmo jih Hapairae, 

KaMO JIH B8M JIHMyHOBH XyTH? 

KaMO jih BaM pyMCHa py*Hua?« 
OHa aac pyMCHOj ja6yiiH, 
Jbyro ubhjih pyMCHa ja6yxa, 
nimuia je Jinjena jqeaoJKa: 
»I1Ito je Te6n pyMena ja6yKO?« 
ToBOpHJia pyMeHa jaSyxa: 
»He nHTaj Me, Jinjena jyeaoJKo! 
Pdjuuia caM poaom uiehepHHJeM, 
Caax Me 6epe, aa caaxora HHcaM.« 
ToBopHjia jiHJena jqeBOJKa: 
» A, jaSyxo, jewe th cmo cpehe. 
H ja MJia^a, Jinjena jqeBojxa, 
Csax Me npocn, 3a cBaxora HHcaM, 
Kora *ohy oHor mh He ziaay, 
Kora Hehy h chjiom HaMchy ; 
Ta Bajiaa, hh OHora Hehy, 
Ila aa 6h oe HHxaa He yjuuia, 
flahy CBOje pyxo Ha TCJiana, 
Ila hy HhH no CTaM6ojia rpaaa, 
Ty hy nnejiaT npcMa cc6h aparor, 
pojbcr *ohy, a ropera Hchy.« 



199. 
nPHHEKAJ ME, CYHIJE 

5KapKO cyHue, He noiHBaj paHo! 
He 6h ji 9 iiajbe y MaTcpc 6iuia, 
He 6h jih ce CBaieM Hayuuia: 

*HTpO TKaTH, CHTHO IIHpjIHTaTH, 

TaHKO npecTH, njiCMCHHTO Becra, 
H rocnocKC mhtmc pacnjieTara. 



152 



200. 

noEjErayji a flH3MPy ajebojka 

Joui 3opnua He 3a6HJejbejia, 
Hh AaHHua noMOJiHjia jmua, 
Aji' noBHKa ca rpana jiH3nape : 

»Ko jc OBflH Ha boah 6poaape? 

Ko je jyTpoc npcBco zycBOJKy ? 

CHHoh Me je oxeHHjia Majxa, : 

A jyTpoc mh yreicjia zycBOJKa, j 

Hh jbyGjbeHa hh OMHJioBaHa, ] 

Hh jyHaHKOM cpuy npHBHJaHa, j 

H yxpajia l)y3aaH H3 H>eaapa, ] 

y fjyraaHy croTHHy flyicaTa.« i 

JIok noBHxa ca Boae 6po^ape: 

»A 6oraMH 9 ca rpaaa jxmnapel 

Ja caM jy-rpoc npeBC30 njeBOJKy, 

A&na mh je hcthph ayxaTa, 

JlyKXT aajia aa joj Jialjy aaaeM, 

.HyxaT aajia aa joj iipyMe icaaceM, 

TpetlH aana na je He npoieaxeM, 

A neTBpTH aa je hc o6n>y6HM.« 

201. 
EHEEP EEPE MOMME H flJEBOJHE 

ypo^Hjia 6n6ep ropa, 

Ajpoae, poaeMOJ!*) 
Oa poaa ce caBHJajia, 
HeMa ropy ko aa 6epe, 
Behe 6paTau h cecrpnua, 
Ba3aaH 6paiue, He o6pauie. 
ypo^Hjia 6n6ep ropa, 
On poaa ce caBHJajia, 
HeMa ropy ko aa 6epe, 
Hero MOMne h ^jeBojne, 



*) npHnjeia oe yaa cbuh pejiax. 



153 



Ca'aT 6pame, h o6pawe, 
H y CHonjbe noBC3auic, 
y CHOiuby ce H3Jby6miie. 

202. 
3A JEflHHUA OTiy 

OCMCpHUa flOJia3HJIH, 

Te cy MajuH foBopHJin: 

»#aj mm, MaJKO, Ty TBOjy fljcBOJKy?« 

»KojiHKa cy, Majxo?« 

»OcMCpHua, inhep*o,« 

»OcMCpHua, 

Cc^MopHua, 

IUecropHua, 

IleTopHua, 

MeTBopnua, 

TpojHua, 

/jBOJHUa, 

CaM jeaaH, 

Hh jeaaii, 

Hehy th, MaJKO, 3a jemima noh.« 

* * * 

CeAMopHua zxojia3HjiH 9 

Te cy MajuH tobophjih: 

»#aj HaM, MaJKO, Ty TBOjy ;geBOJKy?« 

»KojiHxa cy, MaJKo?« 

»Cc < aMcpHua, uihepxo 9 « 

»Cc^McpHua, 

IIIecTopHua, 
IleTopHua, 

MCTBOpHUa, 

TpojHua, 

^BOJHUa, 

CaM jeaaH, 

Hh jeaaH, 

Hehy th, MaJKO, 3a jearnma noh.« 



154 



* * * 



IDiecTopHua AOJia3HJiH 9 

Te cy MajuH roBopHjiH: 

»J5aj HaM, \iaJKO, Ty TBOJy ^jcBOJKy?« 

»KojiHKa cy, MaJKo?« 

»UIecTopHua, mhepico,« 

»UIecropHiia 9 

IlcTopHua, 

MCTBOpHUa, 

Tpojmia, 

^BOJHUa, 

CaM jeaaH, 

Hh jcaaii, 

Hehy th, MaJKo, 3a jeamma noh.« 

* * * 

IlCTOpHUa AOJia3HJIH, 

Te cy MajuH tobophjih: 

»flaj HaM, MaJKo, Ty TBOjy 4JeBOJfcy?« 

»KojiHKa cy, MaJKo,« 

^FIcTopHua, uihcpKo,« 

»ITcTopHua, 

MCTBOpHUa, 

TpojHua, 

flBOJHUa, 

CaM jeaaH, 

Hh jeaaH, 

Hehy th, MaJKo, 3a jewHiia noh.« 

* * * 

MtTBOpHUa AOJia3HJIH, 

Te cy MajuH roBopHjiH: 
»flaj HaM, MaJKo, Ty TBOjy 4jeBojicy?« 
»KojiHKa cy, MaJKo,« 
»MeTBepHua, uihepxo,* 

»MCTBCpHUa, 

TpojHua, 

flBOJHUa, 

CaM jcmh, 

Hh jeoaH, 

Hehy th, MaJKo, 3a jewHua noh.« 



155 



* * * 

TpoJHua cy aojia3HJiH, 

Te cy \iajuH roBOpHJiH : 

»flaj Ha.M f Majxo, Ty TBOJy AjCBOJxy?« 

»KojiHxa cy, Majxo?« 

»TpojHua cy, iuhepxo,« 

»TpoJHiia, 

#BOJHlia, 

Ca.M jeaaH, 

Hh jeaaH, 

Hehy th, Majxo, 3a jcahhiui noh.« 

* * * 

ABOJmia cy aojia3HJiH, 

Te cy MajuH roBopiuiH : 

»^aj HaM f MaJKO, Ty TBOJy AJeBOJxy?« 

»KojiHKa cy, MaJKO?« 

»/jBOJHua cy, uihepxo,« 

»ABOJHUa 9 

CaM jeaaH, 

Hh jeaaH, 

Hehy th, Majxo, hh 3a jewor noh.« 

* * * 

JeaaH zxHJiSep aojia3HO, 

Ila je MajuH roBopno : 

»flaj mh, Majxo, Ty TBOJy ;yeBOJxy?« 

»KoJiHKa cy, Majieo?« 

» JeaaH ^HJi6ep, uihepxo !« 

»Caa hy th, Majxo, 3a jeaHHua noh.« 

203. 
CBE BH nPETOPEJIA. AJT HE Mory 

'bM hh riorjiEflA. 

A moj apara, jeflHa npejiHBOzxo! 
FIpejbeBaui ce h TaMO h aMO, 
KaJHO Boaa Ha nerapH 6pozxa, 
H 6pojiapHC jenHOM boaom npol)e, 



156 



A TH HChCUI JC^HHJCM COK8KOM, 

Bchc HAeui Kp03 ^cbct coicaKa, 
M th ruie/iaiu ^cbct jyeBOJaica; 
3Haui jih, Aparn, icaa ce 3aicjiHH>aiiie, 
TBpl)a Bjcpa 6JC111C on icaMeHa, 
A AaHac jc MCKiua on naMyxa; 
Cbc 6h Te6n npcropcjia MJiaaa, 
An* He Mory HaaiiH 'oaa TBora, 
HaaiiH 'oaa h l)y3eji nonieaa, 
flocra ch Me nyTa norjieaao, 

H npea aocthm* h npea jjyuiMaHHMa. 



204. 
JECH JT MEHH MJECTO OCTABHJIA 



Moja Apara, jecn jih 3acnana? 
JecH ji v MeHH Mjecro ocraBHjia, 
no ayuiexa h nojia jacryica, 
H Gnjejiy no jacryKy pyKy? 



205. 
JA UITO BH TH BHJIO? 

Ja nouiera' xpaj HoBora Caaa, 
Cpere mchc dnpTauiHua MJiaaa, 

CyKH>OM B03H, KCUCJbOM TOBOpH : 

»EHpTauiHiie 9 Aa th ji>y6HM JiHue?« 
»Mjiaao MOMMC, mhjio 6h th 6hjio?« 
»BHpTauiHue, ja urra 6h th 6hjio?« 



157 



206. 

ayro BPHJEME 



Ba3^iaH Mjiaiia ja npecHfto' caiua, 
MckajyhH ko he mchh aoIih, 
McKa* Aparor ao hcthph caTa, 
riax H3Hl)o 9 Ha coxaMHa BpaTa*) 
Aji 9 oe Apara HcnpeA asopa uiehe, 
OecHh CKiwa, Bora mh Ha3HBa, 
A ja H*My: ^Ybcjio th uB'jehe. 
UIto ra CHJeui xan th hhIih Hchc.« 



207. 
BOr flAJE CPEHY H3HEHAM 

AJCBoJKa jc Majio AJCBOBajia: 
CeaaMaeceT h ccaem roAHHa. 
Cc^aM nyra Ha ha6y OAHjia, 
E'jejiy pyicy Ha ha6y MCTajia: 
»'Ra6o Moja, He yaaaox th ce.« 
A H3 ha6e HeuiTO nporosapa: 
»MojT oe Eory, cnpoTa aJcbojko! 
Bor he t 9 AaTH cpehy H3HeHaaa, 
Berjiep-6era H3a UapHrpaaa, 
CaeicpBHuy Berjiep-6era Majicy, 
AeseT 6pahe AeseT AJeBepOBa.« 



•) y Capajesy j^jesoJKe muajy o6Hiaj pa3roaapaTH oe c momummi c 
BpaTa, jep cy npo3opM 6mjim 3aiuiereHH ( mjih y o6op (aBJiHJy) OKpeHy- 

TH. 



158 



208. 
yflATiEIII CE H nOKAJATiEUI CE 



MoMaK MOMy yMHJbaTO 30bc, 
MoMa My ce oxojio OA3HBa: 

»UlTO JC, MOMMC, He 02KCHHO CC!« 

»0 aJcbojko, tm cc hc yaajia 
flox He poah jasop ja6yKa\ia, 
Cysa Bp6a rpoxl)eM bhhobhjcm. 
flox He hhkhc uMHJbC no coKaicy, 
Rok He nyjeui xaxo pn6a njcBa.« 
npenaiie ce Jinjena AJCBoJKa, 
Ona iwe y noibc iunpoxo, 
Ona caw jasop ja6y xaMa, 
CyBy Bp6y rpoxfteM BHHOBHJeM, 
Ona CHJe umhjm no coxaxy, 
ria oTuae Ha thxo AyHaBo, 
OHa cnyiiia xaico pH6a njeBa, 
Pn6a njesa: »He Jiyayj, Ajesojxo! 
Yaaheiii ce h noxajaheui cc, 
CnoMHH>aheui uapcrBo 4JeBojaixo.« 
Ehjio Bp'jevic, na ce h yaajia, 
YAajia ce, na ce noicajajia, 
H OBaxo OHa roaopHJia: 
»A)CBOBaH>e, Moje uapoBaibe! 
Uap th 6HJa 9 aok ^jeBOJxa 6HJa\ 
A aa mh ce way noBpaTHTH, 
JaKo 6h ja uapcrBo uapoBajia, 
On 3eMaji>a ltyMpyx y3HMajia, 
H3 3eMyHa Ha rpaHH JieMyHa, 
H3 MHCHpa 6iijejia 6ncepa, 
H3 Mjberaxa acynijex oyxaTa, 
H3 Capaj'Ba TpH AHji6epa Mjiaaa.« 



159 



209. 
nA3HTE HEJAKY flJEBOJKY 

M3H!)OLLie CBaTH H3 By ah Ma, 

H3Be^ouie JiHJeny AJCBOJKy, 
Hh* cy CBaTH, HHJa je iueBOJxa? 
Oho CBaTH MejieftaHOBHha, 
A 4JeBOJica KaneTaHOBHha, 
nopynyje KaneTaHOBHhy: 
»A moj 3Ctc, Mcjict)aHOBHhy, 
Ila3HTe mh JiHJeny iyeBOJxy, 
AjeBojxa je jiyaa h Hejaxa.« 
(XaroBapa Mejiel)aHOBHhy: 
»A moj nyHHC, KaneTaHOBHhy! 
Axo th je Jiyaa h Hejaxa, 
Th joj nouijbH uiHuiaxjiH 6euiHxy, 
Y3 6euiHxy TanaHy po6HH>y, 
Hex je Jbyjba ahcbh no Benepn. 
Ja hy HofhH Ha GHJejioj pyuH.« 



210. 
TPH HAJPE'BA BMJbA 
BHHixe nnje JoBaH xaneTaHe, 

llojx xajiHHOM ca CBOJOM ApyXHHOM. 

KajiHHH je Jobo roBopno: 
»A xajiHHe, xajiHHHue Moja, 
£a ch pacna 6jiH3y wopa Mora, 
Moja 6h Te Jby6a o6jia3mia, 
JbeTH-3HMH 3a ajiacrypjiHJOM.« 
ApyxHHa je Jobh roBopmia: 
»EpaTe Jobo KaneTaHOBHhy! 
3ap je Te6n Taxo Jby6a apara?« 
ApyxHHH je Jobo roBopno : 
»Jep mh Hehe Jby6a 6hth apara 
Kaa mh Jby6a no Tpn 6HJba 3Haae: 



160 



JeAHO 6hjm, paHO ycrajaibe. 
Apyro 6hjt>c, crapHJer cjiyuiaibe, 
Tpehe 6hjt>c, hc <woBapaH>e.« 



211. 

OflBHIUE flPArA 

Moja Apara, AHJi6arHJo 3JiaTHa, 
Th ch MeHH h oABHiue Apara, 
Kaxo KOH>y y npoibchc TpaBa, 
A coxojiy 9 THixa npenejiHua, 
A jyHaicy y jeoeH AJeBOJica, 
M y jeceH h y CBaxa Ao6a. 

212. 
H CAH MOXCE FIPEBAPHTH 

CaH mh pcmc: »£ohH he th Apani.« 
CaHax npol)e, a Apara hc Aol)e, 
Mc!)cp Mope h can npcBapHTH, 
HoxeM 6h cc y cpue yapiuia, 
Ojx cpua 6h ahbht HaiHHiuia, 
Oa o6pBa Gnjejiy 'apTHJy, 
Oa OMHJy CHJa Mypehe*!**. 
Oa o6pBa ABa uapcica xajieMa. 

213. 

HEMA CTPA3KE HAfl OHHMA 

He nyAHM oe Mpaicy hh o&uucy, 
Hh Bp6acy iiito oe hccto My™, 
Beh mom AparoM urro oe Ha Me Jbynt, 
Ko Aa caM My Heurro ynHHiuia, 
IIIto ca\i Apyror ohhm' norjiesnarta, 
Ako caM ra ohhm' norjieAajia, 



13 - CPflCKE HAPOAHE fUECME M3 finX I 



161 



HnjecaM ra cpiieM o6jby6mia, 
Omh bom meaajy caaxora, 
MeAHa ycra ca cbekhm roBopc, 
Ca HC^parHM, icao h ca ApaniM, 
HaA OHHMa KanHUHJc HCMa, 
HaA ycinMa MJiaaa ja3HUHJc, 
Ko moj 6yAe oxemrr' ce Hchc, 
HHJa 6yzicM yaaTH oe Hchy. 



214. 
OHO JIAJIE BAUI EH BHJIO 3A ME 

Mel)y momuhm' Mmian roBopauie: 
*BeHO CHHoh Ha KOHaxy 6hcmo, 
QlehepjiH th aeiep BcnepacMO, 
H JbcnoTy BHl)ecMO AJeBOjxy, 
3a rjiaaoM joj oa 6ncepa Jiajie, 
Oho Jiajic 6aui 6h 6hjio 3a Me, 
mhaoHJa joj hcuito roaopHTH, 
Aji' joj MaJKa Ha npo3opy 6jeine, 
He Moro 9 joj HHuiTa tobophth, 
Bch fofpexo': »flaj mh boac, ayiiio!« 
Cpena 6jeine, boac He 6HJaine, 
Y3e bhapo JiHJena AjeBojxa, 
Y3e bhapo, na one Ha BOAy, 
Ja na AOpy, Te 3a h»om Ha Boay, 
A&ao' Mhjikh Aopy Aa npoBafta, 
Ajeaojxa je Aopn roaopiuia: 
»Moj AopaTC, TBOja rpHBO ajiaTHa! 
Je ah th oe MwiaH otchho, 
Je ah HHJy uypy HcnpocHo?« 
Koh>hu Mhjikh h>hckom OAroaapa: 
>Aj, jueBOJxo, rocnoja mh 6mia! 
HHJe mh oe MHJiaH oxeHHO, 
Behe mhcjth cto6om o jeceHH, 
Jep Te6H CBe Marum roBopn.« 
roBopHjia JiHJena AjeBOJxa: 
»Mo) AopaTe, TBOja rpHBO 3JiaTHa! 



162 



Aa ja 3HfmcM aa McniHy Kaxem, 
Ja 6h CBojy peinMy pacKirnuia, 
ITa 6m 9 t€J5m yyjxy Hanrnuia, 
Ja 6h* cbojc naBTc pacxoBajia, 
Cpc6pHC th imoHc caxosajia, 
CpMOM 6m th a6aJHJy Beuia, 

A 6H0epOM CHTHHJCM KHTHJia, 

Kha th aoljein o jccchh no Me, 

HCK CC MyAH M8JIO H BCJIHKO, 

IIIto Bor n&jie CHpOTH ^JCBOJUH.« 



215. 

HE MOry CBMMA BMTM JbYBA 

3aH>HJauic npea 3opy ajerpoBH, 
OrBopHuie icanHJy Ha 6auiMH, 
H pa3BHiue pyMCHy pyacnuy, 
TIoa pyaniuoM 6HJcjia jajiHja, 
TIo jajiHJH npocrpra cepuua, 
Tyj mh cjcah ABaHajecr MOMaxa, 
Ohh cjeae, pyJHO bhho imjy, 
Cjiy*H hm ra Jinjena jgeBOJKa 
E'jenoM pyxoM h MauiTpa$OM sjuhhom, 
Kaxo komc naiiiy aoaaBaine, 
CsaxH joj cc nojx rpjio ^aftame, 
ToBOpHJia Jinjena jgeBOJKa: 

»IlpOlf TC MC CC HCXCftCHH MOMUH, 

Ako Mory CBHMa 6hth ejiyra, 
He Mory saM CBHMa 6hth Jbyfia, 
Mory Jobh h ejiyra h Ji>y6a.« 
TaMaH ohh y pHJeiH 6je*y, 
flOK c imaHHHe nouiHrayjia bhjib: 
»3jio aaM bhho, a rope bbm 6hjio! 
H3rope saM me'ep Capajeso, 
H3rope saM sapoma rocno'cKa, 
H3rope BaM sama upKBa Bjiamica, 
H3rope saM napmnja Bemnca, 
H3rope BaM QaMHJa BejiHKa, 
H3rope BaM 6e3HcreH 3cjichh.« 



I3 # 



163 



216. 

n03HAREm HE5KEH>EH0r M 
05KEH>EH0r 

KHiua nuc, Myroa Boaa aol)e, 
Moj 6ochjok noicpaj BOAe pacrc, 
Tlocna 6paTa aa mm ra o6h!)c, 
EpaTau Aofte h a6ep AOHece: 
»Ilauia naae nacpcjx 6ocHJ0Ka, 
TlaiuajiHJe oko 6ocH0Ka, 
Afljc, ccko, tc6c nama 3obc, 
Aa H36Hpaiu 3a cc6c jyHaxa, 

rjlMaj, CCKO, HeMOJ 02KCH>CHa.« 

»Kaico hy ra, Gpare, no3HaBaTH?« 
» Jlaxo hein ra, ccko, imuiaBaTH, 
y jyHaxa MJiaaa HexeiteHa 
BHjejio je h pyMCHo jihixc, 
Omh cy My Aaa Apara icaMCHa; 
y jyHaxa MJiua oxeiKHa, 
TaBHO My je m Mpmaao jiHue 
UpHC cy My ohm noMyhcHC.« 

217. 

JIHJEKOBH 3A OJEBOJKy 

»1Hto th je, CTaHo, Mope, 
A apara, GraHHHue 
Te MJiua jieacMiu? 
DIto th je JiHiie 6jiel)aHO, 
Eaui KaHO Ty&a o6paHa? 
DIto cy th ohh CMyhcHC, 
Baui KaJHO pn6a TpOBaHa? 
DIto cy th kocc mpuichc, % 
Baui KaHO CBHjia npeacHa?« 
»He nHTaj, Apane JosaHC ! 
Tpcoca Me Tpecc, 6oHa caM, 
Jbyit> Me rjiasa CMynuia, 
Ohy Aa yMpeM MJial)aHa.« 
»ripinieKaj, Apanie Crairaiue, 
floK OAeM rpaAy CTaM6o;iy, 
TpH aMajjiHJe: 



164 



JeAHy on TpecKC 3apaBHiiy, 
Apyry 3a (Sony rjiaBHuy, 
Tpchy 3a cpue fanecHO, 
Apanie, CTaHHHuc, 
£a mh hc yMpein.« 



218. 
MY5K 3KEHY HAJBOJBE n A3H 



Heao MyHM JoBaH-6eroBHiia, 
Hcao MyHM y 3CJ1choj 6auiiH, 
Fla A03MBa Majiy 3aoBHiiy : 
»3aoBHuc, notary cecrpHue ! 
Aaj th mchh cryaeHe BOjnme. 
He 6h' jim oe c neaoM pacraiiyjia.* 
A 3aoBa cpua opja-rcicora, 
He aajie joj cryaeHe BOAHiie, 
OHa 30Be HHKOJiy ^jesepa: 
»flaj, ^jeBepe, cryaeHe Bojwiie. 
He 6h 9 jih ce c neaoM pacraBHJia.« 
A HMKOJia cpua MHJiocniBa, 
FloHece joj Boae y Maurrpa<|>H, 
Cyq>eTe ra HecpeTHHiia Majica, 
P&36H H>eMy on 3JiaTa MauiTpa<|>y, 
Y3 o6pa3 My CHJie yaapmia: 
»He mm, KyHKHrcTyAeHe BoaMue, 
ABOJHua joj Ta6yr HaiHibajy, 
A ABOJMiia paxy Hciconajia, 
XCray hy je y rpo6 yKona™.« 
Jbyro ubhjih JoBaH-6eroB^ua: 
»)KapKo cyHue, Ha bhcoko th ch! 
JoBaH-6exe, Ha aajiexo th cm ! 
XCapxo cyHiie, He6y Gjnixe npnljH, 
JoBaH-6eice, mchh Gjiwkc ao1)h. 
Aa mh aaaein cryaeHe Bo;ume.« 
OHa MHCJiM hhko je He iyje, 
Aji* to cjryuiaxxjiyra MiuiyniHe, 



165 



Tla nocjeae Bpamia HCCC^JiaHa, 
H nojiehe npexo nan* paBHa, 
flo MexaHe xpiMapHue Jan*, 
Aji' iy cjcflH 6exe JoBaH-6exe, 

Tc oh nnjc BHHO 3aMe!jCHO, 

Ha Tpne3H 6MJejia MapaMa, 
Mhm JoBaH-6cr 6pxe orapaine, 
Aji 9 roBopH cnyra MmiyniHe: 
»3jio ra cho 9 6e*e JoBaH-6exe, 
H nonno bhho 3aMel)eH0, 
HeAO MyHH BJepHa Jby6a TBQja, 
HeAO MyHH TpH GHJejia AaHa, 
Tsoja je je Hiiihepana Majxa, 
He aaae joj cryaeHe boahik, 
He 6h jih je xaxo yMopana.* 
Ckohh Jobo ko aa ce noMaMH, 
FIocjeAOuie *OH>e bhtc30bc, 
nojieheuie ABopy 6HJejiOMe, 
KaA cy 6hjih h3hba 6*jejia ABopa, 
JbyTo ubhjih JoBaH-6eroBHua: 
»)KapKO cyrnie, Ha bhcoko th ch! 
JoaaH-6exe, Ha Aaneico th ch ! 
XCapKO cyHue, th noHHxe ch!)h, 
JoBaH-6exe, th no6jiHxe ao!)h, 
fla Me 'oheiu boaom HanoJHTH, 
He 6h' a* th ce c neAOM pacraBHJia.« 
To ce Jobh Bpjio paxajimio, 
lb HH3Me je boaom HanoJHO, 
YAapH je MyumeMOM nacpM, 
Jbyoa My ce c tcaom pacraHyna, 
Mcao yae y oyr oa AOJiaMe, 
BjepHy Jby6y cc6h y HapaMax, 
Ila je hoch Ha ropH>e lapAaxe, 
Te joj crepe Aymeic no Aymejcy, 
Jlexe Jbyda y Mexe Ayme*e, 
Jobo tohh oko ABopa Majjcy : 
»GraH%opjaTKO, a HeMajxo Moja! 
3a Kora ch Ta6yr HanHHHjia? 
3a ce6e ch paicy HCKonajia.« 
Ila joj CBC3a h Hore h pyxe, 
Cae3aHy je y Ta6yr MeTHyo, 



166 



11a jc *HBy y rpo6 3aKonao, 
Oh noTOKe ca6jby jutMHcrajy, 
Aa nory6H CBor 6paTa HHKOJiy, 
Aji' He a&ae Jby6a AHftejuija: 
»Hcmoj, Jobo, axo Bora 3Hueui! 
AJcbcp mh je noHHo Bomme, 
Aji 9 My Majxa pa36HJia Manrrpaty, 
Y3 o6pa3 My chjic yaapiuia.« 
JoBaH-6er ce jby6H 3aiuiHH>auie: 
»HcKa 3Hafleiu, BJcpHa jby6o Moja! 
npohH hy ce KpHMapmie Ja*e, 
Hehy nHTH 3aMet)eHo bhho, 
Hero rjie^aT CBOje 6'jene ABOge, 
9 Ohy na3HT Te6e BJepHy Jby6y.« 



219. 

OXCEH>EH ME PY3KHO HOCH 

'AjxC Ha 6pao, Ha bhcoko, 

UB'jehe 6para, 
Ba3oaH 6pana jezwy Kiny 
M Ta KHTa nporoBapa: 
»He AaJTe Me oaceiKHy, 
OxeiKH Me pyrao hoch, 
y mh hoch 3a capyxoM 
A y Bene Jby6H ^aje, 
JBy6a aaje jiyaoM way, 
Heao itBHJeT HCTprajio; 
IloAaJTe Me Hexeii»eHy, 
HesicefteH Me xpacHo hoch, 
y mh hoch uB*jeT y pyuH, 
A y Bene y Maunpa4>H* 
A ja uBHJeT 6ojbe pacre*f •« 



167 



220. 

KOfflYTHUA H flJEBO JK A 

TpaBy naana xouiyTHiia, 
HneAajia je jjeBOJiima, 
ToBopiuia AJCBOJHHua: 
»Ejex\ KOinyro, cto jioaiia, 
Eto jiOBua 'EpiieroBiia, 
Oh he tc6c yjioairni 
H uapy tc fiokjiohhth, 
Uap he iMMy KUHJiyxe^ 
H OoJHHuy h KpeuieBO, 
y Oojhhuh MaJAaH xyua, 
y Kpemeay kojio nrpa, 
H y kojio apra Mapra, 
3a xanoM joj 3JiaTHa nagra, 
H oa cpe6pa 3aBHjyuia, 
H abb nepa naynoBa, 
H nerHpH coKOJiopa; 
IlyHy Bjerap hh3 njiaHHRy 
H OAHeoe ajiaray naBjy, 
H oa cpe6pa 3aBHJymy, 
H ABa nepa nayHoaa, 

H HeTHpH COKOJIOBa, 

CraAe imaicaT apTa MapTa, 
Tjeuimia je MHJia Majica: 
•IIIyT, He imaHH, apTa MapTa! 
Ba6o th je xyjyHUHJa, 
CxoBahe th 3JiaTHy naBTy, 
H oa cpe6pa 3aBHJyiuy, 
H ABa nepa naynoBa 

H HeTHpH COKOJ10Ba\« 

221. 

HCKATiy TH fflTO y flBOPy HEMAUI 

Myj, AparaHe f oao 9 3a Apyrora! 
Ako mh oe TOMe He Bjepyjeiu, 
CyTpa hy th Hcnpea ABopa npohn. 
y3 abop hy th 6ajpaK npncnoHHTH, 

y ABOpy TK KOHaK yHHHHTH, 



168 



A thIicui mh KOH»a npoBal)aTH, 
A ja hy Te c neHuepa nieAaTH, 
McKahy th uito y ABopy HCMam 
McKahy th BHHa H3 BHAHHa, 
M paxHJe ca jxe\iv\p icanHJe; 
Bpc3 aJcbojkc 3a Bcnepy Hehy, 
Bpc3 HeBjecrrc y jioacHHiiy Hehy. 

222. 
JAflH HEOnHCAHH 

»Zlp , jeMa mh ce, cnaBajia 6h' MaJKo!« 
»CnaBaj, iiihepn, He HacnaBajia ce! 
A he ~h je TaBHa Hohua 6Hjia?«. 

»He xapaj Me, Moja MHJia Majxo! 
HeMaM caHKa oa *fiypl)eBa AaHica, 
Jep ce Moje oaceHHJio Aparo, 
Aa je bhuiom h JbenuioM oa Mem, 
He 6h mchh nojia jana 6hjio, 
HoxceM 6h ce y cpue yapHJia, 
Ha H03Ky 6h cpue H3BaAHJia, 
Oa cpua 6h ahbht HaiHHHjia, 
A oa jiHixa 6njejie 'apTHJe, 
Oa OHHJy Mpxa Mypehe$a, 
Ojx o6pBa ABa Mpica icajieMa, 
11a Aa nnoieM Tpn roAHHe AaHa, 
He 6h 9 cbojh' Hcnncajia jaAa.« 

223. 

flJEBOJKA CE H HA UIAJIY HAJbYTH 

CyHue 3a!)e, a Mjeceu H3a!)e, 
Apani Aparoj iioa neHuepe Aol)e, 
Coxojia joj Ha AeMHpe 6auH, 
Coko TpenTH, kphjihm* apary 6yAH : 
»ycTaH' Apara, jxomo th je Apani! 
JXowo Apani, h a6ep aohho, 



169 



Aa c'M'jeii>ajy nauiaM* nauianyuH 
M crapHJCM araM 9 arajiyim; 
EehapHMa npBC jayiuiHJe; 
Te6e mchh xao OCTaBHTH.« 
Apara AparoM th 9 o roaopauic: 
»Aja* OTajie, JMaH aJHHHHc! 
To HHJccy oa uapa 4»epMaHH, 
Belie cy to oa Te6e <J>epMaHH.« 
MyHH Apara, MacxapM ce Aparn! 
»Mji' th uiana, hji 9 Macxapa Apara, 
He 6m mho, ko iiitoho ch 6po, 
Bam Aa 6h ce y 3JiaTO o6jiho; 
Aa cm cyHuc, He 6h ce rpnjajia, 
Aa ch Mjeceu, He 6h Te rjieAajia, 
Aa c 9 BOAHua, He 6h c 9 yMHBana, 
Aa ch jarjiyK, He 6h c 9 OTHpa^a, 
Aa ch AH6a, He 6h tc Hocmia; 
AocaA ch mh xcyTH AyxaT 6ho, 
A oa caAa 3JiaTo jajiaHHJa, 
JajiaH 6Hiue h 6ecjeAe Hauie 
M 6ecjeAe h auiHKOBaH>e.« 



224. 
HHJE AJEBOJKA 3A CnABAH A 

rieiMM xoiba xpaj 3ejiena Jiyra, 
He 6h ah ce Aofiaano Apyra, 
JajiH Apyra, jajiH apyrapHue, 
Jan* KHheHe KaKBe AjeaojiHiie, 
Jaji' HeajecTe cxopo AOBeAem, 
Ko&a neiKM, Heico ra otohh^c, 
Ctbao jeAHy Hohuy npHHyaaTH, 
KaA je 6hjio oko nojia hodh, 
CTaAe jexa Jiyra 3ejiem>ra, 
CraAe mieneT ctnefym Haicyjia, 
CTaAe myuiaH> xpanH w<|rnijaHa, 
CraAe uiHKa 6'jejie airrepHJe,, 
CTaAe 3Bexa xytuje 9 AyxaTa, ' 
CTaAe rpoxoT Ha rpjiy 6ncepa 



170 



JXok cto th JiHJcnc AJeBojxe 
Ja je y30 Ha 6HJejiy pyicy ; 
Majio TpCHy, aji 9 ce 6p30 npCHy, 
Aji 9 mh HCJMa jiHJene Ajeaojice, 
CraAo' jyHax mhcjih npeMHiiubaTH, 
Hji* hy HhH nyTCM craM6oJiCKHJeM 9 

JtJl' liy HhH ApyMOM H>CMaMKHJCM, 

Cm mhgjiho, Ha jeAHO cmhcjiho, 
H ja oao* ApyMOM ibeMainijeM, 
y nojby oe aji-naaop BHftauie. 
riofl MuopoM nauia AjiH-nama, 
Ha KpHjiy My 6aui Moja AjeBojica, 
BaoHM joj oe ry\bOM h HapaHHOM, 
OHa Ha Me apbjwm h xaMeibeM: 
»Aja* oTajieH, je^aH oamfcHBHie! 
3a xe HHJe hh jeAHa AjeBOJica.« 



225. 
OJEBOJKA BAJbAHA CPFBY HE HEKA 

Majxa Mapy paHO 6yj\n : 
^ycraH* Mapo, jyTpoM paHo! 
Te noMeTH nepoM ABope 
H AOHecH *AaAHe boao, 
H nopeaaj peAOM crojie, 
H y crojie 3JiaTHe name, 
H y lame pyJHO bhhq, 
CaA he aom npocHoimt« 
Aji' to Mapa h He *aje. 
CxoHHJia oe MJia^a AHa, 
9 Hipo Majxy nocji^uiajia, 
y to Ao6a npooHOiw, 
H3B0AOuie 3JiaTO Mapy, 
Aji 9 roBope npoonoim: 
»HMaTe a* join AjeBojaKa?« 
H3BeAOiue 3JiaTo AHy, 



171 



3jiaT0 AHy HcnpocHiuc, 
McnpocHiue, oweaoine, 
Ocra Mapa rjieaajytlH, 
Cjeae Koce yimehyhH. 

226. 
XCEHH CE, HHCAM TH MAHH 

ypo^HJia aji-BHiutbHixa, BHiiia ojx poaa, 
Or poaa ce caBHJana jxo upm 3Cmjt>c, 
Ty mh cjcah mjiu rocnoaap h ui h>hm rocnoja, 
ripen H>HMa je xyna BHHa h orjieaano, 
Hannuie ce pyJHa BHHa - orjieoaine ce, 
JLenoiH 6jeoie mjiu rocnoaap Hero rocnoja; 
Bhui' h>hx 'THiia xy6epicajia, chtho xy6epica, 
roBOpHO MjiaA rocno^HH cbojoj rocnoJH : 
»Hyjeiu, rocno, nyjeiu Ayiiio! uiTa 'THiia bcjih? 
jOHa BejiH, na, ce hcchhm jteniiioM oa Te6e.« 
»5KeH' ce, HeeH' ce, MJiaa rocnoaap, ja th 

HHcaM MaHH: 
JeaHO upBO Ha AyHaBy, apyro Ha Mopy, 
Kan ce ohh cacraHyjiH, OHaa hthui h>om ; 
Kaaa Bp6a poa ypoan, onjxa. hthui h>om.« 



227. 

HEKA TOPH OrftEM H3rOPHO 

Texjia CaBa Kyjx ho h no caaa, 
A AyHaBO hciioa EHorpaaa, 
CaBa hoch opBjbe h icaMeifce, 
A AyHaBO Jial)y ojx MepuaHa, 
M y jial)H 6paTa h cecrpHiiy, 
Ceica 6paTa hiuihuom GyaHjia: 
»ycrraH\ 6paTe, EHorpaa H3ropje!« 
»Hexa ropH, MHJia Moja ccko, 
Heiea ropn ora>eM mropHO, 



172 



y iMMy caM TpH jbCTa abopho: 
JejiHO jbcto 3a ao6pora KOH>a, 
Apyro jbcto 3a CHBor coieojia, 
Tpehe jbcto 3a jxodpy jyeBOJiey ; 
Koje jbcto 3a ao6pora KOH>a, 
Oho jbcto He npoaaBauie ce, 
Koje jbcto 3a CHBor coieojia, 
Oho jmto h He Jierouie ce, 
Koje jbeTO 3a ao6py ajeBOJicy, 
OHor JbCTa He yaaBauie ce.« 



228. 
CBAK ME EEPE, 3A CBAKOrA HHCAM 

npouBHJMJia 3a rpaaoM ja6yxa, 
riHTajia je H3 rpaaa AJeBOJxa: 
»UIto je tc6h 3a rpaaoM ja6yieo?« 
»He nHTaj Me H3 rpaaa aJcbojko! 
PoaHJia caM poAOM uiehepHHJeM, 
CBax Me 6epe, 3a CBaxora HHcaM.« 
Aji' roBopH H3 rpaaa jyeBOJiea: 
»0 ja6y ko, jeflHe th cmo cpehe! 
CBax Me npocH, 3a CBaxora HHcaM, 
Hnje xaTMep ubhjct 3a CBaicora.« 

229. 
BECEJIA MY JA 

CjiaByj njeBa y pyacmjH, 

Myjia caM ra ja, 
Jlnjeno th Jobo uiehe, 

Becejia My ja. 
CjiaByj njeBa y pyacmxH, 

Myjia caM ra ja, 
Mhjih Jobo k mchh h1)c, 

Becejia My ja. 



173 



230. 
EOJBE IIJEBA UY PA Ofl CJI ABYJA 

CnaByj njcBa y Bpx BHHorpaaa, 
A AJCBOJxa y aho BHHorpaaa, 
Eojm njcBa jinjena /geBOJiea, 
SoJbe njcBa y aho BHHorpaAa, 
Hero anaByj y Bpx BHHorpaaa. 
ToBOpHo cjiuyj 9< nma MHJia: 
»njcBHH, njeBHH, Apara jxyuio Moja! 
y mom mh ra wopy 3anjeBajia, 
y mom wopy, Ha mom mckom KpHJiy.« 
roBOpHJia Jinjena jtfeBOJiea: 
»Hhjc cperaH cjiaayj 9 THua Majia, 
Aa My y abop OBaj ubhjct Aofte, 
flfl, nouieraM no 6hjcjiom ABopy, 
Kao nayH no 3Cjichoj Gauinn; 
fla My craHeM Mc!)y jyeBepHMa, 
Ko AaHHua Me!)y 3BHJC3AaMa; 
Aa My craHCM Mcl)y HeBJecraMa, 
Ko pyxnua Metjy UBJCTOBHMa.« 

231 
BOrA MOJIH M JOIII HE CBAHE 

Paano apbo 6aACMOBO t Tameo, bhcoko, 
rioA h>hm cnasa tohuc Jobo h 3JiaTO Mapa*). 
AymcK hm je AJcrejiHHa Tpasa 3CJicHa, 
Epyca jacry k 6'jcjic py ice jcaho apyroMe, 
KyMaui jopraH rpaHe oa 6aACMa, 
Bhui* h>hx crajie abhjc Majice - Eory oe mojtc: 
»flaj HaM Eoxe, bcjihk Bjerap c ropibe iuiaHime, 
fla npo6yAH romje Josy h 3jiaTO Mapy.« 
Bor hm AaAe rojieM Bjerap c rop^c iuiaHHHe, 
Bora mojih 3jiaTO Mapa Aa join hc CBaHC, 
AyxaT Aaje roHuc Jobo Aa He ycraje. 



♦) Osa oc njccMa njcsa mx AJesoJKy aoBeoy. h 3aTO oc nprnijeaajy 
HMena xemnca h hcbjcctc. 



174 



232. 
CBPARAJ TA MATH, BOPA TH. 

npol)e MOMMe xpo3 cejio, 
HaMaxjio 4>ecHh Ha mcjio, 
Tjie^a ra apara c ncHucpa, 
OHa ce MajiiH MOJbauie: 
»CBpahaj ra, Majico, Ha KOHax!« 
»Tlpol)H ce 9 uihepH, MOMieTa, 
Oho je momhc Capajie, 
HcKahe MJiaao BCMepy.« 
»CBpahaj ra, Majico, 6opa th! 
Moje My jiHue Bcncpa, 
UpHc My omh paKHJa, 

MCKO My KpHJIO JIOXHHUa.« 



233. 

3HM A JE C MAJKOM Cn ABATH 

BjcTap noTnyxyjc, 
rpajaoM 3aMaxyje, 
Ha rpaoy AJCBoJKa 
Bphckom noABHicyje: 

» AOX, 3HMa mh je 

C MajicoM cnaBajyhH 
Ha jxcbct ayuiexa, 
Iloii jxestr jopraHa. 
Aox, Toruio mh je 
C ApaniM cnaBajyhH 

Ha 3CJ1CHOJ TpaBH, 

Tlojx Bc^pHjeM hc6om.« 



175 



234. 
3A HEflPArA HE EH f HHUITA RAJIA 

KaMCH ropH, a 6ncep roBopH, 
CpMa bcjih, xnaTO nporoBapa: 
»CyTpa he HaM jbCTHH aaHaie aoIih, 
Je4>THHO ce npOAaBaTH momuh : 
JyHax c MaJKOM hcthph AHHapa, 
A 6pc3 MaJKC f HJi>aiiy Ay*aTa. 
3a ABa njiaBa, hc 6h' rpouia Aajia, 
3a HMparaf hc 6h* hh AHHapa. « 

235. 
OTBOPH MH BPATA 

Knuia naAe nojia ca amjeroM, 
Teuixo ohom ko KOHaxa HCMa! 
3jiaTO Jobo oh KOHaxa HCMa, 
Beh oh hac Ha JoKHHa BpaTa: 
»Ayuio Joko, otboph mh BpaTa, 
IloKHce MHcaJBCT oa AyKanra, 
IlpcKpHO 6h MBer qjeBOJaxa, 
JXywo Joko, h tc6c AeceTy.« 

236. 

POCA POEMH>HUA M THUA 
JIACTABHUA 

Be3aK Bexna Poca po6Hiuma, 
y l)yji-6aiuHH iioa acyTOM HapaHHOM, 
IlpeA H>0Me je l)epl)e4> oa MepuaHa, 
Ha l)epl)e$y miaTHO Ay6pOBaiKO, 
y pyuH joj HrJia oa 6mi>ypa, 

H y HHIH CBHJia H3 MHCHpa, 

Bhui* h* ctojh 9 THua jiacraBHua, 
H>oj roBopH Poca po6HH>Hiia: 
»EoroM cecrpo, 'thuo JiacraBHue! 
JecH ji* CKOpo oa 3CMjbc Hh1)hjc? 



176 



JCCH JI* BHA'iia MOJC 6*JCJ1C ABope? 

Je Ji 9 mh crapa y xHBory Majxa? 
Jecy ji* mh ce oecrpe noyaajie? 
Jecy ji'mh oe 6paha oaceHHjia?« 
Aji 9 roBopH *THua jiacraBHua : 
»BoroM cecrpo, Poco po6hh>huc! 
Ja caM cHHoh H3 3CMjbe Hh!)hjc, 
CTapa th je y acHBOTy Majica, 
Jecy th cc oecrpe noyaajie, 
H TBOJe cy pyBO pa3HHJeae, 
TBoja cy oe 6paha Hxemuia, 

ChhoIi th ce MJial)H OXeHHO, 

Cbhm' HeBJecra aape aoHHJejia, 
H Te6n je aapa ocraBiuia 
H aajia ra tbojoj mhjioj Majiw, . 
Aa ra HyBa, a cy3e npojbeBa.« 



237. 
HA nOKJIOH TH MOJE E'JEJIO JIHUE 

TIOJX imaHHHOM rOpOM POMaHHJOM, 

AJeBoJKa je Gparana Tyl)HHa: 
»Tyl)H 6paTe, moj no Eory 6paTe! 
npaTH MeHe npexo PoMamije, 
Ee3 Jby6ji>eH>a h 6e3 MHjiOBaH>a. 
Aonpara Me no TjiacHHua paBHa, 
Ohah HMaM Aocra nopojume: 
CTapa 6a6a h MHJiocHy Majxy, 
#Ba crapHJa 6paTa oxeiMHa, 
H ABa Mjial)a 06a HexefteHa, 
H ocrajie caa*e nopoiume : 
Ha nomiOH th Moje 6'jejio jihuc.« 



14 - CPflCKE HAPOAHE IUECME M3 SnX 1 1 77 



238. 

ko bapa apyrorA, cam ce 

riPEBAPH 

Am ce rpaaa Ha nopeoy 6'jcjie, 
y jciiHOMC TaHKO npejia Mapa, 
y ApyroMe KyjymjHJa Jobo, 
AuiHxyjy TpH roAHHe aaHa, 
Kaja Hacrana HerepTa roAHHa, 
riocna Jobo iuicmchhtoj MapH, 

JeilHO TaHKO MHCHpCKO IIOBJCCMO: 

»Eto, tc6h, ruicMCHHTa Mapo! 

JeAHO TaHKO MHCHpCKO nOBJCCMO, 

OnpcAH mh BfiBtr fouiianyKa, 
Aa AapyjeM ao jxcbct japaHa, 
H to took, ujto ocraHc Mapo, 
Te th cc6h y pyBO npHnpeAH.« 
mhaoHJauie iejie6Hja Jobo, 
A& npCBapH ruicMCHHTy Mapy, 
Ilocjia Mapa XJiamy jieimpHuy, 
CBOMe AparoM mcjic6hjh Jobh: 
»Eto, tc6h, HCJie6HJa Jobo! 
Eto tc6h 3Jiaiiia jieimpHua, 
Caxyj mchh cramx h craTHBy, 
OrKahy th acbct 6oiuiajiyKa, 
Aa aapyjein ao acbct japaHa, 
H to Tefhi, ujto ocrane, Jobo, 
Caxyj cc6h ca'aT y iMAapiia.* 

239. 

HHJE JIAKO OBJBYBHTH 

Jobo cjcah Ha xaMeiiy, 
3a jicl)HMa ^jeBOJxa My, 
Joay rjiaAH no paMCHy: 
»0 ncpHHHy, ahko Moja!« 
»A AJeBoJKO Ayuio Moja! 
Aocra Kajia Hara3H0, 
Al^BOJaxa HaMaMHO, 
Aok caM CaBxy HaMaMHO, 
H Ha pyxy HaBanno, 
H JiHuc joj o6jby6no.« 



178 



240. 

bjehh aj qy py , n a joj jbybh jihue 

Okji&oh ce MOMax h jjjeBOJxa, 
MoMaK Aaje 'Hjbaay Ayxara, 
A AJCBOJxa ohm h oopBe 
H jiHJeno pyBO H3 caHayxa, 
£a 3ajeAH0 jejmy Hoh npeHohe 
y jchhom mckomc Ayiuexy, 
Yloix jcuhhjcm xyMauuiH jopraHOM, 

AacejeoHoapyroMHeoxpeiiy. 
H jierouie y Mexy Ayuiexy, 
3acna 3JiaTO xaJHO jaae ojiaro, 
An* He cnasa Jobo iejie6HJa, 
Jobo ropH icaJHO BaTpa xHBa, 
3jiaT0 iiiyra xaJHO xaMeH ciyaeii, 
Bojum Jobo jcoBa nporosapa: 
»Apara Moja, oxpeHH oe aMo, 
JajiHO TBOJe cpuc xaMeHirro, 
Kaxo th oe paxajiirr He Mope, 
Be je MCHe aadojMJio mjuuuT ? 
Ja He xajiHM 'mbajoty jiyxaTa, 
Th He xanH pyxo H3 caHflyxa.« 
Cdahto My ojxroBapa 3JiaTo: 
»Bjeinaj mchc, na Me OH#a j*y6H.« 
To He na3H Jobo iejie6HJa, 
Ha cany joj o6jby6no jume* 
11a j 9 yjyTpy Bjemo 3a jby(x>Buy. 



241. 
PACTH BOJBE, MOJ 3EJIEHH BOPB! 

Bop ouuuia jiHJena ^jeaojca, 
Bop cajuuia 6opy roaopwia : 
»PacTH 6ojm, moj aejieim 6opet 
He pacnt mh bhcom y BHame, 
Beh mh pacTM rpaiiaM ' y uiHpimt, 

i4« 179 



J 



HOW TC he KHTa H CBaTOBH, 

Moj be 6a6o cbstc aoHenrni, 
Moja 6paba koim H3Bal)ani, 
Moja cHa*a h3mct yhkhhth, 
A Main mh CBaTe AapHBaiH, 
Mchc iuiTH jiMJeny AJeBoj*y.« 



242. 
JA HHJECAM EE3 MHCJIH 3ACnAJIA 



BHTa jejio, ;ie6ejiora \rcaaa! 
Ejiaro ohom ko noa to6om cnaBa, 
Jbeno th ji* ee 6e3 mhcjih HacnaBa, 
A ja m jiajaa icaico caM nocnuia, 
Jom HHJecaM 6e3 mhcjih 3acnana, 

CBe MHCJIChH H iUTCBH H HObH! 

Kor* be MeHH Bor y cpebn aaTH, 
Jan 9 aiwjy, jan' auHHCKor CHHa, 
Jan* bypiHJy, janH KyjyHUHJy, 
Jan* Tep3HJy MJiaoa iene6HJy, 
Jan* OHora MopcKora Tprosiia; 
AiiHJe cy 6hccp no rpxoiiy, 
A chhobh noA 6Hoep AyxaTH, 
Ctbm6o jih jc jaH>e y jieHrepy, 
A bypiHje thpht y jai^ery, 
KyjyHQHJe uiebepjiH 3yji6HJe, 

A Tep3HJe CJiaTKC pCUICAHJC, 

EKMeuiHHJe 6Hjeae noraie, 
CaMapuHje 6hjcjih niuiaBH, 
CaAyHUHje 6H6ep no niuiaBy, 
EHoep najiH, CBy hbm MaHuy KBapH. 



180 



243. 
HE CI1ABAJ, BER JBYBM 

AoiucaH noljo* a c ,ao6pHJcM jipyroM, 
C ao6phm iipyroM jinjenoM ajcbojkom, 
Mpaic Me cthxc y ropH 3cjichoj, 
CB€3a KOH>a 3a jejiy 3CJieHy, 
A coicojia 3a jcjihhc rpam, 
A fljcBojicy Ha 6HJejiy pyKy, 
ria ja Jicrox canax (JopaBimi, 
Majio TpcHy f , aji f cc 6p30 npeHy', 
^po6yi^H , cc apyni jx&h no nowe, 
Kaja mh HCMa KOH>a hh corona, 
Hh ajcbojkc ca 6hjcjic pyre, 
ria ja craflQ* mhcjih npcMHiiubaTH, 
Hji* hy Hhn nyreM CTaM6ojiCKHJCM, 

Mil' hy HftH JipyMOM IfaCMaHKHJCM, 

Cbc mhcjiho Ha jcaho cmhcjiho, 
Ila ja ono 9 nyreM CTaM6ojicimjcM 9 
y ropH cc aji-naaop BHtjauie. 
rioA najaopoM naina mh cjel)aine, 
AjcBOJKa My 'jiajaHo bhho cjiyxH, 
ria ja oao 9 nainH no najaopa, 
M3Jia3Hjia jiHJena qjcBOJiea, 
Mchc nHTa jiHjcna jorieBOJKa: 
»EMincpHJa, hcm 9 ch MyuiTcpHja?« 
»MyuiTcpHJa KOH>y h coxojiy, 
A h tc6h JiHjcna ^Jcbojko!« 
» Ja caM KOH>a 3a AyxaTe wia, 
A coKOJia nauiH noKJiomuia, 
Mchh nama JoBy a3Haa apa, 
Koj' hc cnaBa Bch cc mccto 6y^H, 
Te 6hjcjio mojc JiHue jby6H.« 



181 



244. 

hery flpyror, ber a3haaapa 

Praia jejia xpaj uapeaa ABopa, 
Ty mh iiape hccto ahmh hhhh, 
He hhhh ra c nauiOM hh c ae3HpOM, 
Hh c MyrrapOM hh ca CHJiH<}rrapOM, 
Hh ca cbojhm mjuuhm a3HaaapoM, 
Beh ca cbojom mhepH CyjrraHHJOM, 
CyjrraHKJH 6a6o roBODHo: 
»CyjrraHHJo! 3a Kora ncui nohn? 
Hn heui namy? hjih heui Be3Hpa? 
Hji Myrrapa? hjih CHJiH<|rrapa?« 
»Hcliy 6aoo Tora hh jeAHora, 
Belle *ohy mjuuw aroaAapa.* 
»IDyTH, umepH, Apare ohh mojc! 
CHHoh ra je iera ycjwmuia, 
H OABejia ra JeapeHH rpaay, 
3a fter* Hiuhy TpH TOBapa 6jiara 
H TpH paTa oa cyBora 3JiaTa.« 
KaA to nyjia mjuuw CyjrraHHJa, 
Ona xynH no poa6hhh foiaro, 
Ona acymi TpH TOBapa 6jiara 
H TpH paTa oa cyaora ajiaTa, 
Ona me ra JeinpeHH rpaay, 
KaA je Aouuia xa JeApeiui rpaqy, 
y JeapeHy hohlm* yaapmia: 
»OTBopre ce Ha JeApeHH BpaTa! 
Ty ctc mchh aaTBopHJiH Aparor?« 
IIporoBapa mjibah a3HBAape: 
»CeBAajiyie, rojieM (taiajjiyie! 
Has th Mem y JeinpeHH Hal)e? « 
Ilojby6H ra CyjrraHHJa MJiaaaf 
»* Ajae, Apani, aa hacmo 6a6H, 
Aocra caiu ja 6e3 Te6e ocnma.« 



182 



245. 
AJEBOJKA EJEXH KAfl MOMAK 

AFyry tjieaa 



Aamma jc rapana Mjeceiia: 
»'Bc cm 6ho, moj cjajaH mjccchc! 
'Be ch 6ho, l)e cm aaHry6H0?« 
»'Bc caM 6ho v HHcaM AaHry6iio, 
Bch uichcpjiH bcmcp BCMcpao, 
H AJCBOJKy 6MoepjiH nieaao, 
3a rjiaBOM joj 3al)CBCHO jiajie, 
Oho Jiajie 6aui 6h 6hjio 3a mc« 
HajbyTM oe 3BHJeazia Aamma, 
riaic OAJichc japxoMe cyiiaiimy. 



246. 
HE flAJH UYPE 3A 'AJflYKA 

TaHKO njcBa 3a ropoM ^jeBOJKa, 
OHa KyHC ocrapjejiy Majxy: 
»Bop t 9 y6H0 9 ocrapjejia MaJKO, 
Jep Me aaae y ropy 3ejieHy, 
Earn y ropy 3a AjayicQBHha, 
ChhoIi 'ajjxyx H3 rope aoiuao, 
H AOHece 3ejieHy AOJiaMy, 
Ha AOJiaMH TpHAecr h tph paiie, 
Ja 3aByico npeGnjejiy pyxy 
y uenoBe ropCKOMe 'ajayKy, 
Kaja y jcohom o'cjeneiia pyxa, 
A y ApyroM pyca iuieTeHHua, 
Eaui 6h* peKJia aa je Moje ce*e.« 



183 



247. 
JA CAM C BAMA flO CYTPA flO IIOflHE 

Pm'tc apyre, He rjieaajre Ha Me! 
Hehy nyHO c BaMa ApyroBaiH, 
AaHac iianaK h cyrpa jxo no;we. 
Ha noKJiOH BaM cbh 6ehapH mojh, 
Ha noKJiOH BaM UBHjeT y 6ocraHy 9 
Csaico jyTpo bh ra o6h!)htc, 
CTyacHOM ra boaom 3ajbeBaJTe 9 
Ao6pH iiBHJer MeHH HaarjicaaJTe: 

Kaja mh UBHjeT npouBaTH, 

Jezuiy m 9 KHTy cnpeMHTe, 

Aa je mcthcm y ffeeapa, 

Hex mh fteapa MHpmuy. 



248. 

JbEJBEH H iDEBOJKA 

Tpasy nacjio uiapeHO Jhejheme, 

Cycpere ra jinjeno qjeBOJie: 

»Ky < a hem, !)e hem, uiapeHO Ji>eji>eHMe?« 

»He nirraj Me, jinjeno jqeBOJie! 

HMa^HJax KOiuyTy japaHa, 

AaHac mh je jiobuh yjiOBHUie.« 

H>eMy BeJiH jinjeno qjeBOJie: 

»A jbejbeHHe, jejorae th cmo cpehe! 

HMajgnjax aparo y MaxajiH, 

AaHac mh ra apyra npeMaMHJia, 

Aa Bor jiaae, tc ce noMaMmia, 

Te MBMeHa no ropn 'owjia, 

TpaBy nacna?c jincra Boay nHJia, 

GryaeH icaMeH noa rjiaBy MeTajia, 

BezipHJeM ce He6oM noicpHBajia!« 



184 



249. 
HHJE OHO CBE IHTO MEHH KA)KY 

H\ia Mjeceu h neraaecT nana, 
OTKaxo caM HcnpocHO 3JiaTO, 
y Mor Aparor Hyjxno nyjxo Kaacy : 
CBexpa 6a6y 3Maja onteHora, 
A CBCKpBy xcHBy xepaBHuy, 
ABa AJCBepa, ABHJe ryjc jbyTe, 
A 3aoBc ABHJe JMTH>e Myn>e v 
A Mor Aparor no o&naiey Myity. 
Kaaa MeHe ABopy AOBeAOuie, 
Ajih HHJe, ko uito MeHH xaacy, 
CBexpy 6a6n y3 kojmho cjezmM, 
CBCKpBa Me rocnojoM A03HBa, 
AJeBepn Me CHaxoM Ha3HBajy, 
3aoBe Me npeBHB' pyxe ABope, 
Ako ABope, h Baji>a aa ABope. 

250. 

bojihm uypy heto yflOBHuy 

y Mocrapy Ha jeH>H-na3apy, 
npOAaje ce Typcxo momtc MJiaAO, 
Hhko itera xynHT He Morauie, 
Behe Ajica yAOBHiia MJiaaa, 
3a iter* Aaje TpH TOBapa 6jiara 
H TpH paTa ojx cyBora 3jiaTa 
H TpH BpaHa KOH>a Hejaxana, 
TpH HHTJiyxa y ropH>e 3aropje, 
TpH iybaHa y aoh>oj HapuiHjH, 
Boah H»era cbom 6HJejiOM ABopy, 
Tlax totobh rocnoACxy Benepy, 
IIIto je CJiaTKO, nocnna uiehepoM, 
IIIto je cjiano, JiHiuheM h aM6epoM, 
Aa Benepa Typcxo momhc MJiaAO, 
H ui h>hm Ajica yAOBHua MJiajaa. 
KaA je 6hjio Bp'jeMe 3a JioxHHue, 
CTepe Ajxa ayuieic no Ayiuexy, 
A 6pycajiH jacryic no jacryxy, 



185 



Crape Ajxa Hapuiag* no napuia^y, 

A cbhjichh jopraH no jopraHy, 

Ty mh jiexce Typcxo momhc mabao, 

y KpHJiy My Ajxa yAOBHu*. 

£ox Aerouiey mckc Ayuiexe, 

ToBOpHJia Ajxa yAOBHiia: 

»IIIto He cnasaui, Typcxo momhc mabao! 

Ajih th je Ha Ayuiexy tbpao? 

Hjih th je hhcko Ha jacryxy ? 

Hjih th je noA jopraHOM 3HMa?« 

IlporoBapa Typcxo momhc mjuuio: 

»Hhjc mchh Ha aywexy tbpao, 

Hhjc mchh Ha jacryxy hhcko, 

Hhth mh je noa jopraHOM 3HMa, 

Bch ja bojihm jby6HTH AJCBOJicy, 

Hero Ajxy yAOBHiiy MJiaay.« 

TljbCCHyjia ce Ajxa no KOJbCHy: 

»Aox mchh ao Bora MHJiora! 

3auiTO AaAO* TpH TOBapa 6jiara, 

H TpH paTa oa cyBora xnaTa, 

TpH HHTJiyxa Ha ropibe 3aporjc 

H TpH Bpana xoH»a Hcjaxaaa, 

y napiiiHJH TpH HOBa Ayhana?« 

Ckohhjio ce Typcxo momhc mabao 

Te oh OAe y hobc axape 9 

Oh y3jaxa Haj6oJbera ara, 

Te oh OAe npexo nojba paBna, 

KaHO 3B'je3na npexo Hc6a cjaJHa. 

251. 
3A HEBJECTY HAJBOJbM JE flJEBEP 

CyHuc 3a!)c 3a Hcbch 3a ropy, 
y mom* ABOpy xanH boac HCMa, 
A y ABopy AeseT jeTpBHiia, 

y MOM ABOpy Ha pCA BOAy HOCC, 

PfeAa najac HaJMJiatjy HCBJccry, 
Y3C bhapo, na 0Ae Ha BOAy, 
CBexap bcjih: »Hc 6h HaM HCBJecrc.« 
A CBexpsa: »H hc 6hjio HaM jc!« 
3aoBHua MJia.ua nporoBapa: 



186 



»HeBJecTHiia Hory yjiOMHjia!« 
Ajesep qjew Te je onroBapa: 
»MyHH, ceico, MyxoM 3aMyKHyjia! 
Teuixo BHApo 9 a Hejaxe pyice, 
Aajiexo jc 3a ropy Ha BOAy.« 
y to aom HCBJecra Ha Bpara, 
npexo icyhe njecMy HcnjeBajia: 
»CBeicap mh cc Ha aojb&Hc cnpcMa, 
Aa Eor abac, aa mh h hc Aol)e! 
A CBCKpBa nyHO XHBa 6mia: 
Oa Hc!)cjbc ao noiiefcjbHHica! 
A 3aosa 6jiH3y cc yaajia, 
npexo nojba Herp'ecT KOHaiea, 
Ilpexo Mopa TpH KOHaxa *aaa, 

Tpojc MH3Me xyTc H3Aepajia 9 
Aok Aparora ABopy AOJia3nna; 
Moj fljCBcpc, Moj 3JiaTaH npcrcHe! 
Th xhbho y cbom 6'jcjiom ABopy 
Ca cbojhjcm 6paTOM po1)chhjcm 

H Ca CBOJOM MJiaAOM HCBJCCTHUOM.« 

YAaae cc MJiaaa 3aoBHua, 
npcKO nojba MeTp'ccT KOHaiea, 
npexo Mopa TpH KOHaica 'oAa, 
Tpojc xyTc hh3mc H3Aepajia, 
Aok jc Aparor ABopy AOJuuiuia. 

252. 
KO HE BOJIH MAJUM HEr flJEBOJUH? 

y Mocrapy ABa HOBa AyhaHa, 
y AyhaHHM 9 ao ABa 6a3pl)aHa, 
IIIcmGoj Hhko h aji-KaTMcp Jobo, 
Aouijio hm jc Mope Ha BajioBe, 
H OAHeoe ABa HOBa ayhaHa, 
y AyhaHHM* ao ABa 6a3p!)aHa, 
IIIcm6oj HHKy y<|>aTHJia Majxa, 
A JoBy jc ahjm OA6amuia: 

»Hoch BOAO jCAHOr ajHHHHa, 

IIIto toa ctchc, cbc aJcbojuh A8AC.<C 
MHHAHJame - hhko He Hyjaine, 
An* to cnyuia imcMCHHTa Mapa, 



187 



3aBH ohh, tc y Boay ckohh, 
BHJana ce Jobh oko Hory : 
ToBopHO HCJie6HJa Jobo: 
»Bor t' y6no, pn6o boachhuo! 
Ep30 th ji' Me y boahuh Hal)e.« 
IlporoBapa njiCMCHHTa Mapa: 
»Aj 6oraMH, iene6HJa Jobo! 
Ja HHJecaM pn6a BoaeHHiia, 
Beh ja jecaM TBOja 3apyiHHiia, 
JXpxn mh ce pyce njieTeHHiie, 
Aa iuiobhmo Mopy Ha o6ajiy.« 
Kaii je Jobo pHJei pa3a6pao, 
npHApxa ce pyce njieTeHHiie, 
HcnjiHBauie Mopy Ha o6ajiy, 
Kaii ce Jobo cymia orpnjao, 
Oh y3HMa cej\e$j\H TaM6ypy, 
Chtho xyiia, jacno nonnjeBa, 
Y3a CBaxy pnjen npunHJeBa: 
»Bor y6no CBaxora jyHaxa! 
Kojh bojih MajiiH Her* ^jeBojiiH. 
A ja BOJIHM cbojoj 3apyMHHUH: 
Aa mh He 6h mojc sapynHHUc, 
Tnxa 6h Me Boaa OAHHJena.« 

253. 
JE J1H TH OBHMHO 

ABHJe apyre BJepHO ApyroBajie, 
Kojihko cy BJepHO apyroBajie, 
3aj who cy Ha Boay oaHJie, 
JeAHOM boaom jiHiie yMHBajie, 
O jcnaH ce jarjiyx orapajie, 
3ajcnHO ce h Bory MOJiHjie: 
»Aaj HaM, Eoxe, aa ce yaaneMO, 
3a HBa 6paTa, a y jeaHe wope, 
Aa GyiieMO hbhjc jerpBHiie, 
Enjie 6hcmo ko ABHJe cecrpHiie.« 
Eor hm aaae, tc ce yaaaoiiie, 
JcnHy aajy l)e ce pal)a cynue, 
Apyry aajy l)e noima cyHiie, 
Apyra apyra no 3B'je3AH nopyiH 



188 



»je jf t* o6hmho? Moja apyrapnue! 
Je ji* t* o6hhho y 6HJcjiy jiBopy?« 
»Jecr m* o6hhho, Moja apyrapnue! 
Behe mh je Kpuraa CBeicpBHua, 

y nO HOtlH 3aHUITC bo^huc, 

Ja HMa^eM CBCKpa ao6po Moje, 
MeHC cBCKap Mynpo CBJCTOBauie: 
9 A nyjeui jih, Moja HeBJecnme! 
PaH* hohcch oryneHc bohhuc, 
Ila je MeTHH koa paH* 6ocHJoica, 
Kaa 3aHuiTe TBOJa CBeicpBHua, 
I£aa 3aHiuTe cryaeHe Bowae, 
'HTpo not)H, a 6p30 He ao1)h, 
KlaHH pyKOM no paH* 6och joicy, 
PyxaBHMa no aji-xaTMepHMa, 
Hexa poca y Maunpa<i>y naaa, 
Heica mhcjih TBoja CBeicpBHua 
fla ch Miuia Ha Bojumy 6HJia\« 



254. 
JOUI flA CY HAM UPHE OMH 

IlouieTajie IlocaBMHue 
Iloxpaj CaBe h AyHaBa, 
Haii BO^y ce HaAHocnjie, 
Haa boaom ce onnenajie, 
CaMe ce6n roBopHJie: 
»Boro mhjih, ji'jene th cmo! 
Join m cy HaM upHe omh, 
CBe 6h crapo noAMJiaAHJie, 
A Mjiaao 6h noMaMHJie.« 



189 






255. 

KJ1ETBA HA MAJKY 

O, AJeBOJKO, jxyuio Moja, 
Py*o pyMCHa! 

IlorJlCMJ Me UpHHM OKOM, 
MHM TC CnOMHJbCM. 

He cm'jcm, He CM'jeM mjuu jyHaie, 

Oa Miuie Majxe. 
A l)e th je MHJia Majica? 

He6iuioTHie! 
OTHiiuia je yjo-6auiHy 

£a HeBCH 6epe. 
y bcjio th MajiiH cpue, 

KourrojeMOJe! 
A Mgje je yBenyjio. 

BehMa He Mope. 

256. 
KJ1ETBA HA KYflHOUA 

IlouiJia Mapa Ha Boay 

Jlaro mh, Jiaxo Ha Boay, jiaraHO*), 
3a h>om Jobo Ha KOH>y: 
»flaj mh, Mapo, BOAHue!« 
»He aaM, 6orMe, hh icarnte, 
J\a th cpue Hocaiube, 
3a cHHohH>e 6ecjeae, 
3a jyTpouifte ja6yxe, 
CBaxoj aaae no ABHJe, 
MeHH jenny yBejiy, 
y Bejio My cpaaume, 
Ko Hac aBOJe pacraBH! 
Ayuia My paja He Bua'jia, 
Bch ce BHJia h BHJia, 
Ha Jiny ce naxjia caBmia, 
Te naxjiy 6HJia no£HHua!« 



♦) OBaj npnnjeB aac yaa cmkh peoax. 
190 



257. 
HUTFiH ME APArH 

Y3opH aparii paBHHHe, 
Te hoch CBoje janoBe, 
Ako th HHKHe aji-6a6ep, 
HuihH Me AparH on 6a6e, 
Ako th hhkhc xyT HeaeH, 
HuihH Me AparH oa MaJKe, 
Ako th HHKHe 6ochjok, 
Eto Me aparH 3a to6om. 



258. 

HE 3HAM CAMA UITA EH flPArOM 
flAJlA 

MncjiHjia 6h o 3Jiy He MHCJiHjia, 
EoxcHh nl)e, Aparn he mh aohH, 
UlTa 6h aparoM o EoxcHhy /uuia? 
fla 6h jiparoM Be3eH jarjiyx Aajia, 
AparoM Movie viajio My je Aapa; 
fla 6h jiparoM ja 6ouiHajiyic /uuia, 
CwpoTa ca\i jinjena zyeBOJica, 
CwpoTa caM, MJioro mh je aapa; 
Aa 6h AparoM upHe ohh Aajia, 
OajiHhe ce Mel)y japaHHvta: 
»MeHH Apara upHe ohh Aajia.« 
He 3HaM cavia iiiTa 6h H>eMy Aajia. 
Aahy ohh, Hex My 6yae (J)ajia. 



191 



259. 
OTKYfl TEEH nPCTEH MOJ 

Hae Jobo noTOKOM 
Viojx h>hm !)oro nocKOKOM : 
»CraH* !)oraTe, hchb th ja! 
Aok aJcbojuh npcreH aaM, 
H nyHHUH ja6yxy, 
yjeaoce3apyicy; 
Jajia, jajia pynnue, 
AJCBOJanKa ayiiiime!« 
Ja c* oxpeHy Ha CTaM(x>Ji, 
Aji 9 mh Apara Mere wop. 
Ha pyuH joj npcreH moj. 
Ja joj BejiHM : »IleM6e moj, 
Oncya tc6h npcreH moj?« 
» Aao mh ra 6a6o tboj. 
Ro roAHHe CBexap moj.« 



260. 
IITREJIA BH CE yflATH 

Ja AJCBOJKa cupoTa! 
A 3auiTO ch cupoTa? 
HeJMaM oua, hh Majice. 
IUto he t 9 OTau h Majxa? 
Illhejia 6h ce yaa™! 
Mh heMO Te ^uihth! 
A 3a Kora, 3a Bora! 
3a jenHora Tep3HJy, 
Jby6\ AJeBOJKO, Tep3HJy! 



192 



261. 
OH CE 5KEHH, A MEHE OCTABJbA 

J. 

XCapKO cyHuc o6acjaj mh jihuc, 

Ao1)h,Jcjio,ao1)h! 
XCapKO cyHuc o6acjaj mh jihuc, 

Kaxo hy TH AOhH?*) 

Hciirro mh jc H3a khiiic 3HMa, 

HHJe MCHH HH Off, 3HMC 3HMa, 

Bch jc mchh 3yjiyM oa aparora, 
Oh jc mchh Bjcpy 3ajioxHO, 
£a cc Hchc ApyroM oxchhth, 
npHjc Bjcpy, a case HCBJcpy, 
Oh cc xchh, a mchc ocra&iba; 
Aa mc 'ohc 3<>BHyT' na bcccjm 
Hymn 6hx My npHHOc Aomijcjia: 
MpKO 6paBMc, xpaaac rojiaic. 



262. 
KAKBO nHTAH>E, OHAKHH OflTOBOP 

CjiaByj njcaa y (muiihh 3Cjichoj, 
A HCBJccra y pywi pyMCHOJ, 
nporoaapa Hcajccnma MJiaaa: 
»Hyjcui mchc, cjiaByj iciicfoijal 
DIto hc njcBaiu 3hmh, uko acth?« 
nporoaapa cjiaByj iciicftija: 
»A Hyjcin mc, HCBJccnme MJiajia! 
DIto th hhch koa Aparora caora, 
K'o iirro ho ch koa MaTcpc 6HJia?« 



♦)y osoj qjecMH cm ce npaqjeM no ■ y npM jpi pcua. 

15 - CmCKE HAPOAHE fUECME M3 EmX I 1 93 



263. 

HCTHHA JE CBE DITO KXXV 

JoaaH-6era npasa noTBopmiie, 
ila oh iraje bhho ca uichcpoM, 

Aa MHpHUIC KaTMCp C KapaH(J)HJ!OM, 

£a oh Jby6H noTaJHO AjeBojicy. 

To 3aiyo nauia AjiH-nauia, 

ria A03HBa JoBy MCJie6HJy : 

»A 6opa th, Jobo nejie6HJa! 

Jc ji* HCTHHa, iiito mh Jby;w xaxy, 

JXa th nHJeui bhho ca uiehepoM? 

£a MHpHiueui KaTMep c xapaH^HJioM? 

£a th Ay6rtm noTaJHO AJeBOJiey?« 

»Jecr HCTHHa, nama AjiH-nauia! 

fffl ja nHJcM bhho ca uiehepoM ; 

Ako nHJcM bhho ca uiehepoM, 

Ba6o mh je 6jiara ocraBHO ; 

AK 9 MHpHUICM KaTMep C KapaH(J)HJ10M, 

Cckc cy mh KaTMep oarojmie; 
Ako Jby6HM noTajno AjeBojicy, 
Ako Jby6HM, ja hy jc y3CTH.« 

264. 
HE MAMH MH HBAH-BErA MOrA 

Obuc nyaa Janba no6aHHua 
Hcnoa wopa 6era HBaH-6era, 
Aok H3ry6n Janba no6aHHiia 
H3 ibeaapa cjaJHO oraeaajio, 
HyBajyhH Hcnoa wopa obuc 
riopynyje Janba io6aHHiia: 
»0, rocnojo, HBaH-6en>BHiie! 
riouiajbH mh TBOJe orjieaajio, 
Jcp caM CBOJe ocopo H3ry6HJia; 
Ako ji' mh ra th nocjiam Hchcni 
BHJejia caM, Ha6HJcjiHhy cp, 
PyiicHa caM, Ha6axaMHhy ee, 
npeMaMHhy HBaH-6era TBQra, 
CnpCMHhy My nrry MHJiooy'a, 



194 



riaR he MCHC 60Jb€ MHJIOBaTH.* 

Ksui sanyjia HBaH-6eroBima, 
riopynyje JaibH io6aHHiiH: 
»0 ljeBOJKO, JaH»o Mo6aHHuc! 

He MaMH mh HaaH-6era Mora, 
Ebo tc6h h ABa oraenajia: 
Jewo 3JiaTHO, a apyro cpe6pHO, 
#ahy tc6h crpynaK focnjoxa, 
H TpH KHTe pyMene pyxrae 
H aahy th^pmom jarjiyx Be3eH, 
Kojh aajba croTHHy j^wra, 
Besuio ra je ABaHajecr Be3Hji>a 
3a nyHHJe no roomie aaHa.« 

265. 

YflATH CE 'ORE 

y Mocrapy yaoBHoa Kaaa 
H y H>e je jewHHaa mhepaa. 
On mhjioct* je CyjieJMaHOM 3Bajia, 
Cpe3a CyjbH 3ejieHy aojiaMy, 
Oec h noma on ABaHaecr rpoina, 

H AHMHJe Ofl TpH CHHIJHpjIHJe, 

ria ra nocjia 3a ropy no Boay, 
Aji* na booh naniHHe aejiHJe, 
JeAaH bcjih; »ja ao6pa jyHaxa !« 
JXpym bcjih: »juijene j^jeBoJKe!? 
TpehH bcjih: »/ia je y<J>aTHMa!« 
y^MiTHine CyjieJMaHa MJiaaa, 
y$aTHine, naniH ozuBcoouie, 
Aboph nauiy neBtt toahh 9 aana, 
Hhko He 3Ha aa je xeroxa nnaBa, 
Kaa HacraaejOAHHa aepera, 
Yx Cyjbo ceaettuiH TaM6ypy, 
Ila oTHiie y 3ejieHy 6auiMy, 
Chtho icyua, jacHO norrajeaa: 
»Ebo HMa AeBeT toahh 9 aana, 
Kaxo abophm naniy rocnoaapa, 
Hhko He 3Ha m cbm xeHaca nnaja, 
Kooe pacry sajinaiui naaa iv. 

w 195 



Aojxe pacry, xa^rraHH nyiiajy, 
Cpuc nync, y »th cc *ohy 
3a naniHha MJiaaa a3H%aapa.« 



266* 

MOMUH HE TJlEflAJy HA OJUEHY, 
BER HA BOrATCTBO 

Cid)cjia Mapa h Alia, 
Kpaj 6'jcjia rpaaa BywMa, 
Ha Ahh CBiuia BC3CHa, 
Ha MapH TaHKa souiyjba, 
Tyaa 6er JoBaH npoJia3H, 

H CBOJC MOMKC npOBOflH, 

MapyinH Bora Ha3HBJbc 
AHyniH Hchc hh pHJci, 
Ha to cc AHa xajnuia, 
Caojoj cc MajiiH Tyxiuia: 
»A Moja MaJKO, rocnojo! 
Cjcl)ccMO h ja h Mapa, 
Kpaj 6'jejia rpaaa BywMa, 
Ha mchh CBiuia BcacHa, 
Ha MapH Tama xoniyjba, 
Ty.a' 6er JosaH npojuuH, 
Mapyimi Bora Ha3HBJbc, 
Mchh Majxo hh pHJei.* 
A Majxa Ahh rosopH: 
»Mapc cy 6paha TproBiw, 
Crora joj Bora Ha3HBJbc.« 
»A Moja MaJKO, rocnojo! 
npcaaj mh cBHJiy BC3CHy, 
KynH mh 6pahy TproBiie.« 
A Majxa Ahh roaopH: 
»ITpot)H cc Tora, AHymo! 
Kymrr cc 6paha hc Mory, 
Aouie hx Majxa hc pooH.« 



196 



267. 
CPAMOTHA CYPEBIfcHBOCT 

Hciirro iibhjih y CpHJeMy rpany, 
Hji* je Buna, hji* je Jbyra ryja? 
Hht je BHJia, hut jc JbyTa ryja, 
Beh je oho aapa ITerpa Mapa, 
y Mpjia jqj H>CHa MHJia Majxa. 
TjcuiHJia jc TaHeHa po6HH>a: 
»niyT* He iinaiH, apara rocnoJHae! 
Ako th je h yMpjia Majxa, 
Aocra th je pyaa ocraBiuia, 
TpH caHAyxa Tama 6ouriajiyKa 
H hcthph Be3a CBaKojaxa, 
Te6e npocn BaHOBHhy Cijeno, 
EaH tc npocH, 6a6o ce noHOCH, 
Hhhh mh ce aahe Te6e 6a6o.« 
Rok nouiCTa BaHOBHhy Cijeno 
Hcnpea ABOpa 3JiaTO Mape Tere, 
ToBOpHJia 3JiaTO Mape TCTa: 
»JlHJen th ch, BaHOBHhy Cijeno! 
Jlnjeno ch 3JiaTo HcnpocHO, 
JTjeno 3JiaTO aapa rieipa Mapy, 
Uapa Mapy, a Mojy cecrpHuy, 
y 6a6e je TpH neAa pOAftna, 
A HeTBpTO hoch noA nojacoM, 
y tbom he ra ABOpy nopoAimi, 
y tbom ABOpy ao neTHaccr AaHa.4( 
AepTJiH OAe BaHOBHhy Qreno, 
JlepTJiH OAe cbom 6njejioM ABOpy, 
IIpeA H»era je cera HmeT&na, 
Ila mh nirra BaHOBHha Cijeny : 
»DIto mh jecH AepTAH Heaeceo, 
KaicBH cy tc cycnnnyjiH rjiacn, 
Je ah, 6paTe, oa Hauie ajcbojkc?« 
»npot)H Me ce, MHJia Moja cexo! 
Ja nouifra' hhtmbah coukom 
HcnpeA ABOpa 3JiaTO Mape Tere, 
ToBOpH mh 3JiaTO Mape Tera: 
»JlHJen th ch, BaHOBHhy Cijeno! 



197 



JlHJeno ch HcnpocHO 3JiaTO. 
JTjeno 3JiaTO iiapa Ilerpa Mapy, 
JTjeny Mapy, a Mojy cecrpHuy, 
y 6aoe je TpH nen poamia 
A hctbpto nojs nojacoM hoch, 
y tbom he ra AMpy nopoAirni, 
y tbom ABOpy ao ncTHaccr A&Ha; 
Y3MH Mojy Ka$aajuijy AHy, 
KojaHO jc y xa4»3y pacna. 
Hot* jc Buzuia cyHua hh Mjeceua, 
Hh AJeBOJKe, umojih jyHaxa«. 
ToBOpHJia EaHOBHha ccxa: 
» A JiyA th ch, mo] 6paTc CrjenaHe, 
Eto HAe AaHax IfypheB Aanjuc, 
Ja hy cicynHT kojio AJeBOJaxa, 
Ja hy MBHyr Ka$a3JiHJy AHy, 
H HCBjccry aapa Jlerpa Mapy.« 
Aok ocBaHy AaHax *Bypl)eB AaHaic, 
Ao30BHyjia Ka4>a3JiHJy AHy 
H HCBjccry iiapa Ilerpa Mapy, 
Ha MapH je no Mpxa kbah^ 
A Ha rjiaBH 6HJejia HCM6epa, 
Onacajia naca exaep-naca, 
ExAep joj ce no cpaaumy iuuua, 
TIo3Haje ce cpue AJeBOJairo; 
A Ha Ahh upBCHa kbah^mi. 
Ha kbah^h caMypjiH hyjpAHJa, 
3aTcro je nace e«Aep-nace. 
roBOpmia EaHOBHha cexa: 
»npHJo Moja, Ka$aajiHJa AhoI 
DIto jc Te6e exAep 3aTeniyo? 
DIto jih he th Ha jbcry hypAHJa? 
Hhjc caAa AaHax MmpoB AanaK, 
Ben je caaa AaHax "BypljcB aaHaK«. 
roBOpHjia Ka$aajiHJa Alia: 
»Cropo Me je rp03HHiia 4>arajia, 
Te ja hochm caMypjiH hypAnjy, 
Oa rp03HHue Aajiax ocraHyo, 
Te je mchh exAep OTJeniH>ao.« 
Ao.noAHC je kojio OKpenuia, 
Oa noAHC je rjiaBa 3a6ojbejia, 



198 



O HhHHAHJ' H HCAO pOAHJia. 

roBOpHJia AHyuiHHa Majxa: 
»BoroM cccrpe, jiHJene /jjeBOJice! 
Hcmojtc mh npoxa3aTH Ahc.« 
Cbc mcBOJKe Heao npHTaJHiue, 
Aji 9 hc inhere EaHOBHha ceica, 
JXo axmaMa no CpHJCMa nyjio, 
JXo jauHJc h caB CpHJCM paaaH. 

268. 

HCEHHflEA CTJEnE EAHOBHTiA 

CitpoTyje CHpoTHiia Mapa, 
y 3Jia oua, y rope Mahnje, 
Aocra nyra npcn abopom Hohmia, 
TojiorjiaBa 6c3 4>HHa (J>ecHha, 
Pacnojaca 6c3 CBHJieHa naca. 
EocoHora 6c3 Kajcap-nanyna; 
JXo* je MapH Bor h cpeha aajia, 
3anpocH je EaHOBHhy Crjeno, 
Crjeno Hiuhe 9 6a6o My je aaje. 
JlHJcno je Mapy onpeMHo, 
CnpeMHO joj AeseT cencaHa, 
H y3 Mapy TaHeHy po6HH>y. 
Kaii cy 6hjih Ha npaoM ieoHaicy 9 
ToBopujia TaHeHa po6HH>a: 
>>rocnoJHiie 9 Mapo JbenoTHue! 
Kaa 6yaeMO npea CTJenHHe wope, 
HeMOj, Mapo, icoim o^jaxaTH, 
Rok th He Aa on TaBHHue icjbyie; 
KaKBo My je y ABopy Becejbe 9 
Ksux My nHiirre cyacibH y TaBHHiw, 
JbyTO nHUJTC, no Bora ce nyje.« 
Jlyaa Mapa Mynpo cjeT npHMHjia, 
Kaa cy 6hjih npea CrjenHHe aaope, 
H3iia3HJia MHJia CBeiepBHiia, 
H3H0cifjia TencHJy ayicaTa: 
»CjauiH c KOH>a 9 Moja HeBJecrHiie! 
Ha noxjiOH th TencHJa ayicaTa.« 
Mapa myTH, HHuiTa He roBopH, 
Behe joj ce CMJepHO npeiuioHHjia. 



199 



H3Jia3HJia MHjia 3aoBHiia, 
H3H0CHJia TcncHJy 6itcepa: 
»CjauiH c KOH>a, vioja HCBJecrHue! 
Ha noKJioH th TencHJa 6ncepa.« 
Mapa uiyTH 9 HHiuTa He roBopit, 
Bchc joj ce CMJepHO npexjioHHJia. 
Hsjia3HJia MHJia jeTpBHiia, 
H3HOCHjia o;i 3JiaTa TcncHJy, 
Ha TcncHJH ryja omieTeHa, 
y 3y6HM* joj ajievi KavicH aparH, 
IlpH komc ce bhah BeiepaTH 
y no HohH KaHO ycpea noaHe: 
»CjauiH c KOH>a f Moja HCBJecrHue! 
Ha noKJioii th ojx xnaTa TcncHJa.« 
Mapa uiyTH 9 HHitiTa He roBopn, 
Behe joj ce CMJepHO npexjioHHJia. 
H3Jia3HO EaHOBHhy CTJeno: 
»CjauiH c KOH»a, nory yjiOMHJia! 
Aocra ch ra /urnac yMOpHJia.« 
ToBopn^a njicviCHHTa Mapa: 
»Eor\te c KOH>a o^jaxaTH Hehy, 
JXok mh He naiu KJbyie on TaBHHite, 
fla Hcnyiuhaxi cyacite HCBOJbHHice.« 
MaxHyo ce pyKOM y uenoBe, 
M3BaAH joj K/byne on TaBHHue, 
Aaae x/byne mieMeHHTOJ Mapn, 
One Mapa npOKjicroj TaBHHUH, 
ria Hcnyiuha cy*H>e HeBOJbHHice: 
» Ajtc, cyxcitH, Kyn je Baxia Aparo, 
A ja oao' EaHOBHha ABopy.« 

269. 

CMPT MAPHJE EAHOBHTiA 

lloTpece ce 3e.M/ba on 3ana/ia t 
W o6opH Tpn uapeBa rpaaa 
H net Kyjia EaHOBHh CrjenaHa, 
A iiiecra ce H3 TeMCJba H»Htiie, 
A y xyjiH 6paTau h cecrpnua, 
Ceica 6paTy thxo roBopHJia: 
»A, CTJenaHe, moj 6paTe pofteHH! 



200 



UlecTa Ha\i ce 3aH>H'ajia xyjia 9 
Aa hacmo Ha pocHy jiHBaAy.« 
EpaTau cexy jecre nocjiyuiao 
H oAouie Ha pocHy jiHBaay; 
MapHJH je Jioiua cpcha 6HJia 9 
y xyjiH je 6Hcep ocraBHjia, 
Ceica 6paTy thxo roBopHJia: 
»0, CrjenaHe, \ioj 6paTC po!)chh! 
*Ohy ji* whn, aa 6ncep AOHeceM ?« 
Oac Mapa, aa 6ncep AOHece, 
Ajih joj je jiouia cpcha 6HJia 9 
LUecra hm ce o6opHJia xyjia 
H npHTHCxa Mapujy ^jeBOJxy. 
Tjiac Aona^e EaHOBHh OjenaHy: 
»3jio ra cho 9 EaHOBHh CrjenaHe! 
Ulecra th ce o6opHJia xyjia 
M npHTHCJia MapHJy 4JeBOJxy.« 
Ckomh CTJenaH on 3e\iji>e Ha Hore, 
(la noxynH MJiaae jiary\iuHJe 9 
JlaryMauie npe6Hjejiy xyjiy, 
M3BaaHuie MapHJy zyeBojicy, 
Eaiuxa Mapy, 6atuxa pycy maBy, 
Eaiuxa ruieha, 6awxa njieTCHHuy,*) 
Eaii'xa pyxe, 6auixa (fejieroyxe. 



270. 

ko 'OTiE flpyror m nPEBAPH. cam 

CE BAPA 

no<J>ajiH ce OonaHHHe Phcto: 
»KojTxa Qona ayra h uinpoxa, 
He HMajie jiHjene zyeBojice, 
Hh HeBJecre cxopo jxoBenew, 
Hhth 0He y^OBHiie MJiaae, 
Kojoj HHcavt o6jby6HO JiHue, 
Joui HHJecaM HHxojiHHy cexy 9 



*) y Bochh ftesoJKe Hoce ytany luieTeHHity, icojy cnywmjy hh3 n.i^hH. 



201 



H iMHO hy ofijbyGHTH jihuc, 
Aji 9 jc Hchy yaer* 3a Ji»y6oBuy.« 
ria oh oae 3a ropy Ha BOfly, 
Aji 9 Ha booh Hhkojihhb cna, 
Kaa yniejw QoiaHHHa PHcry 9 
Oa crpaxa jc y$aTH rpo3mma, 
11a cc oner Mjiaaa HacMHJajia: 
»M hjih Eoxe, na CBCMy th 4uuia! 
IIIto caM Mjuma on Bora ncicajia, 
To jc mchh Eor h cpcha aajia, 
£a cc c Phctom na boot cacraHCM.« 
roBOpHo OonaHHHC Phcto: 
»Mapo cpuc 9 aa th ji»y6HM jihuc !« 
Aji 9 roBopH njicMCHHTa Mapa: 
»Cpue, ayiiio, OonaHHHC Phcto! 
Ckhhh, ayiiio, 3CJicHy aojiaMy, 
11a jc npocTpH no 3Cjichoj TpaBH, 
'Be hem mojc o6jby6HTH jihuc. « 
Phcto ckhac 3CJicHy aojiaMy, 
Phcto ckhac 9 a Mapa o6ync: 
»Ayuio, Phcto, 6h ji 9 mh yHcano?« 
Phcto ckhac kobmc h latciuHpe, 
Phcto ckhac 9 a Mapa o6ync: 
»Cpuc, Phcto, 6hji 9 mh yHcano?« 
Phcto ckhac xajinax h hcjichkc, 
Phcto ckhac, a Mapa o6yne: 
»Cpue, Phcto, 6h ji 9 mh yHcajio?« 
ToBOpHo OonaHHHC Pucrq: 
» A Kaxo th hc 6h yncajip, 
CBC3aH 6h tc jynax o6ji»yQHO.« 
Mapa Phcth th'o rosopHJia: 
»flaj mh, 4ymo, MyxaacMa naca, 
fla ja cbcxcm 6 9 jcjic pyxe tbojc, 
Aa ja bhahm xaxo CBC3an Jby6n.« 
Aoaaac joj MyxaaeMa naca, 
Mapa bcxc, a Ao6po npHTexe; 
Mhcjih Phcto oa cc uiajin Mapa, 
Kaa My Mapa caBC3ajia pyxc, 
IlpHBC3a ra 3a jejiy 3CJiCHy. 
CBC3aH Phcto MapH roBOpno: 
»IlpHMaKHH ce, aoara aymo Moja! 



202 



Aa th bhahui xaxo CBe3aH Jfcy6H.« 

Ha to My ce Mapa HacMHJajia: 
»Hy 6yiuuie 9 OonaHHHa Phctc! 
Aa ja 9 ohy aa mh jihuc j*y6Hiii 9 
He 6h 9 t&h hh BC3ajia pyxe.« 
ria My y3€ Ha pyxe coxona, 
A nocjeae xoita PncraHOBa, 
ria no6jexe npexo nojba paBHa, 
Cperouie je cjiyre PncraHOBe, 
ToBopn hm ca koim AjeBOJxa: 
»A Bora bbm, cjiyre PHcraHOBe! 
TaMO mh je BHWie oeraHy no 
ripHBC3aHO 3a jeny 3eneHy 9 
OApjeiu'Te ra, nouutHTe ra 3a mhom.« 
ria no6jexe ABopy 6HJejiOMe, 
Kaa cy cjiyre Ha Bojumy AOimie, 
TocnoAapa CBesaHa Haljoiiie, 
Bpe3 AOJiaMe y 3JiaTHy jejiexy, 
Bpe3 xajinaxa y 4>hho (jtecnhy; 
Kaa My 6'jejie onpocxHiue pyxe, 
CjeAe Phcto y seneHy TpaBy, 
ria oh pohh cyse oa oiHJy : 
»ABaj mchh, ao Bora MHJiora! 
Bapauie Me Typim h xaypH, 
Hhko mchc npeaapmr He Moxe, 
Beh aJHHHH JiHJena AJeBOJica.« 
H oh oac ABopy 6HJeJiOMe, 
BoJiOBao TpH Mjeceiia Aana. 
Kba ce Phcto onacao nacoM, 
OAMa' npocH HnxoAHHy cexy, 
Phcto npocH, a jQeBOJxa Hehe, 
AaAOiiie je h hc nHTauie je 9 
Bjemauie je h hc mojihuic je. 
Aact 6ho xao h ao cbab, 
Abojc mjibao y jioxHHuy cbcjih, 
CjeAe Phcto Ha Mexa Ayuiexa, 
Y3e 3JiaTO Ha 6HJejio xpiuio: 
»3Ham jih, Mapo 9 3Haui jih nywo Moja? 
KaA Me ckhac ao Tamce Kouiyjbe, 
Hh to tc6h Aocra He 6HJauie 9 
Beh mh CBe3a pyxe Haonaxo, 



203 



Join ch mojhm cnyraM roBopiuia: 
TaMO mh je Bmuie ocraHyjio 
Oap'jeui'Te ra, noui'jMrre ra 3a mhom\« 
CMJepHO iMMy roBOpH ^jeBOjxa: 
»Eto ca&ba, cto MOja rjiaaa! 
Aa th HHcaM caBe3ana pypce, 
Hoxcm 6h tc y cpue yapwia, 
Hajnpe tc6c, na 6h ohm ce6e, 
He 6h mojc o6jby6HO jihuc.« 
Phcto Mapn th'o roBopHo: 
»Hchy t' 6hth, apara nyuio MOja! 
Hchy 6hth, Bchc MtuioaaTH, 
Aa caM t' ohjw o6n»y6HO jiHue, 
He 6h caiia y mom HBopy 6Rna.« 

271. 

BAKAT MH JE Y3 AJEBEPA CTATH 

JIob jiobho Borjuuraihy naajie, 
Oko ABopa Hejie6HJe Jobc, 
ftiejiana ra JoBati-6eroBHua, 
Ca newjepa ca BHCoxe xyjie, 

ria A03HBJbC caojy 3aoBHijy, 

»K MCHH, K MCHH, MOja 3aOBHQe! 

Ja aa bhahui EoniaHHHha IlaBjia, 
JlHJen th je, aecejia My Majica. 
Ja m HaM ra Bor y cpehu oajie!« 
OHa mhcjih ab hhko He nyje, 
Aji' to iyje 6exe JoBaH-6exe. \ 
Kaa je 6hjio Bciep no axuiaMy, 
Beiepauie h ica<t>y noimuie, 

Aji* roBopH 6e*e JoBaH-6exe: 
»Eto Jby6e, cto Moje ceice, 
Koja aaHac Ha nemiepy 6jeuie 
H nieaaiiie EoniaHHHha flaBjia, 
rjieaajyhH th*o roBopwia: 
'Ja aa HaM ra Bor y cpehn aaAe'« 
Jby6a my™, a cexa roBopn: 
»A 6oraMH, moj 6paTe pofteHH! 
Ja caM 6iuia, ja caM roBopwia, 
BaxaT mh je ya /geBepa craTH 



204 



H Ajeaepy Aeoiy pyxy aaTH.« 
Aji' roBOpH 6C3KC JoBaH-6e3ice: 
»Be a<t>cpHM, Moja MHJia cexo ! 
H ja 3HadeKf kojh jyHax 6jeuie...« 

272. 

BOJbE JE MYHATH HErO MJIOrO 
TOBOPHTH 

Majxa Mapy chtho iuieTHJaiue, 
M Bpjio je MyApo cjeTOBauie: 
»Hc y^aj ce 3a jxeser roAHHa, 
He 6h ji* Te6n Bor h cpeha Aajia, 
A 3a Apyra MaHAyuiHha Byxa 
H CBCKpBy MaHAyuiHha Majxy, 
Caexpa 6a6y MaHAyuiHha Byxa; 
He roBopn 3a roAHHy nana, 
Ako th ra Bor h cpeha aaae, 
Ao6po aboph MaHAyuiHha Byxa.« 
Mojimia ce iuieMemrra Mapa, 
Mojiiuia ce Eory hcthhomc, 
Mojimia ce h yMOJiiuia ce. 
Bor joj Aaae MaHAyuiHha Byxa; 
Mapa aboph caexpa h caexpBy, 

Ao6pO ABOPH, HHUITa He rOBOpH, 
TOBOpiUia CBCKpBHIia hcbh ; 

»MyM roropje, HorniMa Aoropje,« 
Mapa cnyxH, HHiirra He 6ecjeAH. 
ToBopHJia MaiiayuiHha Majxa, 
Cbomc CHHy MaHAyuiHhy Byxy : 
»IDto aobcac HHJeMKHH»y Mapy?« 
PacpAH ce MaHAyuiHhy Byne, 
Ila oh Apyry 3anpocn AjeBOJxy, 
3anpocHO, na je Hcnpocno, 
Caxynno xmy h CBaToae, 
H oh OAe cc6h no AjeBOJxy. 
Aobcac je cbom 6hjcjiom ABopy, 
ripeA H>er* nl)e h OTau h Majxa, 
A h OHa rocnoJHua Mapa, 

CSC CBaTOBC peAOM HaOAHJIH, 

H Box'jy hm noMoh Ha3HBajiH, 



205 



Mapa H»HMa Eox'jy noMoh npHMa, 
ripea H>HMa ce no 3cmji>c caBHJa. 
flox Hajbe3e /geBep h /geBojxa, 
Mapa H>HMa Eoxjy noMoh npHMa, 
npea H>HMa ce no 3Cmjbc caBnja, 
riporoaapa ca xoita jgeBOJxa: 
»Box*ja noMoh, hhjcmkhh»o Mapo!« 
Owia Mapa Mjiaaa nporoBapa: 
»Box*ja 6iuia, 6pao roBopmia, 
Bpxe cBojy noxooima Majxy ; 
Ja HHJecaM HHJeMKHH>a Mapa, 
Bch ABopmia caexpa h caexpBy, 
TocnoAapa MamyuiHha Byxa, 
Cbc ABOpmia, a He roBOpmia.« 
Kaa to nyo caexap h CBexpBa, 
A h ohh MamyuiHhy Bync, 
rioBpaTHiue KHjy h CBaToae, 
IIoBpaTHuie JiHJeny /qeBOJxy, 

IlOBpaTHUie CBOJOJ mhjioj MajuH. 

273. 
HHJE CEKA, BER JE TBOJA JbYEA 

Bo,oy tohh KpynnHbeBa Jejixa, 
Bhjcjiom pyxoM h ajurraoM Maiinpa<}>OM, 
Haa BOAy je Jimie HaaHociuia, 
Ila roBOpH KpyuiMHheBa Jejixa: 
»AaBOp Moje npe6HJcjio jiHiie! 

EBO HMa ACBCT TOAHHHIia, 

Kaxo caM ce ja yaajia MJiaaa, 
3a oHora 3aapaHHH Toaopa, 
Join ja He 3HaM !)e moj Toaop cnaBa, 
Tie jih cnaBa, l)e ji* ce pacnacyje, 
3hmh cnaBa Ha ropiMM napaaxy, 
Jbeni cnaBa Ha 3ejieH-jiHBaa h.« 
Ona mhcjih aa hhko He nyje, 
Aji* je iyo oa Ceiba HBaHe, 
Ila roBopH KpyiiiHHheBoj Jejuni: 
»Ayino Moja, KpynrraheBa Jenxo! 
'Ajae ca mhom mom 6njejiOM &Bopy.« 
»Myn* HBaHe, MyxoM 3aMyxHyo! 



206 



Aa tc nyje oa 3upa Toaope 
Y6ho 6h h mchc h tc6c.« 
Oner bcjih oa Ce»a HaaHe: 
»Ayiuo Moja, KpyuiMHhcBa Jcjiko! 
'AJAe ca mhom mom 6HJejiOM ABOpy.« 
ripepapH je f oabcac je ABOpy, 
Fla jc Aaje cbojoj mhjioj Majiui: 
»Haj th, Majico, jiHJeny jgeBojxy !« 
A oh oae y HOBy napuiHJy, 
Fla oh Hal)e 3aApaHHH ToAopa, 
3obc H>era Ha BJemaHO xyMCTBO, 
lloBcae ra cbom 6hjcjiom ABOpy, 
Fla oh BJCHna mieMeHHTy Jejixy. 
Ku je xyMa KyMa HcnpaTuna, 
Aaje H>CMy BC3CHa jarjiyxa: 
»Haj th, KyMe, BC3CHa jarjiyxa 
y tbom, KyMe, wopy HaBe3CHa, 

y TBOM ABOpy H KOA TBOJe MaJKC.« 

Ila My ABAe 3CJiCHy ja6yxy : 
»Haj th, KyMe, aeneHy ja6yxy, 
A y tbojoj 6auiHH OArojeHy.« 
Fla My Aaje CTpynax 6ocHJoxa: 
»Haj th, xyMe 9 crrpyHax foCHJoxa, 
TBOja ra je OArojnjia Majxa, 
TBOja Majxa h y TBOMe ABopy.« 
To ce ToAe cjctht He Morauie, 
Beh oh OAe ABopy BnjejiOMe, 
ToBopHO cbojoj mhjioj Majiui: 
»KaxBy caM th 3bao6ho xyMy 
Eaui ko cexa Moje Apare Jejixe!« 
ToBopH My ocrapjejia Majxa: 
»MyHH, Toao, MyxoM 3aMyxHyo! 
Oho HHJe TBOJe Jejixe cexa, 
Beh je oho TBOja Jejixa Apara.« 



207 



274. 
3AO CAH 

Jewo jyrpo ja caM ypaHno 
AjeBOJxaMa cpehy ahjcjihth, 
JeAHO jyTpo y Heqeiby caery, 
Te ja nol)o* HH3 chthc coxaice, 
Moja Apara Ha BpainMa 6jc^c, 
Ohh rope, - cpue Hcseccjio. 
Ja joj BejiHM: »aJHpajia Apara! 
Ajnp mchh, ajiH HHJe Te6u; 
Ja caM Hohac nyaaH caH ycHiuia, 
Tboj ce koh>hu no MeJAaHy BOAa, 
H>CMy, aparn, rocnoaapa mMa, 
A tboj 4«CHh MyTHa BOjxa hoch, 
A nyie th ca'aT y iMApHMa, 
Mojc orpe c mchc 0TnaA0iiie.« 
»He 6oj mh ce, Ayuio Moja Apara! 
IIIto moj koh>hu no MeJAaHy *OAa, 
A^a H>HMe rocnoAapa HCMa, 
Oho hy th nonrayTH, Ayuio; 
IIIto moj $ecHh MyTHa BOAa hoch, 
Oho he mh y KpB orpe3HyTH; 
IIIto mh nyie ca*aT y ibtApHMa, 
Oho he mh jchbo q>iie nyhH; 
IIIto ce TBOje orpe otkhaouic^. 
Oho heui mh o6yAQBHT, nywo.« 

275. 
njIAHA 3A HEBJEPCTBO 

nouierao Hhko mjiba 
Kp03 6HJejiH ByAHM rpaA* 
rjieAajia ra JeneHa 
rioHOCHTa rocnoja: 
»Aol)' AOBene Hhko mji*a 
M AOHecH raM6ypy 
M cpe6pHO heMaHe.« 
KaA to nyo Hhko mjiba, 
JeAaa qexa raBHy Hoh, 
Ila oh y3e TBM6ypy 



208 



M cpe6pH0 hcMaHC, 
Te oh oat Jcjichh 
IIohochtoj rocnojn, 
Ho no hoIih nrpauie, 
Oa no HohH njcBame. 
Kaa je 6h jio y 30py, 
JoBaH xyua Ha BpaTHM\ 
npenaae ce Hhko mjiba, 
Ila ce caxpH y AOJiagt. 
Tjcho ctojc AyxaTH. 
Kaaa Aofte JoBaH 6a#, 
Oh roBOpH Jcjichh 
rioHOCHToj rocnojii: 
» Aohoc* mbyMc, JejiCHa 
Oil Mojcra AOJia^ 
Tie mh crojc AyxaTH.« 
H>cm' roBopH JejiCHa 
lloHOCHTa rocnoja: 
»MeAO mh je njiaxano. 
Kjbyne caM My AaBajia 
Ila je xjbyne oamuio, 
Ha aho *OAe y 6yHap.« 
PfcvbyTH ce JoBaH 6aH, 
Yaph HoroM y AOJia<t>, 
npenaAe ce Hhko Mjiag, 
H>eM roBopn JosaH 6aH: 
»Th ch He 6oj Hhko mjiba, 
KaA caM h ja 6ho MJiaA, 
Jby6no caM rocnoje.« 
H>era nycru JoaaH 6an. 
Ila y<t>aTH Jejieiiy* 
IIoHOCHTy rocnojy* 
Ila je 3auia hoxom caM. 



16 - CPflCKE HAPOAHE fUECME M3 BnX I 209 



276. 

flAJ HAM JOBO J ABY KY 

Obh juraim AaHauiitH, 
Obh momiui HohaiuH»H, 
He aajy hsm ja6yxe: 
» Aaj HaM Jobo ja6y xy, 
Bor th aao /tfeBojxy, 
Koja th je HaJApaxa, 
Ha KpHJiy th CHt)ejia, 
Ha pyuH th cnaBajia, 

y aopy Te 6yAHJia 9 
y jiHiie Te Jby6HJia.« 

277. 

CTAPHJA CH AJT CH JETPBHIJA 

AaHJe flpyre BJepHO apyroBajie, 
Kojihko cy BJepHo apyroB&ne, 
3ajeoHO cy 6ocraH nocnjajie, 
Cbc okojio TyH>c h HapaHne, 
IIo cpHJew rocno'cxo uBHJehe, 
3ajeAHO ce Mjiaae yMmane, 
O jeaaH ce jarjiyK o-rapajie, 
3ajeAHO ce h Eory MOjiHJie: 
»4aj mm, Eoxe, aa ce yjuweMO, 
3a jwa 6paTa, a y jtjmt ABope.« 
Bor hm aaae, re ce yflaaouie, 
3a wa 6paTa, a y jeflHe wope, 
£o noAHe cy BC3Jie h njeBajie, 
Oil noAHe ce jbyTO 3aBaaiuie, 
CTapHJa je MJiaftoj 6ecjeAHJia: 
»HH*e gean, Moja jerpBHue! 
Hrace cjeaH, a Ma»e 6ecjeoH, 
Tboj je 6a6o y nojby Teacaie, 
A moj 6a6o uape y CraM6oJiy, 
Moja Majxa MJiaaa itapeBHiia, 
A ja caM hm MJiaaa cyjrraHHJa.« 
»H axo ch MJiaaa cyjrraHHJa, 
A MeHH ch MHac jeTpBHua.« 



210 



278. 

AECHy MH JE PYKY nPHTHIIITHJIA 

PaHO paHH Jarojia Ha bojqt, 
3a JaroAOM Pfcnoje Ha KOH»y, 
3a PaaojoM Jarojuuia Majxa: 
»OraHH, mbjio, Pfcnoje Ha Ko&y, 
TaMo mh je OTHuuia Jarojia, 
Jaroaa je Jiyaa h mjaKa.* 
ToBopHO ca koh* Pxmoje: 
»A He JiyAyj, JarooHHa Majxo! 
Ako th je njfM h Hcjau, 
ChhoIi mh ft y ABopy Hohmia, 
Aeaiy mh je pyxy npHTHurrajia, 
HncaM Moro ioim ocejuiaTH, 
»Eeh mh 6paraii xoifca ocejuiao, 
H MahcHOM y3AOM 3ay3oao.« 

279. 

HE BYAH HEBJECTE YMOPHE 

PacuBajia ce rpaHa jeproBaHa, 
Tlojx mm cjeaH rocnoja Jejimia, 
Ha KpRiiy joj 3acnajia hcbjccte, 
Aoxoah joj mhjih chh JIa3ape, 
3aBJiaMH joj pyxe y tfceaapua, 
JIa3apy je roaopHJia Majxa : 
»HeMoj, JIa30, moj mhjiochh chhc! 
HeMOJ mchh npo6yAHT HCBJecrc 
HeBJccra je Tpywa h yMopiia, 
Aox je HauiCM ABopy Aouieiraji?, 
Cbojc iipm omh Hcrpraja, 
JXok je Mine ABOpe yrjiegajia.* 
JIa3ap Majim th'o roBopanie: 
»O t JejiHHa, MHJia Majxo Moja ? 
Je ji* HCBJecja 3a Te6e CBexpBe? 
Je ji' rocnoja 3a Hauiera ABQpa? 
Je jih Ay6a 3a Mem JIa3apa7« 



!«• 



211 



JIa3apy je Majica roBopiuia: 
» Jcct HCBJccra 3a MCHe caexpBe, 
Jeer rocnoja 3a Hauiera ABopa, 
Jcctc jby6a 3a tc6c JIa3apa.« 
JIa3apy je Bpjio mhjio 6hjio, 
Jby6H Majicy y 6njejiy pyxy: 
»Oajia Te6H, Moja Miuia Majxo! 
KaA ch Moje ceBAHcajia 3JiaTO, 
CeBAHcajia h 6crcHHcajia.« 



280. 

y rocnoflCKOM flBOpy hhje ce 

J1AKO BJIAAATH 

KaA ja nol)o' Ha BeH6auiy Ha Boay, 

H noBC^OiiCMHp l)ory 3a cooom, 
Cbc AJeBOJxe Ha BcH6auiH 6njaxy, 
Cbc jgeBOJxe mchc Mauiy jaryiyuHM', 
Moja Apara bc3Chom naTKHjOM, 
Apani Aparoj no nopyxaM nopynH: 
» Ao6po c 9 ynpH ACCHOM-HoroM y 3CMJi»y, 
Kaxo hem th no mom ABOpy uieTarH, 
H xaxo hem mojoj Majim toahth, 
H xaxo hem Mojy 6pahy abophth, 
Kax* hem mojc cexe Be30M yny th.« 
Apara AparoM no nopyxaM nopy?n: 
»Hh* tojihko tbojh aboph capajn, 
A* He Mory no tbom ABopy menm!, 
Hh tojihko TBOja Majxa rocnoja, 
Aa He Mory tbojoj Majim roAHTH, 
Hh tojihko TBOja 6paha 6eropH, 
Aa He Mory TBOjy 6pahy abophth, 
Hh tojihko TBOJe cexe Be3Hjbe, 
Aa He Mory cexe Be30M yiHTH.« 
Jlpam AParoj no nopyim nopy^H: 
»Kaxo h jecy mojh aboph capajn, 
Ilo TpH name y nopeay AOJia&? 
Kaxo HHJe Moja Majxa rocnoja, 
Hh Ha uiajbTC 6ocom HoroM He craje, 



212 



Bch o6jianH tc oa 3Jiara nanync? 
Kako H'jecy Moja 6paha 6ero*H, 
Hh y upKB^6e3 HHToaa He ray? 
Kaxo H'jecy Moje cckc bc3hji>c, 
3a nan najfy a6aJHJy HaBe3y«. 



281. 

H CJIATKO JE Ofl HEAPATA TOPKO 

AJeBOJKa nneaa ABa Apara: 

JeAHor jc 36iuba rjieaajja, 

C ApyniM ce hctom iiiajiwia, 

Kora jc 36iuba rjieaajia, 

OHaj joj Ha nyT nojuuH, 

C khmc ce hctom inaAwia, 

Oif aj joj AOMa ocraje, 
flojia3H flparoj nofl neHuep, 

Hapamiy Aparoj aohoch, 
HapaHHH Apara toboph: 
»Hapaino, cjiafta oa MCAa! 
MoMe ch cpuy HeMeptia, 
Jep mh tc HCApar aohoch «. 

282. 

XEHHAEA MOCTAPJ1HJE HHKE 

y Mocrapy Ha MepMep KaMepy, 
Ty mh cjcah MocrapjiHJa Hhko, 
Oh 3arphe y3 pyxe py*aae, 
Yjxapa ce acchom no jihjcboj: 
»AaBop Moja, npe6HJena pyxo! 
Komc ah hem 6pyca jacryx 6hth, 
Ako Eor Aa, flykflCBHha Ah1)h?« 
MHHAHJauie, hhko He iyjaiii£, 
An* to cjiyuia Jlymt rocnoAape. 

Ma OH OAC CBOM 6HJCJIOM ABOpy, 

npeA ifcera je AHt)a KuieTiuia, 
ToBopH joj AyxAe rocnoAape: 



213 



»OACTyn' Anfto, Moja mhepH Apai?! 
JbyT je 6a6o, Jia tc He oxapa, 

CpAHT KOHtHIl, JUL TC HC OKBJba, 

BpHTKa ca&ha, Aa tc He o6pexe, 
Bch th hah Ha ropiu lapaaKe, 
H y3HMaj ahbht h xaneMa, 
H *apTHJe K&Hre 6c3 ja3HJe. 
KH>Hry nHUiH MocrapJiHJH Hhkh; 
O KonHjie, MocrapjiHJa Hhko! 
HcKahem Me y Mor Manor 6a6e, 
£a Me aaae, o6jecHJia 6h ce.« 
To je AHfta jeABa AOHCKana, 
na He nHiue uko 6a6o xaxe, 
Behe nmue xaxo joj je aparo : 
»Ayuio Moia, MocrapjiHJa Hhko! 
Cjnrpa CBHne caera Heljeiwiua, 
* Aj«e, Hhko, y 6HJeny upKay, 
y upKBH je moj mhjiochh 6a6o. 
JbyOH Kent y ocyr h y pyjcy, 
H 3CHl)HJy, lje My *H3Ma ctojh. 
Ila TOBOpH momc mhjiom 6a6ii: 
A Hyjeui mc, Miuig rocnoaape! . 
y 6amHH th rowie pyxa pacre, 
JJOK MHpHme, cbm jfi 6ereHHme, 
KaA npoxoAH, cbbk je mhmoxoap* 
OipniH je, hokjiohh je mow*. 
KaA yiyrpy jyTroocaaiiyAO, 
Ayawe cnfte y rajejiy ap»y, 
ToBopH My MocrapjiHJa Hhko: 
»0 *yjeui Me, Jlyxat rocnoAape! 
y 6aniHH th roHuejpyxa pacre, 
Aok MHpHme, cmk je 6ereHHiue, 
KaA npoxoAH, caax je mhmoxoah, 
OrpniH je, hokjiohh je mchh.« 
HacMHja ce flyawc rocnoAape, 
Ila roBopH MocrapAHJH Hhkh; 
»KypBHH CHHe, MocrapAHJa Hhko! 
Ko je Te6e TOMe Haywo? 
Baui je AHl)a Moja MHJia mhepxa. 
KynH cbbtc, *aJAe no ajcbojky, 
KaA Te *ohe, hck th 6yAe Jtyoa. « 



214 



283. 
BOJIHM MJIAHOM POBHHtA, HEFO 

ctapom rbcnojA 

FIOUICTaJlO 3JiaTO MaTCpHHO, . 

no 3CJiCHoj 6auiHH aaJHyHHoj^ 
IUerajyhH upHy 3C\uby jby6n : 

»Uf)Ha 3CMJBO, npHMH mchc y cc, 

Jep ja HeMaM HHKora on poaa, 
Hero aajy 6paTa MaTepmia, 
Caaa MeHe moj aajo yaaje, 
CTap Me npocH, a Mjiaa Me xynyje, 
Bojbejia 6h MJiaay po5oBaTH, 
Hero crapy 6hth rocnoJHua, 
Mnaa je jyHax roHue y 6ocraHy, 
CTap je jynaK jasop y miaHHHH, 
Knuia nae, roHue pyMeHHJe, 
BjcTap nyiue, roHue ce pa3BHJa, 
Kuuia wie, jaBOp ApBO TpyHe, 
BjcTap nyiue, jaBOp ce o6apa.« 

284. 

J A EH 9 3HAJIA HUE BH UBAJIA 

IOeM6oj nmra jby6HHime: 
»IIIra HaM paw rojaye juui£?« 
>>roHue Jiajie KOH»a cejuia, 

Aji-6a6ep ce 38 nyr cnpeMa, 
A MTitfya uiep6e MyTH, 
A HeBeH ra peaoM nojk 9 
MaBH cyM6yji craBuiH ABOpH, 
^ji-xaTMep My th'o 36oph: 
'An-6a6epe 9 iuieMe Moje! 
fla je mchh cjeMe TBOJe, 
Ja 6h* 3Hajia, raje 6h ipajia, 
y uapcxoMe 6ocraHJiyKy, ' 
y bcjihkom hypMHJiyicy, 
TiypHHjaMa Ha caMypy. 
Tep3HJawa Ha wGaMa, 
BexpHJaMa y nauiaM*, 
EehapHMa y pyxaMa, 
AjeBojxaMa 3a cojiy<|>HM\4< 



215 



285. 

nOBPATHME TH CE OB J EC HO! 

Cmhji>c 6cpyh jiHJena /geBojica, 
Cmhji>c 6epyh y Byrape saiiuia, 
Cbc Byrape EoroM 6paTHMHJia, 
fto MJia^ora Paae Byrapiwa: 
»BoroM, 6paTC, ftue EyrapHHe! 
H 3bcah Me H3 rope seaem, 
BpaT AacHMHAO BHJexa Mora.« 
H 3BCAe je H3 rope 3ejieHe, 
Kaa cy 6hjih Ha xpaj rope napije, 
BnjejiH ce ynieaaiiie aboph 

H npCfl ABOpOM AHBHO KOJIO Hipa, 

riocecrpHMa no6painMa ninp: 
»rio6paTHMe, to! cy oho aboph? 
rio6paTHMe, HHJe je Becejbe?« 
»nocecrpHMO, nofrpaiuM ce *eHu!« 
»rio6paTHMe, xaMO th AJeBOjica?« 
»riocecTpHMo, 3a pyxy je boahm!« 
»rio6paTHMe, yjena tc ryjat« 
»nocecrpHMo, tbojhm 6'jcjihm 3y6*Ma!« 
»rio6paTHMe, th ce o6jecHo!« 
»nocecrpHMO, o tbom 6*jejiy BpaTy!« 

286. 
CA MHOM TkEm CE nOHOCHTH 

BeBOJKa je pyxy 6pajia, Te je 3acnajia, 
Tytf Hajia3H MjiaAO momhc H3 CapajeBa, 
IIporoBapa mjibao momhc H3 CapajeBa: 
»ycraH* rope, IjeBojnHue, urro c* mh 3acnajia? 
Pyxa th je yBeHyjia, uito c r je Ha6pajia, 
Aparo th ce oxeHHJio, uito c* ra rjieAajia.« 
Oh* otboph l)eBOJHHiia uito je 3acnajia, 
H MOMHenry nporoBapa oa CapajeBa: 
»Mhhh, tbmo, MjiaAo MOMie, oa CapajeBa, 
Ak' je pyxa yscHyjia uito caM Ha6pajia, 
Ja hy Apyry pyxy 6pain Te ce khthth; 
Ak* ce Aparo oxemuio uito caM rjieaajia, 



216 



Ja fty Apyro Aparo meaaT, re ce noHocHT.« 
IIporoBapa mjibao momm^ oa CapajeBa: 
» Ako hem ce th iiohocht, ja hy Te npocHT 
Ca mhom hem ce, heBOJHHue, cBaraa noHocHT 
M ja hy Te y ABopoBe Ha pyxaM' hocht.« 

287. 

CBE 3A JbYEAB flAflE 

Bcho japKO cymie noHHBauie, 
Ohjxh Majxa JoBy xyHHJaiue: 
»Tie ch, Jobo, HHraH Te He 6hjio! 
IIIto toa crane, CBe ajcbojuh AaAe.« 
»IIlTa caM Aao 9 Moja MHJia Majxo! 
£ea 4>ecHha 6HcepoM KHheHa. 
ABa KHheHa, a ABa HeKHheHa, 
flBHJe AH6e 9 neTHpn KaAH^>e 
M Tepjiyxe 3JiaTOM H3Be3eHe, 
M nanyne q>MOM noncoBaHe, 
M ABa naca, Hex je BHiiie rjiaca.« 

288. 
OBJECTE ME O BAUIEMY BPATY 

ABHJe Apyre BJepHo apyroBane, 
Apyryjyhn 6ocraH nocaAune, 
HaoKojio TyH>e h HapaHne, 
Flo q>HJeAH xcyTe JieMyHOBe; 
HacraBH ce Hejie6HJa Jobo, 
IIoTpra hm TyH>e h HapaHie, 
IIo cpHJeAH xyre JieMyHOBe. 
Mel)y ce cy apyre roBOpHJie: 
»Karo 6hcmo JoBy y<t>aTHJie? 
Aa icynHMO CBHJiy no MHCHpy, 
Hhcto 3jiaTO no 6a3pl)aHHMa.*) 



*) Taro ce 30iy ohm kojm npenpojiajy crBapM. 



217 



Aa njiCTCMO Mpexy njiCMCHHTy, 
Aa 4>aTaM0 JoBy Hejie6iijy.« 
OnjiCTouic Mpexy luieMemrry, 
y ^aTHuie JoBy HCJic6HJy, 
Mety cc cy apyre roBopune: 
»Kojom hcMO cmpth yMopHT ra? 
An* hcMO ra Mjiaaa o6jecHTH? 
Mji hcMO ra y Boay 6amrni?4c 
Mojih hm cc HCJic6HJa Jo bo: 
»Mojihm BaM cc, jiHJene aJcbojkc! 
»He\ioJTe Me y Boay 6aiumi, 
HncaM pn6a aa no boah miHBaM, 
Moxcrre Me MJiaaa o6jecHTH 
O BauieMy npc6HJcjiy Bpaty. 

On Te CMpTH HaJBOJIHM yMp*jCTH.4C 



289. 

EOJLA J£ MOJA IIIEOTEJIHJA OA 
TBQJE AHTEPHJE 

Ja nouicTax uie^rrejiH comkom, 
'Be AieBOJicc 6epy iue^rrejiHJe: 
»Aaj. AJCBOJKO, jeaiiy uie^TCJiHJy! 
Ja hy tc6h 6*jejiy aHTcpHjy.« 
roBOpmia jiHJena AjeBOJica: 
»He abm t€6h Moje iiie^rrejiHJe, 
Bojba j* Moja jeana uiegrrejmja, 
Hero TBOJa 6 9 jejia airrepHJa.« 



290. 

HE HAHTE no AVHAHHM' 
yCBEMAHEAAHE 

FIouiCTajia HaKHheHa Mapa 
Kpo3 ayhaiie mhmo 6a3pl)aHe, 
TpaxH AyhaH Jobc KancTaHa, 
Hafte AyhaH Jobc KancTaHa: 
» Aaj mh 9 Jobo, jcAHy JiHTpy xnaTa, 



218 



AaycyicM 6yhMy oko apara?* 
»Ajjie otjich, HaKHbeHa Mapo! 
Ja hc MJepHM y Hefeiby xnaTO. 

HCUITO MH CC TCpC3HJC MaMC. 

AjAe, Mapo, Hhkh Ha ayhaHe.* 
One Mapa Hhkh Ha ay ham: 
» Aaj mh, Hhko, jejuiy jimpy 3JiaTa. 
Aa ycy^CM 6yhMy oko apara?« 
Hhko MapH th'o roaopHo: 
» Aiae, Mapo, y hobc xyh&ut. 
Y3MH 3JiaTa kojihko th Aparo.« 
Kaa yHHfte Mapa y zjyhaHe, 
Oma Hhko saraopH zjyltiuia, 
Jby6no je TpH 6HJejia /tam. 
He jcaynH hh aoae nHJyhH, 
Kaa hctbpto jyrpo ocaaHyjio, 
roaopHo Hhko momhc mjuuio: 
»*AJAe, Mapo, xapahe tc Majxata 
»BorMe Hchy, iejie6HJa Hhko! 
Th ch mchh raaap yiHHHO, 
Bj'ejio ch mh JiHue o6j]»y6HO, 

Upro CH MH OHH nOMyTHO, 

Pycy ch mh Kocy noMpcHo.« 



291. 
IjyPA HABE CBOrA CVBEHHKA 

J. 

Otiie nyaa JaiM io6aHHua 
Flo MarjiHhy bhcokoj imaHHHH, 
A Ha xapro norjieayje cymie, 
CvHiie men, a cyHuy roaopH: 
»JKapKO cymie, jc ji* kojihko paHO?« 
)KapKO cymie uypH ooroaapa: 
»0, khthiic, Jaibo Ho6aHHue! 
DDTa Me mrraui, je Ji f kojihko paHO. 
Bhcoko chm h Aocra je paHO, 



219 



Mopeui AohH Ha 3aropje pa»HO.« 
Ohm BejiH jiHjena l)eBOJxa, 
Bora mojih, h Bory roBopn: 
»Aaj mh, Eoace, paHo npcMajwhc, 
Aaj mh, Boace, xpnjia coxojioBa, 
flaj mh, Eoace, ohh jia6yAOBe, 
Aa OAJierHM Ha 3aropje paBHo, 
Ab jft bhahm CBor coKOJia lk>pl)a, 
CBor coxojia lk>pl)a cyfcHHxa, 
Je jih JiHJen ko ra jbyAH xaxy, 
Je jih bhuih on xonjba 6oJHora, 
Je jih TaH»H on Tanxe jejinxe, 
Je jih JbesuiH oji CBaxe l)eBOJxe, 
Kyua jih My ca'aT y iMApHMa, 
Cjajy ji* My oe Toxe Ha npcHMa, 
MnpHiue ji* My 3a $ecoM pyamiia, 
*Ohy jih My 6hth cyl)eHHua.« 
MojiHjia ce, h yMOJiHJia ce, 
Bor oe ckjiohh h»oJ3h Ha npoiueibe, 
11a HcnyHH H>e3HHo acejieibe, 
Bor joj Aaae paHo npeMajwhe, 
Bor joj naa e xpnjia coxojioBa, 
Bor joj aaae ohh Jia6yAOBe, 
Te OAJiehe Ha 3aropje paBHO, 
OHa BHl)e CBor coxojia *Bopl)a, 
Kan to JiHJen, ko uito JbyAH xaacy, 
Bpjio bhuih oa xonjba 6oJHora, 
Bpjio TaH»H oa TaHxe jejinxe. 
Mjioro JbeBiiiH oa CBaxe l)eBOJxe, 
Kai ra BHl)e jinjena l)eBojxa, 
OBaxo je roBopiuia MjiaAa: 
»Cbcth Jlyxa npwiyBaj mh OBue, 
Ja caM *Bopl)H ji>y6oBHua oBl)e.« 



220 



292. 

PAH>EH EOrflAH 

J. 

Poca naae, Te MopaBa aol)e, 
H 3aHCCc ABope EornaHOBe, 
H y aBopHM' paH>eHa EoraaHa, 
Ha EomaHy ceaaMHajecr paHa, 
JXbslhcct paHa on ABaHecr MepuaHa, 
CeaaM paHa on ceaaM ca6ajta, 
^BHJe paHe on nsa. BeaeHHxa. 
IlporoBapa ji>y6a EoraaHOBa: 
»0, MopaBO, Bpejio th ycino, 
H pocy th noxynHJio cyHixe! 
IIIto saHccc rocnoaapa Mora, 
rocno^apa paiteHa EoraaHa? 
Ko he H>eMy paHe jihjchhth? 
Ko jih he My paHe npeBHJaTH? 

C KHMe hy ja BHJeK H3BHJaTH?« 

Bor joj Aaae, MopaBa npeca'Hy, 
Ha cyBy joj aboph ocraHyuie, 
Ha KpHJiy joj EoraaH 03apaBHO. 



293. 
CHAXA MEBY flJEBEPHMA 



UlTa oe cjaJH Hacpea CapajeBa? 
An 9 je BaTpa Mel)y 6expHJaMa? 
An* je ca6ji>a Met)y cnaxHJaMa? 
An* IjeBOJica Mel)y japaHHMa? 
Hht je BaTpa Meljy 6eicpHJaMa, 
Hht je ca6ji>a Mefty cnaxnjaMa, 



221 



Hh fteaojca Mcl)v japaHHMa, 
Beh je CHaxa Meqy ljesepHMa, 
Ohh cjeae Mcl)y nenuepHMa, 
Ohm cjeae, 'jmaho nHJy bhho, 
H»HMa CHaxa 'jmaho cjiym bhho, 
Cbbkom 6paTy no anpanmy Aaje, 
BeaepoaH chbxh 3a4>ajbyjy: 
»4>ajia, tc6h, Hama ckaxo MHJia! 
H aa Bor ab Ayro xhbb 6wia, 
HaMa cperHa h Hanpcwa 6mia 
H y ABopy q>chy 3aAo6iuia; 

IIlTO HOCHJia CBHJCTJIO TH 6HJIO, 

IIIto pojwna CBC TH XHBO 6hjio 

H oa cpiia bcccji»c ao6hao,« 



294. 
C APAniM JE H 3JIO OBHMHO 

AuiHryjc 'Ajihji momhc mjuuio, 
AuiHKyje c AH3A£peBOM M ejpOM. 
Ona3Hiue MJia^H Y^6HH>aHH, 
y4»THiue * Ajihji momhc mjibao, 
McTHyiuc ra Ha aho y TaBmmy, 

AOJUBHUie MJIBAH YA6HH»aHH 9 

AojuuHiue TaBHHiui Ha BpaTa: 
»Kbko th je 'Ajihji momhc mjibao, 
Kaxo th je obah TaBHOBaTH?* 

»A, <X>raMH, MJUUIH YA6HIMHH, 

Aa je obah PyaaHoaa Mejpa, 
H TaBHHua ofiHHHa 6h 6wia, 
A AoroA je 'Ajihji y xHBOiy, 
y AH^Aapa M ejpa Ha yaajy, 
Cse he OByA 'Ajihji iipoxoahth, 
AH3Aapeay Mejpy hbxoahth.* 



222 



295. 

cnPEMAjy ce y ctamboji jy hauh 

BHJajy cc no Hc6y o&naiiH, 
CnpcMajy cc y CTaM6oJi jyHami, 
CraMfojiHje, jiHJene njeBOJiee, 

IlpaTHOUH, HC»CH>CHH MOMUH, 

IlpaTHJiH hx no FIpH3pcHa rpaaa, 
Jobo apary cae no Uapnrpaaa. 

296. 
AOBPO H3HEHAAA 

Ja ycaw' BHirnty Ha jajiHJH, 
A HCKona 9 6yHap y aBJiHJH, 
H 3arjieaa' y Maxajiy apary, 
11a ja oaox xa CTaM6ojiy rpaay. 
Join He npoljc hh roaHHa aaHa, 
Ajih MeHH Kapa-a6ep aol)e, 
Kapa-a6ep, a y xapa ao6a: 
»yacjia th BHuiH>a Ha jajiHJH, 
yca f o th 6yHap y aanHJH, 
yMpjia th y MaxanH apara!« 
Kan ja aol)ox cbom 6Hjejiy ABopy, 
Kaa moj 6yHap nyH cryaeHe Boae, 
Ca3pejia mh BHiiiH>a 3a TpraH>a, 
Moja apara TaMaH 3a ji>y6jbeH>a, 
3a Ji>y6jbCH>a h 3a MHJiOBaita. 

297. 

KAfl flJEBOJKy OBJbyBHIH y3MH JE 

Jobo cc MajuH MOJbauie: 
»noiiiJi>H Me MaJKO Ha Boay, 
OHaMo 3a rpaa Ha Boay.« 
A Jobh Majxa He aaae, 



223 



Jobo cc h caM yicpaae, 
Te one 3a rpaa Ha BOAy, 
Aji 9 Ty My Apara sacnajia, 
JXok Jobo momtc MJialjaHO 
OTprHy rpaHy 6aaeMa, 
Aa Aparoj jihuc 3auiOHH, 
Ila crane mhcjih npeMHiiuMT, 
Hjih he apary 6yAHTH, 
Hji' he joj JiHue A>y6HTH, 
He uihe je Jobo 6yAHTH, 
Beh crane Apary A»y6HTH, 
Jby6ehH Apary npo6yAH, 
CTane My Apara iuiaxaTH: 
»Kaxo hy Majiw caaa noh'?« 
Jobo joj th 9 o roBopn: 
»Hc iuiaiH, ayuio, Mapyiuo, 
Ja hy th npohn mhmo abop, 
Tbojoj hy MajuH Kadain : 
*Mhjc jc 3JiaTO 3acnajio 9 
3a rpaAOM ABHac koa BOAe? 
£a m v HHJe cpeha HaH'jejia. 
BoAa 6h maTO OAH'jena'. 
TBOja he MaJKa ty H3Hh' 
CBiuieH he m 9 jarjiyx h^hhjct, 
OHa he MeHH, Apara, peh 9 : 
9 Moja je Mapa 3acnajia. 9 % 
Ja hy th Majim hb to peh': 
9 Moja je Mapa Jby6jbCHa, 
H>y hy 3a A»y6y y3eTH. 9 
OHa he MeHH tc6c AaT 9 .« 

298. 

OA KPAJHHE BAH H UAP Ofl 
CTAMBOJIA 

y JoBaHa oa KpaJHHe 6aHa, 
AaopH cy My oa cyxora 3JiaTa, 
IlpeA abopom My cryAeHa boahup, 
Ha boahiih ABa ajiAyM AHpexa, 
'Be My croje ABa KOH»a jeAeica; 
y ABopy My c<x|>a oa MepuaHa 



224 



H Ha CCKjW H6pHUIHM 3HJIRJa, 

Ty My cjeAH Ji>y6a AHl)ejiHja. 
Ilpea H>0Me je oa cpMc 6euimca 
Ca hcthph ja6yice oa 3JiaTa; 
B'hiii' rjiaae My *THua AeHKyuiHua, 
ycnaBJbyje CHHa CHMcyHa. 
To cc nyao Ha Aanero nyjio, 
To 3aiyo uape y CraM6ojiy, 
11a oh 30Be oa KpaJHHC 6aHa: 
»Jc ji* HCTHHa, 6e*e JoaaH 6e*e? 
Je ji v HCTHHa uito roBopc Jhyw: 
JXhopn cy th on cyxora ajiaTa, 
A npea abopom cryAeHa BOAHua, 
Ha boahuh ABa ajmyM AHpexa, 
Tyj th croje w KOH»a jeAexa, 
y ABopy th co<J)a oa McpuaHa, 
H Ha co<J)H npocrpTa 3iuiHJa. 
Tyj th cjejw Jby6a AHl)ejiHJa, 
npea AH^yuioM oa cpMc deiumca 
Cy hcthph ja6yxe oa 3JiaTa, 
OHa Jbyjba CHHa CHMeyHa. 
Bhui* rjiase My *THua AeHKyuiHua, 
Te AHl)yuiH ycnaBJbyje ama; 
H jh nHJeiu bhho ca uichepoM. 
H th Jby6nm noTajoM AjeBOJiey?« 
»A 6oraMH, uape rocnoAtpe! 
Jeer Hcnrna, uito th jb^AH icaxy; 
Ako jby6HM noTajoM AjeBOJicc, 
CaMo mh je 3JiaTo aojtohjio, 
AaopH cy mh oa cyxora 3jurra, 
ABope mh je 6a6o octbbho, 
IlpeA abopom mh cryAeHa boahiui 
Bor mh abo cryaeHy BOAHuy, 
IUype cy mh koim noKJiomuie.* 
11a ce uapy 6am noxjiOHHO 
H oh OAe cbom 6HJejiOM ABOpy. 



17 - CPnCKE HAPOAHE OIECME M3 EnX I 



225 



299. 
nOM HPEffcE HAJBOJbA JE OCBETA 

JIob jiobho Kp&n»y MaTHJaiue, 
ria roBOpH jby6H AhIjcjihjh: 
» AhI)cjihjo, Moja ajepm jby6o! 
Th hc Him y BHHorpaa cbmb, 
3aiyhe tc BaHOBHhy CTJcno, 
npecKOHHSe bhcoko cro6opje, 
riaHyHe th y 6hjcjio Kpiuo, 
6'jejio he th, o6jby6HTH jihuc« 
Aji 9 to Aid>a v aje h hc v aje 9 
OHa hac y BHHorpaA cbmb, 
3anyo jc BaHOBHhy CTJcno, 
Oh npecKOHH bhcoko crofopje, 
Ilaae Ah1)h y 6hjcjio KpHjio, 
O&ty&i joj npeoHJejio jihuc 
ffpK noBHKa xpajby MaTHjauje: 
»Hc Jby6 f Ji>y6c, BaHOBHhy CTjeno! 
Moja J*y6a, y mom BHHorpaay.« 
Kaa T03BMy Jby6a AHhejiHJa, 
OHa 6jeniy y 6hjcjic ABope, 
Oko cc6c 3aTBopHJia ABope. 
Aok je Ah1)h Bor h cpeha Aajia, 

TC JOJ 6a6H KpCHO HMC AO%e, 

KpCHO hmc CBTHTCJby Itophe, 
Cay rocnoAy Ha 3HJa4>eT 30bc. 
H CBor 3era Kpajba MaTHJ^iua, 
Oh hc sobc uihepue AhIjcjihjc, 
H>CMy AHl)a h HC3BaHa Aofte, 
CaicpHJia oe 3a o6opHa BpaTa, 
C^a rocnoaa pcaom nnjy bhho, 
A He nnje xpajby MaTHJaiue, 
Caa rocnoAa uicmjih h Beceji?, 
HcBecco Kpajty MaTHJauic, 
Aji* roaopH xpajby ByxaiuHHe: 
»C$a rocnoAa uicmjih h Becejia, 

A TH CH MH HCBCCCO, 3CTC f 

HIto je tcSh tc ch hcbccco?« 
Toboph My Kpajby MaTHJaiue: 



226 



»npol)H mc ce, nyHau ByxauiHHe! 
IITra 6h 9 cua MJiafteM ynnmol 
Kaajie cjiynia MJiaJftii crapqjery?* 
An* roBOpH Kpajby ByxaiuHHe: 
»06je 6h My ohh H3BaoHO*« 
Kaa to 3any Jby6a AHfcjiHja, 
OHa ojxt y uihkjih onajy, 
Cay rocnoay y pyxy H3Jby6H, 
Marajaiiia y cxyT h y pyxy 
H npea h>hmc iipHy 3CMJby Jby$H. 
Caora 6a6y y 6HJejiy 6paay, 
HsMane ee, na hx abopht craac, 
ria roaopH cbom mhjiochom 6a6H: 
»Hyjeiu jih mc, moj mhjiochh 6a6p! 
Kojh ch mc Jiyny yjiOMHp, 
Te He 3HajieM urra crapHJeM Tpe6§,« 
CxoHHJia ce caa rocnoaa peaoM, 
IloMHpHuie KpajM h KpajbHijy, 
Bjexoaauie, nopoa H3poaHine, 
AaHJe mhepH h wnipH CHHa. 



300. 
M AH A JOJ JE ILJIABHJE* OMHJY 



nperjiew* cbhjct OHHMa 
ripera3H* 3eMjby Honuia, 
He Hal)ox aa ce jQeBOjxe, 
Beh oaox ropH 3CJieHOJ» 
y ropH pyxa npouaajia, 
y pywi 3a Me jueaojxa, 
Kaxaa je 6'jena pyMeiia, 
Earn xaHO jmth aji-xaTMep; 
Kaxaa je TaHxa ancoxa, 
Baiu xaHO jbeTH aji-6a6ep 9 
AMajojjejcumaMaHa, 
Jep6o je mum* o<ugy. 



ir 227 



301. 
CABMO EH CA HEBA OEJIAKE 

A moj Apani y hc^tth aojiaMH, 
npH AOJiaMH nyua on 6Hcepa, 
y Mor aparor cpue on uichcpa, 
Kaa mh npol)eiu mojhjcm coxaicoM, 
IIo f o/jy tc ja no3HajeM csaxoM, 
KajfMH CTaHCiu Ha coxaiHa BpaTa, 
3auioibaM tc cxyTOM h pyxaBOM, 
fla t* hc bhah Moja MHJia Majica, 
£a t* He bhah m tc He ype,ie, 
Kax'e cy th ohh h o6pBC, 
CaBHo6H ca Hc6a oftjiarc, 
Kbmo ji' He 6h Jinjene ajcbojkc. 
Bhtb jejio HCTHHa je 6hjio, 
Ja cc AparoM y iMApa caaiuia, 
y fte^pHMa cpMa t)y3aaH 6wia, 
A yBCHC nyx*r y l)y3AaHy, 
A yjyrpy Ka$a y (JuumaHy. 

302. 
CABHIW TA CEEH OKO BPATA 

Otiacjajia cjajna MJccenHpa, 
OGacjajia 3CJicHy jiHBaAy, 
Ha jiHBaAH nejie6HJa Jo^o, 
C japaHHMa rajc pyJHp bhho, 
Bhho My cc Kpo3 jnmc BHftame, 
A paxHJa Kpo3 rpjio frijeAQ, 
lnftTHa nauia xpo3 MCACHa ycra, 
EMejie pyxe xpp3 Tamce pyicaac; 
OeAane ra abhjc Apyrapmie, 
3aoBHiia h in aom jerpBHija, 
SaoBHua hcbh roBOpana: 
»rjieAaj, hcbo, hcjic6hjc Joae, 
Ja kbmb je yniHfijbacra pacra, 
CaBHhy ra ce6k oko BpaTa, 
Kao f)q>AaH oa cyxora 3JiaTa.« 



228 



303. 
AJEBOJKA CE nOHOCH C flAPOM 

Bene JbyjiH aa je cyM6yji msbh, 
Hhjc cyM6yji hh o^bhuic MaBH. 
Her' cy mchh Moje apyre MaHH, 
IIIto ja hochm 4>HHO-(^ec Ha rjiaBH, 
Ako hochm apara mh aohoch, 
y MpHJehy - CKHHyTH ra mhy, 
<DecHh hochm c apbthm ce noHOCHM. 

304. 
PAflH, A HE JIE3H 

TpjiHHHiia npoco 6p$Jia, 
H Ha6pajia TpH aMGapa, 
H neTBpTor nojiOBHjiy, 
Mojih joj ce bht rojiyfie: 

»flaj MH, rpJIO, JGAHO 3pHO?« 

»He abm, 6opMe, bht rojiy6e, 
Bjeme 6pa*rji, He Jiexai*H r 
Kajoi cy KOJia uixpHnyTajia, 
Ja caM MJiaaa CKaKyrana.* 

305. 
BJ1ATO TEBH HACPEfl TOPE 

0, jaBope 3ejieH 6ope, 
Bjiaro Te6n Hacpea rope, 

y 3HMy TH 3HMe HHJe, 

A y jbeTO v Jiaoa aoctb, 
V AHy th ce 3MaJH Jiery, 
A Ha apxy cokojiobh, 
3Mai cokojiv roBOpHO : 

'A)A* OT&Jie, CHB COKOJie, 

IlHCTe hy th yaaBHTH, 
Tc6h nepa o6jiomhth.« 



229 



306. 
AOBPA UY PA CTAPHJEM yTABA*) 

nouienuia imcMCHHTa Gran, 
Hcnpea ABOpa iuieMHha Pfccniha, 
3a aom Mima npHcrajajia Majxa: 
»BpaT' cc HaTpar imcMCHHTa Cnuro! 
y Phctc jc 6a6o xepaBHua, 
Mmia Majxa ryja npHCOjmma, 
y Phctc cy 6paha nejiefoije, 
Mane cy My ceice noHoarre.* 
»I1a HCKa ct, Miuia MaJKO Moja! 
Ako mv jc 6a6o xepaBHua, 
Ja hy ohth cryaeHa Bozuma, 
Ila hy racirr aajpy xepaaHiiy; 
Ako j* Majxa ryja npHCOJHHua, 
Ja hy 6hth 3CJiCHa TpaBHua, 
Hexa ryja no ipaaHim wiira}; 
Ako cy My 6pana hcjic6hjc, 
H mchh cy hcjic6hjc Apare; 
Ako cy My cere iiohochtc 
H ja hy ce in H>HMa iiohochth.« 



307. 
BOJbE Cy flJEBOJKE HEID YflOBHlJE 

JecaM jih th Apara roBOpHjia, 
£a He nHJem oyHap aoay Jiajmy, 
Aa He JbyGmn yaoBHiie MJiane, 
Eynap bom cbbkb rp03Hina^a, 
ViiOBima oaxa caMOBOJwia. 
Beh mf bhhuc, a jby6H jqeBOJKe, 
On BHMtia je Jimie pyMCHHJe, 
On jqeaoJKe cpue bcccjihjc. 



sBi^——mm** 



•) On Je itfecMmia cxopo cnjesaiia, h oco6c cy sue, loje ce y aoj npwije- 

230 



308. 
5KEJLA KOJA BYME HA BHCHHE 

Ja ycaoH jeny Ha MMeHy, 
IUto je uraia, to je jcjia raiua, 
IIIto je cymie, to je 3CJicHHJa, 
BHTa jejio, h3bh 6p/jy rpaHe, 
Aa oe nonHCM rpaHH Ha »HCHHe, 
£a norjiewM Mopy Ha urapHHe, 
CjeflH jih mh aparH y l)eMHJH, 
Je Jf m\ y pyim ceAeqrfH TaMtypa, 
npHnjeBa ji' Me Apain y3 TaM6ypy? 



309. 
BEJIHKA 5KEJLA 

ApHHO BOAQ, BaJIOBHTa P'JCKO, 

A moj Apani, *HBa xejbo Moja! 
XChbom caM tc )KCJbOM noaccjbCJia, 
Baui ko MaJKa cima jejumora 
H cccTpHua 6paTa pofteHora, 

XChbo mh je cpue Hcnyuajio, 
Baui ko JbCTH 3eMJba on cyHainua, 
Bor he Aa*ni 9 na he KHuia nacrH, 
3eMJba he oe ca 3eMJbOM cacTaTH, 
Moje cpue mucaa AOBHJexa, 
Be3 Te6e ce yTJenurni uthi. 



231 



3iO. 
JbYBAB CA CHJIOM 

npobo* xpo3 ropy, 
He 3HaM xpo3 Kojy, 

CpCTO* AJCBOJKy, 

He 3HaM HHJa jc, 
Ctu' joj Ha Hory, 
He 3HaM.Ha icojy, 
CTaaejeBpHCKa ? 
He 3HaM urra joj je, 
KynHX joj BHHa, 
Hehe aa imje, 
Cpe3a joj AH6y , 
Hehej AaHOCH, 
Y3ej'3apyKy, 
Boahm je aBopy, 
Hehe aa nae, 
Chjiom je ByneM, 
Hex ce HaMyHH, 
Aok ce HayHH. 

311. 
TPOJH JAflH 

»KapaH<t>iuiKO, icapa jih tc Majxa? 
Hji' tc icapa, hjT Te pa3roBapa?« 
»Hht Me sapa, hht Me pa3roBapa, 
Beh Me uiaji>e Ha AyHaB Ha Boay, 
A ja He 3HaM oxjieH Jlynau tchc, 
AyHBB Teie or ByAHMa rpaaa, 
*Be y6Hiue TpH TproBua MJiaaa: 
JeiaH bcjih: »jao, Moja Majico!« 
Apyni bcjih: »jiejie, moj 6a6aJKo!« 
Tpehn bcjih: »ax, Moja /qcbojko, 
HcnpouieHa h Heo6jby6jbCHa f« 



232 



312. 
HCEHHflEA JOBAHA MOB AH A 

KynH Mo6y 6exce JoBaH-Seace, 
Ba3ziaH Mo6a acejia h njeBajia, 
A He njeBa JoBaH-6era iiihepxa, 
Kaaa cyHue 3a njiaHHHe 3alie, 
IlponjeBajia y mo6h ^jeBOJxa: 
»6, JoBane, MaTepHH Ho6aHe! 
JecH ji 9 Hauie OBue najaBHo, 
H c joMyxcoM uBHJehe 3ajiH0 9 
fla HaM uBHJeT 3ejieH He yBeHe?« 
Hk>J3h JoBaH xpo3 CBHpajiy icaxe: 
» JecaM Hauie najaBHO OBiie, 
JecaM UBHJeT 3ejieH 3ajbeBao, 
Aji 9 je CHJiHa npnneiejia spyhnqa, 
ria he 3ejieH ubhjct yBeHyTH.« 
y mo6h ce hhko He cjehame, 
IIIto ce jezmo c zipyrHM pa3roBapa 
Ochm jezma MJia^a HeBJecniua, 
Te roBopn rocnojiapy CBOMe: 
»rocn<xaapy, 6ejice JoBaH-6exe! 
IlouiajbH eery 3a ropy Ha Boay, 
ria th 'ajae 3a h»om Ha3opHue, 
ria heui bh1)ct iiito BHl)eo hhch.« 
Ilocjia eery 3a ropy Ha Booy! 
H oh 3a h>om ime Ha3opHue, 

CBe oe Kpuje or jejie no jejie, 
Ra ra MHJia oeiea He ona3H. 
Kan je 6ana kojx sojxe cryaeHe, 
CnycTH bhapo Ha KaMeH* 'jiaapo, 
OHa oae 3ejieHOJ jcjimkh, 
H3 jejiHiee neno mBajuuia, 
MyuiKO nejxo MJi'jeieoM aiaaojiuia, 
ria ra MeTHy oneT y jejiHiey, 
ria HaTOMH cryaeHe Bo;ume, 
floie oe OHa HaTpar noBpamna, 
One Jobo 3ejieHOJ jejiHKH, 
H3Bajwo Mcao nperojaieo, 
OAHece ra cbojoj mhjioj Majun: 



233 



»Ha th, MaJKO, on uihepH yHyica.« 
Ila roBopH 6e5icc JoBaH-6exe: 
»0, JoBaHe, MaTcpHH Ho6aHe! 
Kynn CBaTC, 'ajae no AJeBOJ*y.« 
Hy jia bhahiii JoBaHa nofaka, 
KynH caaTC, vme no AjCBOJKy, 
TIoBejiouie jiHJeny AjCBOJKy, 
IloBpaha ce JoBaHe io6aiie, 
ria roBopH AJeBOjanicoj Majim: 
»0 nyHHuc, JoBaHKHHa Majxo! 
Kajxa nol)eui uihepH y noxojie, 
FIoHCCH HaM Hauier ropjamnca, 
Kora 9 ho cmo y ropn poahjih.* 

313. 
BE3 HCEHE HERE nEJIHH flA FACTE 

Ja nocajw' nenHH Tpasy, 
Aa mh ncjiHH 6pay pacre, 
He uihe nejiHH 6pay pacni, 
Ja Ha6aBH 9 Majiy Koay, 
Hexa K03a nejiHH rpme, 
He uihe K03a nejiHH rpHGTH; 
Ja Ha6aBH* Mpica ayica, 
Hexa syne xo3y jem, 
He uihe Byne K03y jecra ; 
Ja HafiaBH* 6ojho Kombe, 
Heica Kombe Byica 6ojje, . 
He uihe Kombe ayica 6octh; 
Ja HajioacH* ao6py BaTpy, 
Heica BaTpa Kombe acexce, 
He uihe BaTpa iconjbe acehu; 
Ja HaBpain* 6Hcrpy Bony, 
Heica BOAa BaTpy racn, 
He uihe Boaa BaTpy racirr, 
Ja Ha6aBH* ao6pa koh*, 
Heica koh>hu Boay nnje, 
He uihe koh>hu Bony nirni; 
Ja Ha6aBH* 6ojho ceono, 
Hexa ceono xoiba 6HJe; 
He uihe cejxno icoiba 6hth; 



234 



Ja HafiaBH* Majie mhuic, 
Hcica mhiiih cejxno rpray, 
Hchc mhiiih cejuio rpHcra; 
Ja HafiaBH* xyjipy Maixy, 
Hexa Mana mhuic jiobh, 
He uihe Ma<nca mhuic jiobht; 
Ja HafiaBH* MJiaoy MOMy, 
Hexa MOMa Manxy 6HJe, 
He iuhe MOMa Mawy 6hth; 
Ja HafiaBH* MJiaaa MOMKa, 
Hexa MOMax MOMy j*y6H, 
IIoie MOMax MOMy Jby6irr, 
none MOMa Maixy 6hth, 
none Mawa mhuic jiobht, 
CTame mhiiih cejuio rpHc™, 
none ccajio KOH>a 6hth, 

IIOHC KOHtHII BOAy nHTH, 

none bow Ba-rpy racirr, 
none Baipa icoiube xehH, 
Hone Kombe ayica 6octh, 
none aync K03y jecra, 
none K03a ncjiHH rpHcra, 
none ncjiHH 6pay pacni. 

314. 

nPEfl ABOPOM MY MYflHO 
HYflO KADKY 

Je jih paHO, je ji* bhcoko cyHuc? 
Mory ji* AohH Ha 3aropje paBHO, 
Ha 3aropje npea MeHinha ABOpe, 
npw abopom My nyAHO nyAO raxy, 
Hyzmo nyAO nana noncoBaHa, 
A 3a na-ncoM rycica oce&naHa, 
A 3a rycKOM roica y TepJiyicaM*, 
A 3a kokom opo y T03JiyieaM\ 
A 3a opjiom JiHJa y l)epaapy, 

A 3B JIHJOM 3CHC y AOJiaMH, 

A 3a 3CUOM syne y capyicy, 
A 3a ayxoM mcao y rahaMa : 



235 



He HyaHM cc nancH noTKOBaHOJ, 
flo6ap koh>hu h jeer 3a KOBaiwi: 
He nyziHM cc rycKH oceonaHOJ, 
At mhchpckh h jeer 3a ce;uiaii>a; 
He nyziHM ce kokh y TepjiyxaM 9 , 
AJCBOJMHua h jeer 3a Tepjiyica; 
He nyAHM ce opjiy y TOuiyxaM 9 , 
M juuih jyHax h jeer 3a rouiy pea ; 
He HyoHM ce jihjh y fyepaaHy, 
HeajecTHua h jeer 3a ftepjuuia; 
He nyziHM ce 3euy y AOJiaMH, 
JlHJen 6ehap h jeer 3a juxnaMe; 
He nyflHM ce ayry y capyxy, 
MpKH jynax h jeer 3a capyiea; 
Beh ce nyAHM Mejw y rahaMa, 
Kaa ce Byne 9 xaxo hx He cayie, 
Kaa ce Bajta, xaxo He ncxajta, 
Kyjx ce Bepe, xaxo He maepe. 

315. 
Ofl APIUHHA KOUIYJbA 

y^aahy ce, npBH nerax aol)e, 
Kajahy ce, apyra neraic aol)e, 
IlyuiTHhy ce, Tpehn nerax aol)e, 
HeMaM AparoM rahe hh Kouiyjby, 
HMaM aotipy y MaxajiH KOHy, 
Y3aJMHhy jcmh apuiHH njiaina, 
ApiiiHH njiaTHa h jxsa xomia 3JiaTHa, 
Cpe3ahy My rahe h Kouiyjby, 
11a ra nocjiaT c Jbya 9 Ma y napuiHJy, 
Aa ja bhahm, je ji 9 My xouia ayra, 
Kouia ayra, oerana My nyera! 
HeMaM xaaa, 6hx je noape3ajia, 
CBexpaHUH neM5ep oape3ajia, 
CBexpy 6a6n 6hh>hui nocraBHjia, 

CBexap 6a6o no xa6aMa 9 o,aa, 
no xaq>aMa h no mc araMa, 
Kyu ron 'ona. Hex ce hcbom 4>ajiH : 
»HeBa aouuia, 6hh>hui noeraBHJia!« 
CBexpBHiia no MaxanaM "baa, 
Kya ro,a 'oaa, Hex ce hcbom 4>ajiH: 
»HeBa noiiuia, ieM6ep onpe3ajia!« 



236 



316. 

MAAM 

TpjiHua rpne, 
ricpo KOH>a Tpne, 
Aaj mh riepo napniiy, 
Aa y6HJCM rpjiHuy, 
Aa m 9 rpjiHua cojih aa, 
Aa ja cojih OBHy aaM, 
Aa mh OBaH jioja aa, 
Aa ja jioja Maim aaM, 
Aa mh Maiia MHiua aa, 
Aa ja MHuia opjiy aaM, 
Aa mh opo nepo aa, 
Aa ja nepo uapy mm, 
Aa mh uapc KOH>a aa, 
Aa ja KOH>a nony aaM, 
Aa mh nono KH>nre aa, 
Aa ja KH>Hre Eory aaM, 
Bor aa mchh 3apaBji»e aa. 

317. 

BHJIO nA TA HHJE 

Hcnaae mh MpBHua. 
A xaMO Ta MpBHua? 
H3JcjrajcrpjiHua! 
A xaMO Ta rpjiHua? 
Onuiuia je nyTCM ! 
A xaMO Taj nyTax? 
3apacro je TpaBHiioM ! 
A xaMO Ta ipaBHua? 
rioicocHO ayroita! 
A xaMO Taj ayn>H>a? 
Tlocjeicjia ra cHienpal 
A xaMO Ta CHxnpa? 
y KOBaia 3a nacoM! 
A xaMO Taj xoBan? 
3aByxo cc y mhjcx! 
A umo Taj MHJex? 



237 



PaCTOHHJIH UpBH! 
A KaMO TH IipBH? 

Ilo3o6ajiaKOKa! 
A xaMO Ta Koxa? 
CHHJeJiajejaje! 
AicaMOTojaje? 
H3jena cy Ajeua! 



318. 
HE BEPH TVBE BORE 

Ja nocHJa* Jiy6emme . 
rioicpaj BOAe cryjieHHue, 
Haaazm ce ceica flopa, 
Te yicpaae Tpoja KOJia, 
Ja y$aTH' eery Aopy, 
y<£aTH' je 3a Hoxmiy, 
npeKHAO* joj Horaaimy. 



319. 
YCAM A H BPEBAMA 

QlBpaxa neuijba cojiy<J>e, 
9 Ohe jcHfja aa 6yae, 

6, serene, aerene! 
ria y3JauiH Ha TCJie, 
no noTeuH hh3 nojbe, 
Ila npe6poJH raBpaHC, 
Koja BpaHa ycaia, 
yjejia je Bpcfcaia 
3a ry6imy jxo miaia. 



238 



320. 
XCEHA YKPAAEHA 



JoBaHOBa aceiia 
ChhoIi yxpaaeiia, 

Jobo je TpaJKH 

C jiyncM no jxyuitKy: 
»ABaj! MOJaxeHo! 
MojaxHBaacejbo! 
Kaa axuiaM 6HJame, 
Ca mhom Bcnepauie, 
Kaa jaimja 6jcuie, 
Jloxmiuy CTcpauie, 
Kaa njcBUH njcBamc, 

3ap TC H3MaMHUIC, 

Amj! MojaxeHo! 
Moja acHBa acejbo! 
XCeHe caaa mMaM, 
IIlTa mh oa H>e 6h?« 



321. 
HYTO, MAJKO, flyfflE AJEBOJAHKE 



JoBaH-6er oe mhjioj MajiiH mojih: 
»Miuia MajKO, oxemf Me MJiaaa, 
Aok Me HHJe o6y3e;ia 6paaa, 
AJcbojkc cy chjihc noacMJeryuie, 
Kaaa bhjxc 6paaaTa jyifaiea: 
*HyT0 9 MajKO, nyxa H3 opaxa!' 
A icaa bum MOMne rojio6paao: 
•HyTO, MajKO, ayme 4JeBojaiice' !« 



239 



322. 
CTAPAU AJEflO 

CTapau njejxo Ha Marapuy jame, 
riync nyuixa H3 b<w CTyaeHe, 
Te noroAH crapua Ha Marapuy, 
MpTaB na^e, a hchb ryhn aol)e. 
Ksljx je ixouio cbom 6njejioM wopy, 
Jaieo My ce icyhHH TeMejb craBJba, 
MaTH My ce y SeiiiHiw H>Hxa, 
Orau My ce y3 KOJbeno nprnvia, 
MpTBa Koxa CHHJejia My jaje, 
MpTaB opo y hyMC3y njeBa! 



323. 
y TEBE TiY H JA AOTk' yMHTH 

A, moj Apani, moj icaTMep pyMemi! 
9 AJAe 6yaH aameajie Ha Bochh, 
y Te6e hy h ja aoV yMHTH, 
AojiaaehH c to6om saHohHTH 
HoaceM hy ce y cpue yjipHTH. 

324. 

HEhy, he Mory 

Ko he KpyuiKe nojrfnpaTH, 

OfljyMe^ojyHe, 
Kyimhy th nanyne 

3KyTe, upseHe, 
Cjw\ AJeBOJKO kojx MeHe? 
Hehy, 
He Mory, 
He Mory, He Mory mh Ha Hory. 



240 



325. 

HERy th noA ryH> 



name KHiua 

Ha ^jcBOJuH KOiuyjw, 

Ha MOMHCTy ryH>HH>a: 

»Ejok\ ^jeBOJKO, nojx moj ryH>!« 

»Hehy, 6orMC, no a tboj ryH>, 
yjeuihe Me ryja 
Hcnon TBora ryiM.« 



326. 
TPECTPEC! 

TpeclTpecl 
Kynnhe mh 6a6o (fecc 
H Ha <|>ccy uuboicy, 
fla nojby6HM Joicy. 



327. 

y flHJlE HE ahpaj 



Maftapmia muie 
H3 nHJiera iop6a renfii 
Haj, hHpo ncjiCHrHpo! 
y niuicHeiiHpaj; 

YapH HOrOM, 

* AJAe 36oroM, 
yjxapaui nyBaHOM. 



IS - CPflCKE HAPOAHE fUECME H3 6nX I 241 



328. 
TPA3KE nPHJIHKY 



TcnrrapKc rojie 6oce, 
Hoce cyme on AB*je 6acve, 
Hjsy Ha c'jcjio, 
3a 6oji>c oa'jcjio. 



329. 

MYHHM CE KO H TH 

T. 

H6pHIIIHM KOHUH, 
OBH HaiUH MOMUH, 

H6pHuiHM je Mara, 
H ja ce noMaM^* 
3a to6om on jiaHH 
Aho, nywo apar«! 
HeMaM Bcher 6j|ara 
Ja oa tc6c, ayuib, 
Aji* mh cpiie crpaaa 
riopca tbojhx jaaa. 



330. 
HE AAJy CE JBYEHT JIAKO 

T. 

H>HBmapKe xaico, Tax?, 
He aajy ce Jby6HT jiaicq, 
Ko hm 6ojbe njiaTH, 
Jby6HT ce He Kpain. 



242 



331. 
AJBA, OyjBA, XYJBA 



OajimiH cc fly6poBji>aHH h BopaBJbami: 

»MH HMaMO OfiBCT rpaAB, A^MHp flCCCTH, 

3anyi hsm je jicbct rpaaa, Acmhp accent, 
Ksa He iuene, Ajm, AyJBa, XyJBa 

npHMopoca, 
Ko 6h AJBy y$aTHO h nory6HO, 
Aajia 6h* My jicbct rpaaa, Acmhp Accem* 
Ty cc Hat)c AjjiaKOBHh npeaofop jyiuuc, 
Te oiuiere cirniy Mpexy on H6pHuiHMa, 
Tla je neiM xpaj Aykaaa *ya AyJBa uiehe, 
H y^MiTH AJBy, Ayjsy, Xyjay npHMopocy, 
rioMAe je CapajeBy, rpaqy 6hjcjiom, 
Fneaajie je Capajjinje, cbc lejiefoje, 
A h one CapajeBice 6'jejie, pyMcne, 
JenHa apyroj ayicaT aaje aa <p noMauie, 
H Aa bhah Ajsy, Ayjay, XyJBy npHMopocy, 
TIporoBapa Ajaa, JfyjBa* Xyjaa npHMOpcka: 
» A Bora bbm, Capajjinje, cbc nejiefoije ! 
H bh MJiajic CapajeBice 6'jejie, pyMCHc! 
Ja hmbacm AcaeT rpaaa, Acmhp secern, 
Ja hmbacm aeseT j*y6a, Am AeceTa, 
Ja hmbacm jicbct chiim, Am6cp aeceni, 
Ja HMajieM acbct koim, UlaJHH secern, 
AohH he mh flcMHp c rpaaa, OTKynHhe Me, 
AohH he mh Am jfeyCa^oiiMaMHhe m« 
4ohH he mh Am6cp chhhk, oabcct he Me. 
AohH he MH IIIaJHH koh>hu, oakHJehe MC« 
He Aohe joj Acmhp c rpaoa, hht je o-ntynH, 
Hht \o\ aoqc Am Jtyfia, hht je oaMaMH. 
Hht jqj flol)e Am6cp cumx, hht jc ouBcae, 
Hht joj aolie UlaJHH koh»hii hht je ooHece, 
riory6Huie AJBy, Ayjiy, XyJBy npHMopocy. 



!•• 243 



332. 

mix) JE OBO? 

Tpn* TpH* h KonpHBC xape, 
Oko name Mape, iiito ce momixh msmc? 
Ohh mh <ie msmc, aa Mapy H3MaMe, 
MaMHJiH, hc MaMHJi 9 H3MaMHT je Hehc, 
y acHBOTy aok je MapH MHJia 6a0e, 
Jobo nyBa Mapy, noa nenuepOM cnaBa, 
A Mapa ra 6y ah cpMajiH jarjiy kom : 

»ycraHH, 6a6o! 

ycraHH,jiyuio! 

DIto ch Ty Jiero? 

Mpraa c f OTero!« 

333. 
HEMA CE KAfl PAflHTH 

Cy6oTHua cBeiuua, 
Hefciuma cecrpHiia, 
IIoHel)ejMK Aooap mh, 
y yropax Bapoa mh, 
y qmjeay He apuaM, 
Aa mh acHiia He nyiia, 
HerapraK mh pofteiuiaH, 
y neTax 6h nonpe^a, 
Aji 9 mh He aa nonHHa. 

334. 

BHJIA flOBPO OBHPATH 

ypoAHJie MajiHHHue, 

IIo KOJIHKO Ha rpaHHHUH? 
IIO *HJWmy H CTOTHHy, 

Ha h»hx naaa 6HJeji rojiy6, 
ToHHJia ra HeBJecrHiia: 
»Ha f orane, 6 f jeji rojiy6e, 
He naaaj mh Ha MajiHHC 



244 



Kaa ManHHe.3pejie 6yAy 
H caMe he onaaaTH, 
KaJHO cy3e HeBJccrHHe.« 
Caere joj cc apyrapHue: 
»Heica, mica, ccko Hauia, 
Bmia Ao6po o6HpaTH 
H y KOJiy h y nojby 
H y ABopy MaTcpHHy.« 
JeAHH BHHy HcnoA Kyhc, 
Apyra BHHy H3HaA jcyhf : 

»nOHCC' TC HaM Te 'ajbHHC, 

Te 'ajbHHe !)yBcrHHe.« 
Ocra BOJHO y roiiiyjbH, 
Hy Aa HMa h Koiuyjfcy, 
Beh abh y3Jia Ha KOJbCHy 

H HCTHpH Ha paMCHy, 

Hh urra onpai*, hh oicpnHT, 
Hh o njioTy o6jcchth. 



335. 
HEMAPJbHB YHEHHK 



Jobo je KH>Hry ynuo 
y MJiajia riaBJia Aacicajia, 
Hehe mh Jobo aa ynn, ' 
Aacicaji ra 9 ohe aa 6kje. 
Jobo cc Aacxajiy mojmuic: 
»Hcmoj mc, Aadcaji* Aa 6qjeiii, 
MajuH hy KH>Hry micaTH: 
CnpeMH mh, MajKO, KOiiiyjty, 
Aa je AaM MJiaay aacicajiy, 
Heica Me Aacxaji He 6hjc« 



245 



utjam^^— - •-« 



336. 

HERE TA, ;01iE TA 

lipoid Jobo Ha KOH»y, 
Koh> My hhhh: »najie, oajie! 
A 6pkobh: »Bapa, Bapa!« 

BHHt)ypHUe 3BCHC, 

AjtBojxe ra Hchc; 
Apara ra Mauie, 
TuihMapH pyxoM, 
EHoepjiH rpaHOM, 
Encep cc TpyHH, 
Jobo cc 6yw, 
Caojy Apary Jby6n. 



337. 
TiYK! 
Ttyic, kokoihh, hyic, IHUIHftH MOJHl 

Chcchtc mh croTHHHuy jajja, 
Aa 3roTOfHM jepmirrop nmiaaa, 
CyTpa he mh noxoftaHH Aobu: 
Qlapxa Koxa h hcjic6h Joica. 



338. 
HCKOnATiy PAKY HA COKAKY 

y no HohH ca aeMHp neHuepa 
3anjeaajia rahem ^jeaojKa: 
»Hcxonahy paxy Ha coxa*y» 
Aa ca'pamiM, 3a xora hc mbphm: 
Caojy MaMy h aparora HaHy, 
Hexa npnjc y hcbojbh xhb*, 
Jlvrpy npojc y Mjcccuy AaH*, 
Hex cc nacre urro foa 6ojm Mory.« 



246 



339. 

MOMME 'EPUETOBHE H TPHflECT YflOBHUA 

Cacrano cc TpHaecr yaoBHua 
y Mocrapy HacpeA CapajeBa, 
H npea H>HMa QaTa yaoBima, 
IIporoBapa OaTa yaoBHua: 
»flocjiyuiaJTC, Moje yaoBiwe! 
Mh ocracMO MJiaae Heyaare, 

fla hjxcmo 9 0||H Ha EpjJCBO.« 

y^OBHue OaTy. nocjiyuiauie, 
riaK oAOiue *ouh Ha BpjiCBO, 
Csaica hoch nHTy h norany, 
KpHBoryaa TOp6y Kyieypysa, 
Hoch QaTa THKBy Mycene3a, 
riaic nol)ome * chjh Ha BpjiCBO, 
H y3cuic 3anHC nax ojiQiiie. 
Caaxa aaae u»ry h norany, 
KpHBoryaa Top6y Kyieypysa, 
Caxpn Qara THKBy Mycenesa. 
ria c* OTajicH Haipar noBpaTpiiie, 
Ilocjcaoiiie, nax cc ooMopHiiie, 
Ba^H OaTa THKBy Mycene3a, 
HanHinc cc TpHaecr yaoBiiija, 
Ilax nocnauie xaJHO h nouiaHe. 
TIpHByne cc momhc 'Epiieroaie, 
riaK H3Jby6H TpHAecr yjiOBHiia, 
TIpo6yAH cc OaTa yaoBHua, 
ApyrapHuaM' cbojhm nporoBapa: 
»ycraHHTC, Moje apyrapiiue! ' 
H Aocaa cmo Mycejic3a pone, 
Aji* HaM HHcy Moxpe rahe 6iuie.« 

340. 
flPATH CAMO MEJIEM flPATOJ HABE 

Byxa mh je Hory npecxoHHJia 

Xy ! jajia, jana Hory npeacoiHJia, 
TpAHy mh je paHy HanpaBHjia, 
CnpeMHx Majxy aa mh mcjicm Tpaara, 



247 



■ r- 



Majxa Ao!)e, mcjicm He AOHece; 
CnpeMHX 6a6a ah mh mcjicm TpaxH, 
Baoo Ao!)e, mcjicm hc aohcoc; 
CnpeMHX eexy #a mh mcjicm Tpa*H, 
Cexa Ao!)e f mcjicm hc AOHece; 
CnpeMHX 6para Aa mh mcjicm Tpaxn, 
EpaTau Aol)e, mcjicm hc aohccc. 
IQto hy MJiaAa, 6oJiOBaT hc Mory? 
CnpeMHX Aparor Aa mh mcjicm Tpasxn, 
Apani Aol)e h mcjicm aohccc : 
»Cpuel Ayuio!« h mcjicm aohccc. 

flparO 3H8AC uito mchh Bajbajxe. 

341. 
nOBM MEHH flA TH JIHJEK flAflEM 

3aKJiHH»c oc JiHJcna fteBojxa 
y Mocrapy hcjic6h I1a3apy: 
>► A Taxo mh y3 noTOxc MJiHHa, 
H Taxo mh noxeuiKHH>a uubHBa, 
H two mh y BpTy xynyca, 
H Taxo cc HaBa^H iuiaBoxa; 
O njiaBOTa, He npoBajbyj iuiOTa, 
Hc ra3H mh no BpTy xynyca, 
Taxo TBOja ayuia rpoxoTajia, 
Ko rpoxohe y Ao6pa jyHaxa, 
Kaa oh Jiaxe jinjenoj ^cbojUh: 
'AaHac, cyrpa, y3ehy Te 3a ce. r 
KaA npexcyTpa; aox ynHTaM Majxe. 
Majxa bcjih: aox ynHTaM pofla. 
A poA Bejin: aox poah 'uieHHua. 
'QleHHua My hhkba hc pojuuia, 
Beh poAHJia jbyjbeM h xyxojbCM, 
Jbyjbana ra npojbenia rp03HHua 
Oa TJypfteBa ao MHTpoBa AjMa, 
Csyjx My Majxa Jinjexa Tpaxana: 
Ao1)h mchh Aa TH jiHJex aaaeM, 
Aa th AaAeM TpH khtc uBHjeha: 
JcAHy xsrry 6Hjejia 6e'apa, " 
Apyry KHTy xyrora JiHMyHa, 
Tpehy khtv MaBCHa Mepuam. 



248 



IIIto je KHTa Gujejia 6e'apa, 

Bhjcji 6ho AOBHJexa Majup ; 

IIIto je KHTa xyrora jiHMyHa, 

noxyTHO ua mom 6' jcjiy xpujiy ; 

IIIto je KHTa MaBeHa McpuaHa, 

rioMaBHO MHjiyjyhu aparo! 

Kaxo hem th npeBapHTH apary 

IQto Me MaMHui, uito Me He MHJiyjeui, 

Ja hy Te6e xynHTH 3a 6jiaro. 

H ca mhom hem bhjck BJexoBaTH.« 

342. 

YKPAflEHE TATiE 

Moja apyro, m, th xaxeM pyro: 
Hohac cy mh rahe yxp*aeHe, j 
Aa 6h c njiOTa, He 6h hh aeajiHjia, 
Behe c xpaxa, xcajiocua mh Majxa! 



343. 
CAMO AA MH JE MYIIIKO 

Ba6a fteaa 3a THKBy npoaajia, 
He HMajia BoaeHora cyaa, 
Kapajia je H3 Maxajie xoHa: 
» Ja^Ha 6a6a, uito ch ra npo;uuia, 
Ja 6h* Te6n 6peMeHHuy aajia, 
CaMO Myuixa aa je mchh rjiaBa?« 

344. 

JbY BOMOPHOCT BEAOB A 

06acjajia MJeceHHHa xaxo aaH, 
Oryn nl)e fteaerHHa xaxo naH», 
Joui mh BejiH Moja Majxa aa Me l)eay aa, 
H36Hhy My upHe ohh aa Me He rjieaa. 



249 



06acjajia MJecewHa kbko AaH, 
OryA h!)c fyeAeTHHa kbko naH». 
Jom mh bcjih Moja Majxa ah Me heny Aa, 
Ha6Hhy My tccjiom 3y6e m Me He rpHuxa. 
Kaji ja noftcM y poA mbjuh, mchh l)eA He a?: 
»CjeAH aojm, Aparo Moje, Majxa caM th jata 
Kaji ja nol)eM Mel)y Apyre, mchh !)eA He Aa: 
»CjeAH aojm, Aparo Moje, Tec^epHH caM ja!« 
Kail ja nol)eM uB'jehe 6paTH, mchh 1)ca He Aa: 
»Cjcah aojm, Aparo Moje, ubhjct caM th ja!« 

»HHJe UBHJCT, AOK JC CHJCA, He 6HJIO MH rata 

KaA ja nol)CM momkc rjieaaT, mchh tien He Aa: 
»CjeAH aojm, Aparo Moje, MOMas caM th ja!« 
»HHje mombk, Beh je cnoMaK, He 6hjio mh rata 
KaA ja no!)eM jaitue HyBaT, mchh l)eA He Aa: 
»Cjcah aojm, Aparo mojc, ja&e caM th ja!« 
»HHJe jbim, Beh je na&e, He 6hjio mh ra!« 
KaA ja no!)CM uiehep jecra, mchh 1)ca hc Aa: 
»Cjcah aojm, Aparo mojc, uiehep caM th jata 
»Hhjc uiehep, seh je 6ctcp, He 6hjio mh ra!« 
KaA ja nol)cM bhho tohht, mchh l)eA HCiia: 
»CjeAH aojm, Aparo mojc, bhho caM th ja!« 
»Hhjc bhho, aeh je cjihho, He 6hjio mh rata 
KaA ce y3MCM orjieAa-ra, mchh I)ca He Aa: 
»Cjcah aojm, Aparo mojc, tc rjieaaj mchc!« 
Kba norjicAaM crapa l)eaa, kba 3y6a HCMa, 
Ja My bcjihm: »Crapy l)eAy Jbyfia He Tpc6a.« 
Kba ja nol)CM y l)yji 6auny, mchh l)eA He Aa: 
»CjeAH aojm, Aparo mojc, 6auiia caM th ja!« 
»HHje Gaum, aeh je 6aHBa, He 6hjio mh ra!« 
Kba ja nol)CM y jaGyxe, mchh 1)ca He Aa: 
»Cjcah aojm, Aparo Moje, ja6a caM th jata 
»Hhjc ja6a, Beh je jaAa, He 6hjio mh ra, 
Aok ^ HHJe JiHiic mjibao, Beh norpGaHO, 
y mchc je cpue 'jiaAHO h hcbcccjio.« 



250 



345. 
JA AOBEAO 9 BEJIHKOrA BPArA! 

OxeHH' oe H3 Marjiaja rpaaa, 
ria aobgao' BCJiHKora Bpara, 
IlpBy Bene Hcryne caexpay, 
Apyry Bene caexpa h csexpBy, 
Tpchy Bene CBora ftyaerajy, 
A hctbpty y ccjio Ha npeno 
Ao no Honn Ha CHJcjiy 6iuia, 
On no HohH one c japaHHMa, 
Bpar jc 3Hao xyaa ui H>HMa nofte, 
Hexa une, jta bhuic He aofte! 

346. 

BAJbAJI A CE JAEYK A 

BaJMJia ce, Bajtajia 
niapeHHKa ja6yxa, 
Ao Chmhhb *) KOJbCHa, 
Ilpe6HJia My xojbeHO 

XCajiHJia ra apara 

TpH6HJejiaAaHa: 
Jao, Tyro, hcbojw) 

H Chmhho KOJbCHO! 

347. 

HH y JEAHOM BJEPE 

HaHyjie mh, HaHyne! 
rianync mh, nanynel 
AieBOJne mh yrcHc 

Kp03 TpH KHTC paKHTC 
H HCTHpH HCBCHa, 

y 4JCBOJUH HCBJepa, 

y MOMHCTy H ABHJe. 



•) Ouko ■ apyre momm npHnjcwyy aa CHJcjiy 

251 



348. 
TPH CY JAM APAnOBOJ JbYEH 

nomerajia AayT-nauiHHHiia 
HcnpeA CBora flBopa 6HJcjipra, 
Tlpcn abopom joj BHTa jcjia paana, 
BpxoM jejia y hc6o yapana, 

naillHHHUH ABOpC 3aKJIOHHJia 9 

Jcjiy xyHe Aayr-naiiiHHHua: 
»Ko 6h BHTy jcjiy npeTypno, 
Hcnpea Mora ABOpa yxjiOHgo, 
Aajia 6h 9 My uihepuy jeflHHHiiy« 
OHa mhcjih, hhko jc He Hyje, 
An* to nyje upHH ApanHHe, 
UpHH Apan H3 Apa6HcraHa 9 
Te y3HMa Teuixy Tony3HHy, 
H y BHTy jwy yaapauie, 
npBH nyj jc Tony30M yapno, 
Aajiexo jc jcjiy npeTypHO, 
Kaa to bh^c AayVnauiHHHua, 
OHa 6je*H y 6HJejie flBope, 
3a h»om TpHH upHH Apan h He, 
Y(t>aTH joj uihepuy jejwHHuy, 
OflBeae je y 3CMjby Apancxy, 
TaMO 6njia ntBtT roAHHHua, 
Bora mojih AayT-nauiHHHua: 
»Aaj mh, Bonce, aa c 9 y 9 THuy ctbophm! 
Aa oajicthm y 3eMJby Apancxy, 
Aa ja bh;ihm uihepuy jeflHHH uy.« 
Bora mojih h yMOJiHjia ra, 
Bor joj aaae tc c 9 y 9 ™uy CTBOpH, 
H ojuiehe y 3eMji»y Apancxy, 
Hal)e ABope CBoje mhjtc whepxe, 
11a oe caBH Ha cpnajiH nemjep, 
An 9 joj uihepxa cy3e npojbCBauie, 
OHa xyHe 9 THiiy jiacraBHuy: 
»Aja 9 OTajie, 9 thuo JiacraBHue! 
Accra cy mh no TpH jaaa Moja: 
npBH ja^H, ApanHHa jby6HM, 
fipyru ja^H, ApannaAH paftaM, 



252 



TpehH j&ah, xcejiHM mhjic MaJKC.« 
A roBOpH *THua jiacraBHua: 
»Aj He Jiyayj, ApanoBa Ay6o! 
Ako Mjiaaa ApanHHa jby6Hiii, 
Bor th ra je y cpehH cyjwo, 
Ako xcejiHiu CBOJe mhjic Majxe, . 
Hanieaaj oe 'thub jiacraBHiie.* 
To H3peie y ropy yTcnc, 
Ocjcth oe M joj 6jeui* Majxa, 
OHa naae Ha aeMAHiiy upHy. 
Kaxo naae, bhuic He ycraae. 



349 
CMPT flJETETA TAflHJE 

BHJia BHne ca Bpx Tpe6eBHha: 
»Hji' He Hyjeui, hji* He xajeui, Hbo, 
IlorH6e th TpH^eceT io6aHa, 
H tboj cecrpHh wjere Tajwja, 
I1ory6H hx flaHua rpaiaHHua, 
H OABCfle xHJb^ay OBaua. 
Ako mh ce He Bjepyjem, Hbo, 
Th H3h1)h Ha Bucoxy xyjiy, 
ria norneaaj Ha KyHap njiaHHHy, 
Tie ce BHJy opjiH h raBpaHH, 
Ha CBaxoMe no BpaH raBpaH rpne, 
Ha cecrpHhy AJexeTy TaflHJH, 
Ha H»eM 9 rpny ma BpaHa raBpaHa, 
Ohh H»eMy upHe ohh nnjy.« 
Ckohho ce ojx Ceiba HsaHe, 
Te A03HBa Jlyxy 6apjarrapa: 
»Hyjem Jlyxo, Moja aecHa pyxo! 
Th onpeMaj asa ao6pa xoibHua, 
MeHH BHJiy, Te6n jiacraBHuy, 
Aa tphhmo Ha KyHap ruiaHHHy.« 
Aok ce Hbo Ha xyjiH cnpeMHO, 
H Jlyxa je xoifce onpeMHO, 
ria OAOiue ua Kyuap iuiaHHHy, 



253 



K&a cy jxouijih Ha KyHap miaHHiiy, 
Cbc HCTHHa iirro My Biuia xaaa: 
Ha CBaKOMc no BpaH raspaH rpie, 
Ha cccrpHhy jcycTCTy TajuiJH, 
Ha imm* rpiy jpa BpaHa raBpana, 
Ohh iMMy upHC ohh imjy. 
Hbo Bine JlyKH 6apjarrapy : 
»yapH, Jlyxa, ABa BpaHa raapaHa, 
Aa He rpae jgeTeTa Tajuge, 
Aa He OAerpAtH non 3eMJwmy.« 
roBOpH My Jlyxa 6apjarrape: 
»A 6opa mh on CcH>a HBane! 
Moja nyuixa Tama niacoBHTa, 
JeAHOM nyrae, a TpHnyT npHnynie, 
na he nyro IlaHua rpaiaHHiia.* 
A Hbo je JlyKH roaopHO : 
»Yaph 9 Jlyiea, yca'jia in py*a!« 
Kaa to nyo Jlyxa (tapjarrape, 
3eMJbH nao, nyuiuH BaTpy aao, 
H y6no ABa BpaHa raapaHa. 
Taaaj Hbo TajmJH npHCKOHH, 
Oxyna ra y rpo3HHM cy3aMa, 
na My ouoa paxy Hoconao, 
H upHOM ra 3eMJbOM noKJioimo. 

350. 
HA H>EMY JE CEMMHAECT PAHA 

npoiiBHJMJia ropa noxpaj Mopa: 
»OTKaxo caM ropa nocraHyjia, 
Hhjc mchc 9 THiia npejichcjia, 
A AaHac Me CBam npHJel)ouie, 
IlpoBeAOuie jiHJeny qjeBoJKy, 
H 3a H»OMe pasbeHa jyHaica, 
Ha HbeMy je ceaaMHajecr paHa: 
Ce^aM paHa on ceaaM caGajba, 
OcaM paHa on ocaM amiapa, 
ABHJe paHe on OTa ue$epaapa; 
Koje paHe on ceaaM ca6ajba, 
Ha OHe My icpBiia oijeuauie, 
Koje paHe on ocaM amjapa, 



254 



Ha ohc My ipaBa rommaiiie, 
Koje paHe or hb& uc<i>cpAapa, 
Ha ohc My ayiiia H3Jia3ame; 
H yMpHJe xcajiocHa My Majxa!« 

351. 

CMPT flPArE MHJI AHOBE 

FIJiaTHO 6'jcjih acbct jgcBOJaica, 
Kaa cy MJiaae noToniuic luiaTHO, 
Oaaa cjcjie 'jiaaa 'jiaaoBaTH, 
Ajih He iuhc amapHJa AHa, 
Bch cc ncH>c Ha acjrry HapaHiy. 
yjcw je H3 HapaHHC ryja 9 
AHa naac y 3CJiCHy TpaBy, 
Ana naac, a MnJiaH aonaac: 
»IIIto jc, Aho, xajiocHa th Majra! 
M oxcui 3HaTH jxsl hem npcfojbera, 
fla th TpaxHM on Mopa chHMa, 
fla KynyjcM Ha nyxvr MCJicMa?« 
BoHa AHa MHJiaHy roBOpH: 
»Hht CC MyHH, HH Tpaxn chHMa, 
Hht cc apHH, hh Kynyj MCJiCMa, 
Mory 3HaTH, npc6oJbCTH iichy.« 
H yMpHJe xajiocHa joj Majxa! 
JlHJcno jc MRiiaH onpcMHO, 
Join jc JMnuic Apary oxajwo ; 

CBC 060JH y MpKO 'aJbHHC, 

He mhe naca paa f jyHanicor niaca, 
Hh xajinaxa pajw tptobhhc, 
Hh jarjiywi paw AJCBOJaxa. 

352. 
hPABflA H3BABJBA HEBHHOCT 

IIo^muih cc JoBaH-6croBHua, 
y aMaMy Mcl)y ApyrapHiiaM*: 
»HHJe apyra crcuia rocnoaapa, 
Ko ja iiito caM 6cra JoftaH-fera, 
KyA roa ojxh* 3a pyry mc bojm. 



255 



Tie toa cjeAH, Ha Kpmiy Me apxh; 
KaA ja Mjia^a y Ay uiexy cnaaaM, 
JlaKO ow, aa Me He npo6yAH, 
KaA Me 6yAH 9 no Jinuy Me Jby6n: 

f ycraH f 9 cpue, rpaHyjio je cyHiie'!« 
Hhko TOMe MaHH He Gnjaiue, 
nom f jbe jeAHa AHa yjiOBHua, 
KaA je 6hjio y CBeTy Hel)en>y 9 
06yie oe h HaGaicaMH ce, 
naic H3Hl)e o6opy Ha BpaTa, 
Tya 9 npojia3H iene6HJa Jobo, 
H AHyuiH Eox'jy noMoh Aaje, 
H>eMy AHa 6ojm OAroBapa, 
11a roBopH AHa yaoBHua: 
»JlHJen th ch, Mejie6HJa Jobo! 
3ajiyay th Ta TBOja jwnoTa, 
KaA th HeMaui oa cpua nopoaa, 
Mapy nycTH, 3JiaTO AHy y3MH, 
PoAHhy th asa 6jiH3aHiia CHHa, 
3jiaTHH 9 pyicy h 3JiaTHa nepnHHa, 
PoAHhy th uihepuy MJe3HHHuy, 
Aa mh xennui 3eTa 3a *HBOTa.« 
Ila yaapH Ha it'ra 6eHl)HJiyice, 
One Jobo ABopy 6HJejiOMe, 
Ila roBopH cbom 6paTy Phcthuh : 
»Myjem ah Me, moj 6paTe PHcnma! 
Y3mh cnaxy 3a 6Hjejiy pyxy 9 
riaic je boah y 6auiny 3ejieHy, 
Ja j 9 o6jecH 9 ja y BOAy 6aiw, 
He nexaj Me y foijeny ABopy, 
Ako CHaxH ao rjiaBC He AoljeiiL« 
Flax oh OAe y Hosy napuiHJy, 
Mhcjih Phcto uito he h icaxo he, 
UIto he caAa oa XHBOTa CBora, 
Cse mhcjiho, Ha jeAHO cmhcjiho, 
na roBopH CBOjoj CHaxn Aparoj: 
»Myjeiii ah Me, Moja CHaxo Aparal 
Ebo HMa AeBeT roAHHHua, 
Kaico ch HaM AOseAeHa Mjiaaa, 
Joui naM H 9 jecH BHA'Jia BHHorpaAa, 
Aja'mo BHtjier Hamer BHHorpaaa, 



256 



06yuH oe uito toa jbeniiie Mopeiu.« 
06yne ce njieMCHHTa Mapa, 
Bpxe Ha ce 6Hcep h ayicaTe, 
H OAOiiie rjie^aT 9 BHHorpaaa, 
Aoboah je pyMCHOJ pyxHiiH: 
»HyTO, ciiaxo, pyMCHC pyrauel 
Aa ce OHa jx>aom He oraynH, 
Aabho 6h je 6paTau nory6HO.« 
Aoboah je pyMeHoj ja6yiw: 
»HyTO, CHaxo, pyMem ja6yice! 
ffj* ce OHa poaoM He oncyiiH, 
Abbho 6h je 6paTau nory6HO.« 
Ty ce OHa HHiirra He cjehanie, 

AOBOAH je BHHOBOJ J103HUHI 

»HyTO, CHaxo, bhhobc jio3Hue! 
Aa ce OHa jx>aom He oncynH, 
Abbho 6h je 6paTau nory6HO.« 
Hh Ty c 9 OHa HHiirra He cjehame, 
Aoboah je 3CJieHy je3epy : 
»Hyro, raaxo, 3ejieHa je3epa! 
Kaso njiHBa yTBa no je3epy.« 
Aok norjieaa 3ejieHO je3epo, 
Ajesepa je y h>cm' yrjieaajia, 
'Be noA cxyTOM ounpy ca&by apxh, 
lias roBopn mhjiochom jotfeBepy: 
»Hyjem jih Me, mhjiochh jgeBepel 
He yApn Me no CBHJieHy nacy, 
Beh Me yapH no 6HJejiy BpaTy, 
MyniKO mh je neAO m>A nojaeoM.«c 
Kaa to iyo nejie6HJa Phcto, 
ripexo h* je ca6o>y npe6aimo 9 
npena^e ce njieMeHHTa Mapa, 
y tom crpa'y Myunco hcao poah. 
Kaa to BHl)e nejie6HJa Phcto, 
Oh OApe3a ocyra oa AOJiaMe, 
11a je Mynno hcao noBHJao, 
Y3e CHaxy Ha 6HJejiy pyty, 
11a je bo ah ABOpy ftgejiOMe, 
H3seAe je Ha ropiM qapABKe, 
rias joj crepe Aymeie no Aymexy, 



19 - CPflCKE HAFOAHE OIECME H3 BnX I 257 



H GpycajiH jaeryx no jacryxy, 
H cbhjichh Hapma4> no napuiaty, 
H KyManuiH jopraH no jopnmy, 
Jlajcno je CHaxy HaMjecnio, 
H ao h* je hmo HaMjecnio. 
y to ao6b Jobo H3 Hapiimje, 
Ila roaopH cbom 6paTy Phcthuh: 
»A 6opa th, moj 6paTC PHcnma! 
Hhj' cy aboph, HHje ji* hcao njiane? 
Moje hcjxo 3anjiaKain nehe, 
Jcp mh HcJMa Moje Apare Mape.« 
ria noTCJcc noxe oxoaaHe, 
Aa caM cc6c y cpue yaapH, 
Aji' PHcnma (JpaT my npHTpnao: 
»HeMOJ, 6paTC, axo Bora shmcui! 

TBOJH ABOpH, TBOJC «AO llABie, 

Eho tbojc na qapAaxy Mape, 
Mymxo th je wio nopoAfluia.* 
To oe Jobo 6paTy He ajepyje, 
Beh H3Hl)e na ropH* qapAaxe, 
An* My Mapa y Ayinexy cnasa, 
Kiu to BHlje nejie6HJa Jobo, 
IlocHna je xyniM ayxaTHMa, 
Mymxo hcao ApanqeM xaMeiMM, 
AeM 9 roaopH njieMeHRTa Mapa: 
»Aja' OTajie jeAan aJHHHHc! 
He 6h mho, ko hitoho ch 6ho, 
Earn Aa 6h Me y 3Jibto o6jiho«« 

353~ 
BJEPHA JBYBA 3A flPyrOM YMHPE 

KojiHKa je ropa niHMumpoBa, 
Chb je coxo He 6h npejienio, 
A AaHac je CBain npqjeftoine, 
npoBCAome jiHJeny AJeBOJxy, 
Kba cy ohh m xpaj rope 6hjih, 
3asaAH oe xyMe h jqeBepe, 
Oko jeAHe Hamc mojihtbchc, 
Bate mhepH namy onpeMHO, 
CnpeMHO joj Hauiy oa 6njbypa, 



258 



Kaa oe ohh craHy ajeiraaBaTH, 
Heica H3 im pyJHO bhho nnjy, 
Ty ce CBaTH Jbyro 3aB8AHiue, 
3amaaHiuc, na join mrHHyuie, 
Oa CBaTOBa hhko He ocraAe, 
Hero jeaaH paibCH JoaaH-6exe, 
H koa H»era jiHJena joueBOJu, 
If oh jecrc AonaAHyo pana, 
Ha iMMy je oeAaMHajecr paHa, 
Flax oh jiexH y TpaBH 3cjichoj 
IIoa OHHJeM .apBOM ja6jiaHOBHM: 
TJhui* fiber* cjeAH jiHjena jqeBOJKa, 
Cy3C point, paHc My Hcnnpa, 
Bncep TpyHH, paHc My 3acmia, 
ITjiaTHO oyna, Te para 3aBHJa, 
ToBOpHO paibCH JoBaH-6e*e: 
»A 6opa th, JiHjena j^jeBOJKo! 
Th ne uiaiH, He ryfri ohhjv, 
He TpyH 9 6ncep. He KBapH QepaaHa. 
He Aep 9 oJiaTHp, He ry6u neH3a, 
Beh th y3MH Maunpa^y oa 3jiaTa, 
AoHecH mh BOAe H3a rope, 
HcnepH mh Moje paHe rpAHe, 
He 6h ah mh Majio Jiaime 6hjio.« 
roaopHJia jiHjena jcycBOJKa : 
»rocnoAHHe 9 6e*e, JoBaH-6exe : 
Ja 6h' Te6e 'irrpo nocjiyniajia, 
Aji* w oacm, Aoh* th He yMHJeM.« 
ToBOpHO 6e*e JoBan-6exe: 
»Hyjeni Mem, JiHjena AJeBOJro! 
IlpeapHH Me aaeoia HajiHJeBO, 
FIoBpHJeAH MHore paHc Moje, 
Te yroHH KpBH y Manrrpaty, 
na 6hjmxh ApBJbe h nMeifce, 
Heheui jih mh no 6hjm3h ao1Ih.« 
Oac 3JiaTO 3a ropy Ha BOAy, 
Cbc 6iubexH ApBAe h UMefibe, 
TaMaH AOiwia 3a ropy Ha BOAy, 
BeApo 6jeuie na ce Hao6jiain, 
A H3 Heoa imaxa KHma Hahe, 
Ohb canpa apbji* h KaMeite, 



\9> 



259 



SB 



TpH ahh f OAa no ropH jcycBOJKa, 
He yMHJe nahn JoBaH-6era, 
Kaa hctbpth Aaraic HacraHyo, 
OHa cjeAe iioa jcjiom 3Cjichom, 
rpo3HC cyae hh3 jihuc npojwBa. 
Aok 3arprra Ha jejiH raBpaHe: 
»Ja urra Tpaxnui, jinjena AJeBOJKO? 
Ako TpaacHiu JoBaH-6cra TBora, 
AaBHO th je Jobo npcMHHyo, 

H MH CMO My JIHUC HarpflHJIH, 

Join My uphc ohh HcnHjajiH; 
Ako jih oe mchh He Bjepyjeui, 
A in nol)H Majio y Hanpeaa*, 
y rjicnahcui apbo ja6jiaHOBo, 
IIoa ja6jiaHOM jaAHa JoBaH-6era«. 
KaA to 3any Jinjena AJeaoJKa, 
Ona ckohh Ha Hore JiaraHe, 
no!)e jaoHa Majio y HanpeAax, 
ffpK yrjicaa apbo ja6jiaHOBO, 
Tyjie Hal)c MpTBa JoBaH-6era, 
OHa UHKHy Kaso ryja Jbyra: 
»JoBaH-6exe, xapxo cymxe Moje! 
3ap heni mchc y ropH ocraBirr, 
3a Mejeay Byim h raBpaHH?« 
11a y3HMa hoxcc JoaaH-6era, 
Yjtpn ce6e jazma y cpaainue 
MpTBa, TyxHa noxpaj Jose naae. 

354. 

norysjbEFbE flBAjy mophtia 

Kba Moprtfce no^wn-auie 
H y rpaA hx noaeAOine; 
A Majxa hm nHTy ryBa, 
y pyiw joj oKJiainja, 
A y Apyroj maTaH h6juik 
KaA to nyjia crapa Majxa, 
OKJiamjy npejiOMiui*, 
3jiaTaH h6phk y jiyniuia, 



260 



Pycy Kocy pauiMynana; 
Kaa cy 6hjih icpo3 Capane, 
Cbc capane paciuuucajia; 
KaA cy 6hjih y3 KoBane, 
y 3 KoBane Ha KOJiaie. 
MojiHo oe MopHh H6po, 
Mojiho oe AH3Aap-ani; 
»A 6orain, flmaap-ara! 
nonyurraj mh 6'jene pyxe.« 
Hy aa bhahih AH3Aap-are, 
rionyinha My 6'jejie py*e, 
11a y3HMa TaM6ypHiiy, 
Chtho icyua jacno njcBa; 
»0 BaponiH, Ayra th ch, 
TicMajiymo, pOAHa th ch, 
AT-MCJ^aHy uikpoK th qh, 

A BHCTpHHC, CTpMCH TH CH, 

Eaiu-iapiiiHJp, raHH th en, 

OBaj CB'jery, JiHJcn th ch, 
JlHJen th ch, ny^aH th ch, 
Caa nocraHH, caA HecraHiL« 
MojiHJia ce crapa Majxa, 
MojiHJia ce Airaoap-aoi; 
»0 6oraTH, #H3Aap-ara! 
nyuihaj mchh jewor CHHa.« 
H>oj roBOpH flmaap-ara: 

»Kaaa 6yAe no axuiaMy, 
riyuiTHhy th 06a CHHa.« 
KaA je 6hjio no axuiaMy, 
Jlo ABa Tona HcnanHine, 
ABa MopHha nory6mue, 
JbyTO icyHC crapa Majxa: 
»Eor t* y6no, AH3Aap-ara! 
IQto nory6H 06a CHjia?<c 
Oa mjiocth MHJia Majica, 
Ha 3CMji>Huy upHy najie, 
HnxaA rope He ycraAe. 



261 



355. 

HE BAPAJ AJEBOJKY, M TB CMPT 
HE H ABE 

Aumyje lejie&qa Jobo, 
AmuoM Aner roAHH* abhb, 
Kba Aecera roAHHa Hacnuia, 
Om Jobo jgeBOJu hoa nemiep, 
ria aoshbb AHcry AjeBOjay ; 
» Aho, Aymo, oapemi ce Ha Me, 
An th bh&hm, jecy ji' ohh aptae?* 
npcBapHCcyjMcjcryja, 
Ila noracAB miaaHJei* own, 
Ja kba bh1>c Hejic6HJa Jobo 
y AjeBOJxe ab cy ow nnaae, 
JtieBOju je Jobo roaopno: 
» y ^a|H ce, jngena AJeBOJKO* 
y^ajH cc - hc ywaj oe y mc«c 
Kba to tyia Aigeaa AjeBOJxa, 
Toiueaojra Bpjio acao 6hao, 
CaepoajeBpjioyaAa'Hyjia, 
A jmue je cyaaii' noTomuia: 
Asa Jobh thV> roaopana: 
b'Ajab, 'ajae, nejiefrija Jobo I 
Cba hb tc6h 6njena Komyfti* 
ffjo abb 0BHB 3a noxpOB th 6hab; 
Cba hb tc6h qjajne tok, Jqbo, 

AO ABB ABHB TBXTB JBBOpOBB, 

Cba hb tb6h aeneHB aojibmb, 

AO ABH AO ABB aeJIOHB TpBBHIVU4( 

Abb pew, a Jobh ee erne, 
Oae jobo cbom 6igejiOM Aaopy , 
Pta6oAH ee jbao qejie&ga, 
Ilue Majim caojoj y xpHoiie, 
Ila je Hbojw nfo roaopHo: 

BCrep9» MBJKO, MBKBHy nOGTCJby, 

He cirepH je Ayry , hh unipOKy, 
Beh je crepH ycay h noapany, 
y cxy hy th fanecr fajioaaTH, 

A y KpBTKO, MBJKO IIpeMHHyTH.4( 



262 



Crepe m ajxa Mexany nocreA»y, 
JejiaH AaHax 6ojiOBao Jobo, 
H yMpHJe, xajiociia My Majxa! 
Y Kona ra xajiocmma Majxa, 
He Kona ra A&neKO oa ABOpa 
Beh ra xona ABOpy m>A neHuepe, 
Ila je paHO ypamuia Majxa, 
Te 3axyxa xaHO xyxaBHiia: 
»Je ji* t* o6hhho, Moje hwo Aparo? 
Je ji* t' o6iroia Ta Bjewa xyha? 
Je ji' th 3HMa y jaAHOMe ABOpy ? 
Je a* th tbpao KaMeHO y3rjiaBJbe? 
Jecy a* Teiuxe TaxTe jaaopoae? 

Je A* TH TBpAa y 3CMJbH AOXHHOa?4C 

MpTaa Jobo Majim nporoaapa : 

»Il0t)H MaJKO, CBOM DHJeAOM ABOpy, 

BjeHHa xyha, mchh je otiiraia, 
HHJe 3HMa y OBOMe ABOpy, 
Huje tbpao KaMeHO y3rAaBJbe, 
HHcy Teiuxe TaxTe jaBopoae, 
HHJe TBpAa y 3cma>h AOXHHua, 
Ben He ojeine TBpAa Bjepa Moja; 
Jlanmo je cbc Ha mchh, Majxo 
Aa* cy Teiuxe cyae AJeBOJaixe, 
KaA ywaxHy, ao Bora oe nyje, 
Kaa 3anjia<jy, o6jiauH npowiaiy. 
Cbc mh, Majxo, mftApaBH 6ehape, 
Kaa AJeBOJxy MJiaAH 3arAtAajy 
3a xhbotb Hex je He Bapajy, 
Jep cy mchc crarAe cy3e, Majxo. 
AjeBOjawe rp03He cy3e, Majxo.* 



356. 
CMPT H A-BE CBYflA 

Bo3Hjia oe Jial)a oa Mepuam 
Hchoa rpaAa 6HJejia Jaxraa, 
H y Aal)n JaKHHAHJa Jobo, 
TAeA&ne ra JamHKe AJeBOJxe, 



263 



nieaajytlH th\> roBopwie: 
»JlHJen xh je JaKHHjiHja Jobo, 
JUa HaM 'ohc ocraT* y JaKHHy, 
Aajie 6h My no JaKHHa rpaaa, 
H Hajjbcnmy JaKHHKy AjeBOJicy.« 
roBopHjic AJeBojanKe Majxe: 
»IDyT f tc, iuhepH, MyxoM 3aMyKHyjic! 
y Jobc je jxeBcr 6pahe 6hjio 9 
Oil ypoxa cbc jxescT noMpjio, 
Je^aH Jobo 3amieTBa je MajuH, 
ria ra Majica Ha l)eMHJy iiajia, 
He 6h jih joj Jobo ocrairyo 
Oil ypoxa MJiajiH* AJeBojaica.« 
Hctom OHe y pHJeiH 6iuie, 
3axyKauie JoBaHOBe cnyre: 
»ABaj HaMa, ao Bora MHJiora! 
YMpHJe HaM JaKHHjiHja Jobo.« 
Tjiac iionaae JoBaHOBOJ Majiui: 
»3jio ra cjejia, JoBaHOBa Majxo! 

YMpHJe TH JOBaH OJX 3aKJlCTBe!« 

Jbyro ubhjih JoBaHOBa Majxa: 
»JaxHH, rpaae, th ce pa3opno! 
A JaKHHKe, bh ce He yjuuie! 
Jep mh jaiwe CHHa ypcKocre, 
Mor je^HHua ojx 3aiuieTBe JoBy ?« 

357. 
y HEBHHOJ KPBH YEHUA CE flABH 

OBue nyBa JoBaH h JoBamca 
y ojiohhhh Ha 3eneHoj TpaBH, 
H JoBaHa AHiuie jaBOpOBe, 
y JoBaHKe nrjie noruiaheHe, 
JosaH ahiuih, a JoBamca Be3c; 
Kail je 6ho AaHaK oko nowe, 
riojaBHiue npe6HJejie OBue, 
Aohepame Ha Hbop Ha BO^y, 
Ty JoBaHxa jnme yMHBame, 
CHHy jinue xaHO japxo cymxe, 
A rpxoue xaHO MJeceiHHa, 
JoaaH Jokh th'o roBopno: 



264 



»0 JoBaHKO, MHJia Moja ccko! 
£a mh hhch ceica on, MaTepe, 
HyAHO 6h th 3a Jby6jbCH>a 6HJia.« 
Joxa H>eMy th'o oAroBapa: 
»MyMH, Jobo, rpjio tc 6oji>cjio! 
Je ji' or Bora BejiHKa rpexoTa, 
A ojx jbyjiH rojieMa q>aMOTa 9 
BpaTau cckh Taico Aa 6ecjeAH.« 
JoBaH Jokh Ha to OAroBapa: 
»A 6ora mh, apara ccko Moja! 
Ja hy tbojc o6jby6irrH jihuc« 
»Myhh, 6paTe, yjcjia tc ryja!« 
»A oopa mh, apara cejo Moja! 
Ja hem Mojy ca6jby ujejiHBaTH, 
Jaji* hy TBOje o6jby6HTH jiHiie.« 
Ceica 6paTy xpo3 njian nporoBapa: 
»Bojihm TBOJy ca6jby iqejiHBaTH 
Hero Aa mh 6paTau jby6n jiHue«. 
Pa3JbyTH ce HejieGnja Jobo, 
Ila noTeace ca6jby OKOBaHy, 
Cbojoj cckh oACHJene rjiaBy, 
MpTBa rjiaBa, ajin nporoBapa: 
»0, JoBaHe, moj 6paTe pol)eHn! 
Ka#a na'He cyHixe 3a miaHHHe, 
Th nojaBH CBOJe 6*jejie OBue, 
Kaa th 6yAeui ABopy Ha noMOJiy, 
3a6jienahe OBua pa36jiyAHfaua, 
H3Jia3Hhe Hama MHJia Majxa, 
H Te6e he OHa 3anHTaTH: 
'KaMO Te6n MHjbeHHua ceica' 
A th hem joj, 6paTe tobophth: 
'Ocrajia je Ha Hbop Ha boah, 
OBixe cy joj CBHjiy 3aMpcHjie, 
Ocrajia je, Aa CBHjiy oampch; 
TaHaHy je nrjiy H3ry6mia, 
Ocrajia je, Aa nrjiy noTpaxcH'.« 
KaAa JoBaH OBue AOJaBHO, 
Cbc je TaKO MajuH xa3HBao. 
KaA 3anyjia JoBaHOBa Majxa, 
OHa tphh y ropy 3ejieHy, 
Ila noBHKa H3 rpjia 6njejia: 



265 



»'AjAe, Joko, Hchc t* sapor' Majxa!« 
AoKJira HeuiTo H3 ropHue BHray: 
» A hc Jiyayj, Jobbhobb Majso! 
JoBaH th je Joxy nory6Ho,« 
Kaa cc m ajxa ABOpy noBparana 
Jbyro nHCHy k'o uiapeHa ryja: 
»0, JoBaHC, aa tc Bor ytaje ! 
Kaa ch CBOjy oexy noryfnio, 
E m Bor ab, hh tc6c He 6hjio !« 
To JoBaHy BpJio MynHO 6hjio, 
EpHTKH aHuap Tpxe oa nojaca, 
ria yaapH cc6c y cpAauwe, 
MpTBa Jobh rjiasa nporoBapa: 
»Ow cy Majim abojh-tpojh jbah: 
JeAHH jbah, Jobo Ha »CHHm6y, 
Apyni jbah, Joxa Ha yaajy, t 
TpehH jaAH, OBue 6es Hooaua.* 

358. 
njIETEHHUA TyrE 

Kaa noni6e JejiaiKOBHh Jobo 
y Jcjicny rpaay 6HJejiOMC, 
Cbc ra xbjih mbjio h bcjihko 
H AHjere oa ceaaM roAHHa, 
A HajBHiuc ocrapjejia Majxa, 
A 3a H»OMe MHJiocHHua ce*a, 
A 3a ibOMe BHjepHHua Ji»y6a, 
3a toothy jihiia He ymhjuu 
A sa Apyry xocy oApe3a#a, 
Ila je uiajbe cbojhm aaJHuaMa, 
AaiHue joj Kocy oxajiwie, 
AajHHHue 6ncepoM nrnfjie, 
ria je crepy rpaay no 6eaeMy ; 
Cbc ee nyAH mbjio h bcjihko 
H AHJere oa oeAaM tooth a: 
»OBa Koca y AeBJiery pacjia, 
y aejiHKy jaAy OApe3aHa; 
Aji* je Majxa CHHa oxajuuia, 
Aji* cecrpHiia 6paTa pol)cHora, 
An* AJeBOJxa caora cyl)CHHKa?« 



266 



»Hht je Majxa cHHa oxajnuia, 
Hh cccrpHua 6paTa pofteuora, 
Beh AJCBOJKa cBora cyl)eHHKa.« 

359. 
TJI AB A 3A TJI ABY 

Majxa xapa AjiHJy 
H HCBjecTy AjpHJy: 
»A Moj chhc, AiiHJa! 
He aiyuia Me Ajpuja, 
Hehe Ajpa m paw, 
Beh oe c MajxoM HHaoH.« 
Kaa to *yo Ajihje, 
Oh nohepa Ajpnjy, 
IIo6jexe My Ajpnja, 
3aTBOpH oe y lap^as, 
Kaa to bh1)c AjiHJa, 
YflpH HoroM y BpaTa, 
CaM ee *apjiaK otboph, 
Mojih My oe AjpHJa: 
»A6oraTH, AjiHja! 
He vaph Me 90 nacy, 
Beh Me yapH no apaxy.* 
To He CJiyuia Armja. 
Beh je yapH no nacy, 
MyniKO ieao npoiyiwa. 
Kaa to BHl)e Anraja, 
Oh y3HMa to neap, 
ria ra hoch Majimui: 
»Ha th MaJKO to neflo. 
Hut hem BHfter Aimje, 
Hh HCBJecre AjpHJe.« 
Flax oh one hh3 nojbe, 
Cperouie ra KajHHH, 
MHJia 6paha Ajpmia, 
naxroBOpeAjiHJH: 
»0 6oraTH, AjiHja! 
Kaxo hbm je AjpHJa?« 
OoroBapa AjiHja: 
» Ao6po BaM je Ajpnja, 
Ha Hapjuucy 3acnajia.« 



267 



riaK OJXOUlt KaJHHH, 

Miuia 6paha Ajpmia, 
Kaa BHl)euie tcajHHH, 
Ha je MpTBa AjpHJa. 
Bpaimiie oe hh3 nojbc 
CycTHrouie AjiHJy, 
rioTerouie Hoxese, 
nocjcroiiie Ajinjy, 
CapaHHiue AjiHjy, 
H HCBJccTy AjpHJy 

360. 
HA rPOEY HETHPH nP030PA 
Pa36ojbc oe jaao, 

JOBO MOMHC MJia^O, 

y Ka<i>aHH jaao 
Metjy japaHHMa, 
AoJia3H My Majxa: 
»IIIto je tc6h, Jobo, 
IIIto je tc6h, chhc?« 
»npo!)H Me ce, MaJKo, 
MeHe 6ojih rjiaBa, 
*Ohy yMpHJe™, 
Hehy npe6ojbeTH, 
He Konaj Me, Majico, 
Tie c* Jbyjw KOfiajy, 
Beh Me Konaj, Majxo 
Kojx AHHHa craiia, 
*BeHO AnacnaBa; 

HaHHHH MH, MaJKO, 

Ta6yr on ojioBa, 
Ha Ta6>rry, Majico, 
Mcthph npo3opa, 
JeiiaH npo30p 9 Majico, 
Kyaa KHiua naaa, 
Hex mh JiHue nepe; 
Apyrn npo3op, Majro, 
Kyaa BJeTap nyiiie, 
Hex mh JiHue cynm; 
TpehH npo3op, Majxo, 
Kyiia cymje cnje, 



268 



Hex mh Jimie rpHJe; 
A HeropTH, MajKO, 
Kyii he AHa jiohu, 
H rjiaBy nposyhH, 
Aa mchc nojby6H.« 

361. 
J ArjIYK flAflE, n A HA J ACTYK IIAflE 

Hjih rpMH, mi* ce 3CMJba Tpece? 
Hhth rpMH, hht ce 3e\tn>a Tpece, 
Beh BHJiHhH cecrpy yjiaBajy 
3a OHora 6era TaHKOBHha, 
TpitaeceT obhob' 3aiuiauie KypCtaia, 
TpH Typ6eTa HOBa HaiHHHiiie, 
H neTHpH Bern noHOBHine, 
Ha hm oexa 3ApaBO HeMep npol)e, 
H uihpoko nojbe rjiacHHaixo, 
Ro 6HJejia TaHKOBHha ABopa. 
Kajx cy 6hjih Kp03 HeMep-iuiaHHHy, 
YflpH rauia, 3a ibOM cycibeacHiia, 
IloKHCouie y ropH CBaTOBH, 
CMp3Hy hm ce jiHJena jyeBOJKa, 
CMp3e joj ce AyBax 3a (J>epeuy, 
A 4>epeua 3a 3JiaTHa Ka<J>TaHa, 
3jiaTaH Ka4>TaH 3a TaHKy xouiyjby, 
A xouiyjba 3a iuiehH 6HJejie, 
Kaa cy jxouuih TaHKOBHha ABopy, 
BoAe CBaTe y Toiuie noApyMe, 
A AJeBOJKy Ha BHCoxy xyjiy, 

AOXOAH JOJ MHJia CBCKpBHUE* 

He BejiH joj: »Je ji* th CHaxo 3HMa?« 
Beh joj rjie.ua craca h y3pacra: 
»Moja cuaxo, Jiujenora pacra! 
JlHJeny tc oaroJHJia Majxa 
3a Mor CHHa 6era TaHKOBHha.« 
JXok ert) th MHJie 3aoBHue, 
He BejiH joj: »Je jf th, raaxo, 3HMa?« 
Beh joj rjieua no xouiyjui Be3a: 
»CHaxo Moja, jiHJenora se3a! 
H MeHe hem; 'saxo HayHHTH.« 
Aok ero th MHJie jeTpBHue, 



269 



SUB 



Ohe hoch y HapaMxy chhe: 
»nirraj, CHHC, CBOJe mhjic crpHHe: 
'Moja crpHHA, je ch jih 03c6jia f ?« 
Kaa to nyjia jiHJena jueBOJxa, 
OHa bbah jarjiyx H3 tfceaapa, 
ria ra aaje mhjiom jerpBiuky, 
Jarjiyx zuuie, na na jacryx naae, 
H yMpHJc, xajiocna joj Majxa! 

362. 

3APYMHMUA MJ1EMAHMHA BOPBE 

3anpocHO MjieiaHHHe *Bopl)o, 
3anpocHO y MaTcpc Mapy. 
TIpenpocH je Capajjwja Jobo, 
TlHTajia je ocrapjejia Majxa: 
»Kor 6h caaa Jby&rr HajBOjbCJia?« 
ToBopiuia njiCMCHirra Mapa: 
»A 6opa mh, Moja MHjia MaJKot 

BOJIHM C JOBOM HO rOpH OARTH 

Hero c Bopl)OM y 6jiary citf)eTH.« 
»IIIyTH, mnepii, axo Bora 3Huem! 
A xaxo hy AOHexaiH *Bopl)y ? 
On B6pl)HHa qapcraa h rocnoAcroa.* 
» Jlaxo hem th AOHexara Bopl^y, 
Tlocjivuiaj mc, Moja MHJia Majxo, 
IIIto ny tc6h MJiajia roBopimi, 
Oxynaj Me JieAOM cryAemijeM, 
HaMaacH Me xynijeM 3a$paHOM. 
OnpeMH Me urro roa Jbenuie Moxem, 
Th Me Jie3H y Mexe Ayniexe, 
Th ce, Majxo, cbc y iipno 3aBH, 
Ila th cjew Ha wmhp neHiiepa, 
Te th nexaj MjienaHmia Bopqy, 

KU HI BHAHUI HH3 HOJM HIHpOKO, 

Th h3h1)h npea 6HJejie ABOpe, 
Ila 3axyxaj xaJHO xyxaBHija: 
•Jao Itopfto, 3CTe Hecyfcmi! 
AaBHO th je Mapa npeMHHyjia\« 
To je Majxa Mapy nocnyinana, 
Oxyna je jicaom cryaeinijeM, 



270 



HaMaM je xynijeM 3a$paH0M, 
OnpeMH jc iiito roil Jtennie m oxe, 
H jiexe je y Meice ay meice, 
ria oe Majxa y Mpro saBHJa. 
Oiia rjieaa hh3 iiojm iimpoico, 
Ku yrjieaa qejie&ijy Boplty 

H 38 H>HMe KHheHe CBaTOBC, 

OHa ch1)« npea 6hjcjic /pope, 
Tla 3axyxa xaJHO KyxaBHua: 
»Jao, oop!)o, 3Ctc HCcy!)CHH! 
A&BHO th je npCMHHyjia Mapa, 
HncaM th je CMJejia yKonain 
Or TBor uapcTBa h rocnoacTBa TBora.« 
A to *Bopl)e cjiyuia h He cjiyuia. 
Beh HCTpxa Ha ropH* lapjuuce, 
A 3a h»hm e cjiyre H3Jia3iuie, 
H to 'Bop!)o OAMa' BJepoBao, 
Tla oe 4>aTa pyxoM y uenoBe. 
Aa aapyje MapyuiHHy m ajxy. 
Ajih ciiyre *Bopl)H He oaaome, 
Beh cy H*My 'Baro roaqpiuie: 
^rocnoAapyTHe Bjepyj ajcbojuh, 
Beh flOHecH ora» saTpy xray, 
Tla HajioxH MapH Ha cpaauiue.* 
To je Dopl)o cjiyre nocjiyuiso, 
AoHeoome oraib BaTpy xmy, 
Bprouie je MapH Ha cpaaiuue, 
Barpa ropH, Mapy He onpra, 
Hht oe Mine, hh ayiiiHUOM OHiue, 
Eam ko Aa je wbho npeMHHyjia. 
'Ohe 'Bopfto m oe npofte Mape, 
Aji 9 cy cjiyre oner roaopHJie: 
wTocnonapy, He Bjepyj jtfeBOjiut, 
Beh flOHCCH ryjy npHC0JKHH»y, 
Tla je mothh MapH y ifcejiapua, 
Aa bhahmo, je jih npeMHHyjia?« 
AoHecouie ryjy npHcojuiiby, 
Bprouie je MapH Ha cpaaume, 
Tyja 'oaa, Mape He yjeaa, 
Eaiu to Aa je jUbho npeM HHyjia. 
JaMHiue joj ryjy npHC0JKHH>y, 



271 



>W.J*>4q 



OncT cnyre Tx>pl)H roBopmie: 
»rocno^apy, He Bjepyj jyeBojuH, 
3aByuH joj pyxy y H>eaapua, 
'Ohe jih ce HacMHJaTH Mapa?« 
H to Tx>pl)o aiyre nocnyiuao, 
3aByne joj pyicy y H*Aapixa, 
Hht ce Miine, hhth aymoM jmuie. 
Earn ko aa je aaBHO npeMimyjia. 
Kaa to bhIjc MjienaHHHe Tx>pl)o, 
Oh H3BaAH 'HJba^y Ayicara, 
na hx Aaje~MapyuiHHOJ Majiw : 
»Haj to Te6u 9 MapyuiHHa MaJKO, 
Ao6po cnpeMH mieMeHHjy Mapy, 
Hex CBax 3Haae aa je Moja 6HJia.« 
H OAOiue y3 nojbc umpoKO, 
Kaa OAOiiie H3 6HJejia ABopa, 
Ckohh Mapa ko Aa oe noMaMH, 
OHa rjieAa y3 nojbc iimpoico, 
IlHTajia je ocrapjejia Majxa: 
»Jecy jih th Myxe AOAHJajie? 
Bojie jih Te no cpaaumy paHe?« 
ToBopHjia njieMeHHTa Mapa: 
»He 6ojie Me no cpaaumy pam, 
Beh, 6opa mh, Moja MHJia Majico, 
Majio th Me He yjeAe ryja, 
KaA 3aByne pyicy y H>eaapua, 
Majio th ce He HacMHJa', MajKO.« 

363. 

ko flpy roM jamy koiia, cam 
y H>y nAflA 

JIob jiobho uiehep CHMeyHe 

Oko ABopa nejie6HJe Jobc, 

JIob jiobho jwthh aaH ao noAm, 

H3Jia3HJia JoBaHOBa cexa 

y cboj 6ocraH ca h6phkom sjkthhm, 

Te 3ajMBa CBaxojaxo ira'jehe, 

H 3a H»OMe TaHKa po6HH>Hua, 

CBOje pyxe noA nac noABHJanie, 

Ca cbojhm ce cpueM pa3roBapa: 



272 



»Cpue Moje, Bpjio th ch 6oho! 
fla oa 6ojia, He 6h hh xaniuia, 
Beh oa jaaa, oa hcbjcctc Moje 
Can he 6pa-rau H3 napiiiHJe Aohn, 
ria he pehu: >aMO Moja ce*a?* 
Oiia he My th'o roBOpHiu: 
*Eho th je, h He 6hjio th je! 
Eho th je Ha ropittM Hapaaicy , 
'fie th Jby6n mehep CHMeyHa, 
A TaKO mh Bora BejiHxora! 
HnjecaM ra hhksa hh BHl)ejia. 
A xaMO jih Aa caM noji>y6HJia.« 
A to Chmo h cjiyuia h rjieaa, 
ria npecKOHH bhcoko crofopje, 
Ila roBopH uiehep CHMeyHe: 
»A, AJeBOJKO, }KHBa MajuH 6HJia! 
Jfaj mh uBHJeT H3 6ocraHa TBora?« 
Kad to 3aiy JoBaHOBa coxa, 
OHa 6jerHy y Gnjejie ABOpe, 
Aji' roBopH uiehep CHMeyHe: 
»A ? AJeBOJKo, rasa MajuH 6HJia! 
X(hb th 6paTau, a noiioj th Majim! 
flaj mh UBHJeT H3 6ocraHa TBora?« 

TO Oe H»OJ3H oa hho He Move, 

Beh roBopk TaHxoj po6hh»hiih: 
»Po6HH>Hiie, no Bory cecrpHue! 
Jeer Me Tyra h Ha cpuy crpax Me, 
Aa CBor Manor 6paTa h* H3ry6HM, 
Yckhhh My 6ochjok uBHJeha, 
BauHMy ra Ha hobo cro6opje.« 
CaBHJa oe Tamca potaibHiia, 
y CKHAe My 6ochjok oBHJeha, 
Te My 6aim Ha hobo croiSopje, 
Om Chmo y Hosy napuiHJy, 
CycpeTe ra lejieftija Jobo, 
OBaKQieitCM^roBOpHo: 
»KypBHH CHHe, Uiehep CHMeyHe! 
»OTicyA UBHJeT H3 6ocraHa Mora?« 
Aji' roBopH uiehep CHMeyHe: 
» Ja jiob jiobhm oko ABopa TBora, 

Ja AOB AOBHM JbCTHH AaH AO HOAHe, 

20 - CPnCKE HAPOAHE flJECME M3 BmX I 273 



r«^W^>^ 



X 



Hajuttwia TMJa Mima oexa, 
H3Jia3HJia y 6ocraHa TBora, 
H 3a ftOMe TaHKa po6HH»Hiia, 
y pyiiH joj oa 3JiaTa H6praa, 
Te 3ajbCBa caaxaxa uBHjeha, 
Cbojc pyxe m>A nac noaaBHJia, 
Ca cbojhm oe cpucM pa3roBapa: 

'Cpiie MOJC, BpJIO TH CH 6OHO! 

Aa oa (kwia, He 6h oe xajwria, 
Beh oa jaaa hcbjccthuc mojc; 
Caa be 6paTau H3 napuuije AotkH, 
ria he pehH v 'KaMO Moja oexa?* 
Ohb he My th'o roBopirnii 
Eho th je, h He 6hjio th je r 
Eho th je Ha ropittM lapaaKy, 
"Be th Jby6n DIehep CHMeyHa, 
f A Taxo mh Bora jeaHHOra, 
HnjecaM ra hhua hh BHftejia, 
A kbmojih m caM ra jby6HJia ? * 
Ja npecKOHH 9 bhcoko crofopje, 
ria ja aeJiHM tbojoj mhjioj cckh: 
*0 AJ«oJKO, xcHBa MajuH 6Hjia ! 
flaj mh ubhjct H3 6ocraHa TBora,' 
Kan to 3aiy TBOja MHjia ceiea 
Ohb 6jeray y 6HJejie ABope, 

A ja BCJ1HM TBOJOJ MHJIOJ CCKH! 

'3Khb th 6paTau, a hokoj th Majiw, 
flaj mh ubhjct H3 6ocTaHa TBora.* 
roBopHJia TBOja Majia cexa: 
To6hh»huc, no Bory cecrpHue, 
Jcct Me Tyra, a Ha cpuy crpax Me, 
fla CBor MHJior 6paTa He H3ry6HM, f 
CaBHJia oe Tama po6HH>Hiia 
HoxHAe mh CTpynaK 6ocHJoica, 
Eaim mh ra Ha hobo cro6opje.« 
Cbc My Ka3a nrro je h *aico je, 
OAe Chmo y Hoay napuiHJy, 
Jobo OAe ABopy GnjejioMe, 
Ila roBopn cbojoj BJepHOJ -Jby6n: 
»BjepHa A>y6o, xaMO Moja ceica?« 
»Eho th je, h hc 6hjio th je! 



274 



OHa ji»y6H Illchcp CHMcyHa.« 
One Jobo Ha ropH* nap/iaxe, 
Aji* My ee*a 'map BC3ax BC3C f 
'Bep!)e<t>OM je Jinue aaKxomiJia, 

Cy3C pOHH HH3 6hjcjio JIHIie, 

ToBOpH joj HCJic6HJa Jobo: 
»IIIto je tc6h, Moja MHJia cero! 
Aji' je tc6h noHecnuio CBiuie? 
Aji* je Te6H noHecnuio 3JiaTa? 
Aji 9 th roMapi uumia 6HJejiora? 
Ajih th ee Ha yM najio yaaT?« 
Cexa uiyrH, HHiirra He roBOpH, 
Aji* oe Jobo CBCMy oqeroo, 
CBOjy MHJiy oexy yaoMHO, 
A Heajepny noryfoio j*y$y, 
Ila oe h oh ApyroM oxeHHO. 

364. 
AEBETEFH J AflH 

OomeTajio never wmeTaHa 
H aecerH Qwutyc xaneraHe, 
Caara hoch coxojia Ha pyuH, 
Jaaan Ommyc pyxe noix nojacoM, 
IluTajio ra jieBcr xaneraHa : 
»0, Bora th, Ommyc KaneTane! 
Kana th je on Bora HeBOiba, 
Te caBHJaju pyie noa nojace, 
A He hochui coxojia m pyim?« 
»npol)*Te Me ce, oner xaneraHa! 
Ha mchh cy jajm aeBeTepn: 
Jgahh jaw, GpaTa He HMaaeM, 
Apyni jaw, Moja crapa Maj*a, 
TpehH jaw, BJepHHiia Ji»y6a, 

A HeTBpTH wa 6jiH3aHua CHHa, 

Tleni jaAH xyjia ofopeHa, 
niecni jaw, 'mwwy MOMgn, 
CeAMH jaw, am h napHUH, 
Ocmh jaw, 'mwwy HHTJiyxa 
A AeaeTH AyBHO h JIhjcbho; 
3a to hochm pyxe noa nojaee.«c 



20* 



275 



PJEHHHK 



a6ep - rjiac, bhjcct, easaa&c 
arajiyx - THtyjia, 

flOcrojaHCTBO arc; anm 

nocjen; MaH>a 

BOJHO-aAMHHHCTpaTHBHa 
TCpHTOpHJa 

a3-6auna - Gaurra oco6htc 

jbcno-rc 
aji-BHiuibHua - npBCHa 

BHUIHba 

aji-KaTMcp - npBCHH 

KapaH4>HJi 
an-ianop - upbchh maTop 
aMaM - Kynanuio 
aM6cp - upHa, MHpHiiiJbaBa 

CMOJia 
airrepHJa - Bpcra ropne 

XaJbHHC 

aHuap - b. xamjap 
apra - ocraTax; Bjeurnma, 
HaHHH, 3aHar 

apHHTH - TpOUIHTH 

axap - rocTHHCxa co6a; 
KOAyuiHima 

E 

6ar - BC3a, CBC3a; jiaiiaim 

car 
6c3hctch - norpHBCHH Tpr ca 

paAiMMa 



6CTCP - JIOIQ, pftaB HOBJCK, 

HeBajbajiau; pyxaii 
6H6epHHiia - cya 3a 6h6cp 
6HH>inn - orprai on hojc ca 

ayrHM pyxaBHMa 
6npTaQiima - KpiMapima, 

KpHMapesa acraa 
6ounajiyK - flap (cacrojH ce 

oa o^jcbhhx npcflMcra 

3aM<rraHHX y jeoaii komba 

miaTHa) 
6pycajiH - Gpycancm 

(npoiBBOA, po6a) - no 

EypCH y Typacoj 
CypyniniTH (cc) - Bajbymwmi 

(oc) 



B 



BHXJie - Maim nac, uttchc: 

4>Hr. MBHryn 
BHJiajeTJiHJa - aeMJbax 



aacxaji - yHHTCJb, 

HacraBHHK 
acbjict - uapcBiraa, iiapcrBO, 

Ap»ua; uap 

flCHKyiDHUa - HOJ 



277 



ahbth - jcsahom; miax, 

taHeiuuw 
AHflfianqa - Bpcra aMajjmje 

(AyiyjMcra omjihe 

cpeopaa qrngA) 
AOJiii6ama - paaiunrejb co$pe, 

kojh ynpaaju aapaaiinaMa 
Ayaax - Heajecnra aeo, Tana 

ronpeH* itojoM cc MJiaoa 

nojcpna npeao niaae ■ 

jnma 



teaeptana - rnaami 
Ajeaep y caaToaiiMa 

4ep%e$ - apaeiia sanpaaa n 
kojoj jc paaanero uiano 

DenepMa - apcra npcnyxa, 
AHO crapBHCKe Mymse h 
acracxe aapOAHe hoium 

Dyaervja - Mjnuiose&a 

%yae3 - ajumKwpaeii, 
apaeaajby&nacr 

t)yxjieMe(T) - apcra cjumce 
mrre 

llyjiHcraH - pywrawuc 

ttyMpya - iiapma; 
TpomapHHa; Taaca 3a 
npai*3 



. exjiep (aamep) - nojac oa 
cpefomn uiowiia; a«Aaja 
ecao - opoj, paiyii, npoigeiia 

xyfcpKani - xyfopHTH, 
nponaoAvni Jiam myM 



H 

«3Mer - cnyxfia; 

noABope&e, ycnyra 
HHO-Apyro 
HHTaiHTH - Haaajuaara c 

nmraibiiMa HJIH 

3axTJeaHMa, 3anHTKHBaTH 



jar - MHpiicaaoyjbe; yjbc 

jarjiya - pyGaa 

jcid>a - Ajeaepyma, camma, 

jeHftiityjia 
jbpAaM (jopAaH) - OXOJIOCT, 

nOHOCHTOCT, yMHIIIA€HOCT 



K 



KajiH<t» - caHJieaa, . 

GapmyiiacTa ramma 
Ka(j)HH - mypa, «chhh 6paT 

aajcap - upaeiia soxa 
KaHran - caimuc, pcuia, 

KaHHCJIO 

aapa-afiep - upm rjiac, jioma 

BHJecr 
Ka4«3 - Apaeoe pemence Ha 

np030pHMa crapHX sytla; 

apnenca, aaac3 
aoHAyp - 6p6jwiBau, 

6jw6eraJio; oroaapa* 
Kyjymwja - ajurrap 
ayMpHJa - imma ryrynea, 
' apcra rpJimie 

JI 

jiaryMaTH - MHHHpani 
jieu-ep - GHApo, KOTaa 

A 



aagpas - matpan, xahyH 
aarifrui - Corar 



AejbeH - jejieH 

jbyjba - KOJiHJeaKa, Jby Jbauuca 



278 



M 



MyicaaeM - Mymra nojac 
on nocc6Hc TicaHHHe 
yBe3CHC ca Hcroica 

MyM - CBHJeha 

Mycenc3 - urapa, moiht 

MyuiTyjiyx - fianram hjih 
Harpaaa Koja cc aaje ohomc 
KpJH npBH jaBH xaxBy 
Ao6py, panociiy bhjcct 



H 



HaGaxaMHTH cc - 

HapyMeibeTH cc 
HaM - rjiac, nonyjiapHocr 



o6yAOBaTH - nocraTH 

yAOBaii hjih yaoBHoa 
orap - Bpora jioBaiicor nca 
OMap - 3CJiCHa uiyMa 



caMapuHja - aara-rjiHia 

'kojh npaBH caMapc 
caMyp - Koxa oa Kyne, 

caMypoBHHa 
capaj - ABOp, najiaia 
capai - 3aiurrjiHJa kojh npaBH 

h npoaaje pa3HC npcaMerc 

oa Koxe 
capy k - 3aBoj oko Kane, najiMa 
ceBAanyK - Ji>y6aB, ji>y6aBHa 

Hexiba, 3an»yGubeHOCT 
ceAeguiH - yrpamcH otnfityou 

(jbyurrypa oa 6Hcejwe 

uncojbKe cjiyn 3a yxpac) 
co4>a - tphjcm; npocrop npea 

uaMHJOM rj^je cc uia&a a*o 

HCMa Mjecra y naMHJH; 

HaTKpHBCHO cjeAHnrre y 

6auiTH, xjibaimuc 
cpMa - cpe6po 
cpnajiH - cnuuieH 
cyH6yji- 3yM6yji 



n 



nauia - Tirryjia bhcokhx 
AOCTOJaHCTBeHHsa y crapoj 
T. UapeBHHH, y pamy 
rcHCpajia 

nauiajuija - iuuhhh hobjck; 
hobjck y cjiyx6H name 

nna3aTH cc - ByhH cc, 

npHBJIBHHTH CC 



TaxTa - Aacxa 

TCMCpyT, TCMCpyTHH - TpOM 

hobjck; rjiynan, CMere&aK, 
Hecnoco6aH 3a 6hjio uucaa 

<t>H3HHKH paA 
THpHT - Ha^jCB 3B IIHTC 
T03Jiyxe - AOKOJMHHIie soje cc 

Konnajy ca crpaHe 
TpcncTJiHJa (TpeneTjwnca) - 
rpaHa rao xchckh naurr 



pauiH ca<)>yH - Bpcra 

MHpHiiiAaBor cahyHa kojh 
ce y BpHjeMe Typcxe 
BjiaAaBHHe yB03HO ca 
HcroKa 



hcMaHe - BHOJiHHa 
hyMC3 - KOKomHH»aa; $ht. 

Majia HeypeAHa xyba, 

yiiepHoa 



279 



hypax - Gyima, Koscyx, Myinra 
KanyT nocraBJtcH xp3HOM 

hypAHJa - Bpcra rop&e 
KpaTKt h nyrt xajurae 
nocraBAene xpraoM 

hypYHJa - 3aHaTjiHJa kojh 
npaBH KpaneHe npeuM ere 

hypwiyx - hypYHJcra 3BHBT 



yHca-ra - aojimcoaaTH, . 
npHjnrarra, npHCTajam 



yraa — fiapcra irnma; apcra 

AHUM IUIOBXe 



^HJIAHIU - CJIOHOBa KOCT 



xaniiap - nyn unubacra 
hox, c onrrpHiidM ca o6je 
cipaHC 



xyja - hyjx; HepB03a, 
cpjurrocr, JbyTHHa 



HaKMaJIH - UpHC H 

npaBiuiHO casHjeHe oGpae 
napAax - jiHjena icyha, 

ABopaii, JbenbHKOBaii 
HCJie6H - rocnojtcKH, otmjchh, 

IUICMeHlITH 

HHTJiyic - Bpcra 4>eyjiajiHor 
nocjcaa 



U 



uetycpn&p - Bpcra 

crapHHcxe nyuixe 6oraTo 
yKpauieHe 

ID 

iiicm6oj - me6oj (Bpcra 

UBHJeha) 
uihkjih - Hamf<)>paH, 

jtoijepaH, cyBHM ajiaTOM 

06jlHJCIUbCH 



280 



CMP3KAJ 



I FIJECME MHTOJIOrHMKE 

CTp. 

1. nyroBaH»e cyHua 3 

2. 3KeHHji6a cyHua 3 

3. CyHiie jycBOJKH He Moxe HHiirra 4 

4. XCapxo cyHiie jecH Ji'ypamuio 5 

5. AaHHiia cc Hajbynuia Ha Mjeceii 6 

6. YcraHH rope, Pajxojie 6 

7. CBal)a Mel)y 3B'je3iWMa 7 

8. B iH3aHUH npnpojie . 7 

9. OneT hcto, ajiH flpyrojaiHJe . V . ." g 

0. Buna CBe 3Ha 9 

1. OneT hcto, HeuiTO jipyrojaHHJe . . . 9 

2. BHJia CBe Moxe , 10 

3. Mhm ce rpaa yTBpljyje? 11 

4. Cexyjia y<J>aTHo BHJiy 1 1 

5. 'Ohe Buna CTpHJeibaT jyjiaxe 12 

6. XCemmoa CHHa BHJiHHa 12 

7. BjiauiHHhy IlaBJiy noojexe BHJia .'...'.'. 13 

8. Pa3roBop BHJia ....'... 14 

9. Ka3aH 3a npejby6oHHHCTBo 16 

20. )KeH* je Hajnoy3aaHHJa CBOjra 17 

21. Ako xejiHiu xnaTHOpyxa-CHHa 18 

22. He npeaaJH 3Jiy ;yeuy 19 

23. H3 KaTMepa Heurro nporoBapa 22 

24. Ha rpo6y MojiaxoBHh KaHe 22 



II nOEOXCHE njECME 

25. BjiameHa Mapnja h cb. HjiHJa 24 

26. TpHnyT je Hirraj 25 

27. Mojiima npejot cnaaaike 26 

28. OneT hcto, anH ApyrojaHHJe . 26 

29. PofclM XpHCTOBO 27 

30. Kpurren>e XpHCTOBO 31 

31. HHJejiaxoy Paj 33 



281 



•Ari- 



III EOXCHIkHE njECME 

32. ripcfl Borah 35 

33. Ha BajuMi jum 35 

34. Yoih Boxifha 36 

,35. Oner yoiH Eoxnha 36 

[36. Hero, aim ApyrojaiHJe 37 

37. H^jyrpa Ha Boxnh 37 

38. M3jyrpa Ha Boxuh 38 

39. Ha BoxHh 39 



iv njECME nPH ycnABJbHBAH>y 

40. Hhhh, chhc, lync m 6ajyie 40 

41. Bora 6aaa ipoja xojia canaa , . . . 40 

42. Majaa H»Hxa caor Hejaaa CHua 40 

43. MajKaH>HxajeAHHHuy uibepicy 41 

44. Majaa CHHa y xejby pojuuia 41 

45. Hhhh, Jobo, y BapaKJiH 6euiH 41 

46. Hhhh, chhc, syne h 6ay*e! 41 

47. Hhhh, Phcto, hhhh jjyiuo! 42 

48. CanaK use yz yjinuy 43 



V RIECME 3KETEJIAMKE 

49. Buna h jjjeaoJKa 44 

50. Ja Te xejia, a ja Te hc jena 44 

51. HCeTBy xena aa ropoM IfcaoJKa 45 

52. Yxcjia jc cayre h pyaaae 46 

53. Mo6y ayim 6eme JoBaH-6exe 46 

54. Cacapaa naiuca HCBJecry 47 

VI HrPAMKE rUECME 

55. LUpHiia je Hrpy 3aMcniyjia 49* 

56. OnpCMa ce kojio Ha pyomie 50 

57. riojichcjiH OOKOJ10BH onaHHHOM 50 

58. Jc3Cpo jc cae aejieuo 51 

59. O, jeaepo cae aejieno 52 

60. BHjao ce chb cokojic y bhchhc 53 

61. O, jeaepo cae aejieno 53 

62. Hrpano ce momhc h jgeaoj<ie 54 

63. Mop nopacna jejiHia » 54 

64. Koj aa kojio, *oa' y kojio 55 

65. *Ojui 6pnro Aa njeaaMO 56 

66. riocKOMHTe 'HTpe HOie 56 

67. Hrpa kojio ^eaojaK' , . . . . 57 

68. Aa c' HrpaMO ope 57 

69. riOA OHOM BHIUOM nJMHHHOM • . . 59 

70. O, fceBOJKO, pyMena pyxnite 60 



282 



VII RIECME CBATOBCKE 

71. KtAoelKMjKtnpCTeHyje •> . 61 

72. KaAcecMTHcnpeMajynofteioJKy 62 

73. Bora moju mowm HexeiMHO 63 

74. XCapKOcymie noaynii aajioae 64 

75. Bora moju AHjena fteaojaa 64 

76. IOuiCMToraqypMnpciAABopAol|y 65 

77. KaACMTora aesepajy 66 

78. Kwintfy 66 

79. On lama 66 

80. KaAceonpaftiajycaaToaM 67 

81. EjUnKJIOB pQAHTeACKH h«ji uibepKOM 67 

82. ripen nojuaaic^eMJKe 68 

83. KajioojiaaMteBoJKa 68 

84. Koao: iKMpfeniluiHio Kama „ 69 

85. Hrpa kojio iioa Bhahh . '. 70 

86. CMTHO^jeheiToJiHBajui, jaiMKUiaAo! 70 

87. Hrpa koao, ja He ihJ)ox jeno, jcjio 71 

88. OAep,Mapo,AaurpaMO? 72 

89. OGaoaju qajiia MJece*iiiHa 72 

90. rioA Mhjueom 73 

91. CaaTOBH y nyTy 73 

92. flojiebe ooko ca rope 74 

93. O jejioaa ropo 75 

94. Ilpea abopom MjumoxeiM 76 

95. KjutcsaTOBH qypy aoAe 77 

96. no ajema&y 79 

97. Oj, aeaeae, moj MeaeHe 79 

98. Kan Beajecra cjiyxH fcaepuMa 80 

99. KaAeeAapiuiajycaaToaH 81 

100. Koao 00 pyvy 82 

101. Haaup boaa louipajia 82 

101 JasarjNaaycejiylieBOJKy 84 

103. OiapAa^MojeAeToaaibe 86 

104. Mjecetiuio, cjajiia moHh! 86 

105. KaaoapaanaaecaaTOBH 86 

VIII IUECME O KPCHOM MMEHY 

106. VapaocyHneHaiiCTOK6iijaiiie 88 

107. Ko ikmpdm awmy cnapy 88 

108. AojnaSama wanajame 89 

IX JbYBABHE M flPYrE PA3JIMMHE XEHCKE IUECME 

109. AajaBHAHM^mTaMHApaniMHCJiH 90 

110. TpM aojaoAe ^ 90 

HI. TpncoKOJia v . . ., 91 

112. 'Bero«a6yAeui f jahy3HaTH3aTe. . . .*. 92 

113. Mhjiouj aojaoAa 93 

114. BaHoaHh Crpajuo 94 

115. Fbjmoa riaaapa 95 



283 



MM 



16. Aaj mh Eoxe 96 

17. Ilepo SyrapHH h cexa Jlaaapeaa 97 

18. Jobo momhc h JIa30Ba cexa 98 

19. Ha Cbbh Deaojxe 99 

20. ripcKo boac h 6c3 Jiaftc 99 

21. He MaMH Me, caMa Hehy 100 

22. JaHOJxa h JoraHxa 101 

23. Hhjc ji»y6aB um cpue hc jby&i 101 

24. Hcmoj TaMO ayro crain 102 

25. O JCCCHH, flOl)H MCHH 103 

26. JbyoaBHa mieTBa 104 

27. flyrc hoUh 105 

28. Ilo3Hahy tc no caeiuy '. 105 

29. Gnafta jc jbyoaa on Hiirra 107 

30. Cymie h besojxa 107 

31. Koa fteBojxe MOMax hhjc xeAaH 108 

32. He Bjepyje mh acem HHxaxo 108 

33. Ilpojfcehe 110 

34. 3a caaxora hhcbm 1 10 

35. Ko je rpeuiaH, Hex H3al)e 1 1 1 

36. Ko mh 6yae aooap cjiyuiahy ra h Ay6HTH . * * 2 
137.7UnyTHCBeapara 113 

38. 3a jby6aB hy th cbc mth 113 

39. Tojiyfe h fteBojxa 1 14 

40. HaJBOJiHM 3a MOMxa 115 

41 . Poohh* OABena Myjy 115 

42. He 6h ji' mchc y3*o aa JbyfoBiiy . ; 1 16 

43. He 6h jih mv Ha cpue naHyjia . ' . . . 1 16 

44. *BeBojxa 3afBopH, mombk otboph 117 

45. Kaxo IIcmo ahjcjihth momkc? 117 

46. Hehyl)eje3aoo6iwaj 118 

47. EojfcH je MOMax on xnna 3Jiainor 118 

48. TocnHHH auiHim 119 

49. He Mory 6e3 juui6epa 1 19 

50. HIto He Aofcui ? 1 20 

51. MeAHa hji' neMepHa 121 

52. flepBHiu Haj6ojbH je 121 

53. 3a tecTHTa yoahy oe cbmo 122 

54. no 3Haxy areapajy oe apaTa 122 

55. 'Epuer Cijeno aaa Becejba ihhh 123 

56. He Aaj 3a crapa 123 

57. Ka3yuxo th JiHue Ji>y6n 124 

58. y caaxo BpHJeMe Hlfcce x jgeaojoH 125 

59. JaoHKOBaiu ooxojia h /tyeBOJxe 125 

60. Cokojiobh oaneheuie h flOJieheme 127 

61. AyxacB coxo .....". '. 127 

62. AJeBOJxa MaMH coxojia 128 

63. MoMax uypy HaJMiuiHJe aoBe J29 

64. AcaH ara h coxo J29 

65. CMCiicpCBKa AHa h JejieHa rocnoja J30 

66. 3a AieBOjxy je MOMax Haj6oji>H Aap 130 

284 



t67. He ipaha oe xyhH AJeBojxa OABeaeHa 131 

168. Bdjio chmh mho 132 

169. Ajcbojkh Hajieha paaocT 132 

170. 3a iibhjcFt jarjiyi 133 

171. rioHOC MOMKa h jgeBojxe 133 

172. MoMxa XBajiH jgeBOJxa 134 

173. Jbyfrihy raj* 135 

174. Joui aa cy mh upHC oih 136 

175. Eifheiii Moja 136 

176. YaanyA jc upHor npaTH 137 

177. Th ch Moja 137 

178. H Memi tie Eor Kof ' jwth 138 

179. Ao6po aoiiio Moje sparse! 138 

1 80. Hero, ajiH apyrojaiHJe "..**./ 139 

181. Apara hy CAyiuaTH, a HeApara Hehy 140 

182. 3a Tyl)HJeM cpiie He 6ojih 141 

183. Hehy mreor, Beh KOHijiHJy 142 

184. MoMaK3auypy CMAaje 142 

185. EjexH k MeHH, aox ynHTaM Majxe 143 

186. MoMax XBajieh* qjeBOJxy ce6e nomocaBa 144 

187. HHcaM pH6a, Beh TBOja Apara 144 

188. Koyce npHJe npo6yAH, Hex jbyfri 145 

189. Hhko He Morauie otbophth jiacraBHuy Beh coko 146 

190. KjieTBa-jgeBOJaixa 147 

191. Uypa xyne uito je xyAe 147 

192. IIIajbHBa mieTBa 148 

193. He xaje ce, Beh uito gyre 149 

194. Uypa Apyroj npeoTejia Aparor 149 

195. Axo jeoaH He y3Me, y3ehe apyni 150 

196. He mhcjih, eno TH-Aparor 150 

197. flBocrpyKH 6AarooQB 151 

198. Eojfcer 'ohy, a ropera Hehy 151 

199. npmexaj Me,cyHiie .* 7 . 152 

200.Tlo6j$rHyjia AiOAapy jgeBOJxa 153 

201. SHoep 6epe, momtc h qjeBOJie 153 

202. 3a jeAHHiia 'ohy 154 

203. Cse $h nperopejia, an' He Mory *0Aa hh norjieaa 156 

204. Je $h a* MeHH Mjecro ocr*Biuia 157 

205. Ja iiito 6h th 6hjio 157 

206. Ayro apujeMe 1 58 

207. Bor Aajecpehy H3HeHaAa 158 

208. YAaheui oe h noxajatieui ce 159 

209. I1a3HTe Hejaxy jgesBOJxy 160 

210. Tpu Hajpefta 6iqba 160 

21 1. OABiraie Apara 161 

212. H can Moxe npeaapHTH 161 

213. HeMa crpaxe hba oviMa 161 

214. OHOJiajie6aiii6H6HJi0 3aMe 162 

215. He Mory CBHMa 6hth Ji»y6a , 163 

216. no3Haheui HexeneHor h oxeH»eHor 164 

217. JIujexoBH aa^jeBQJxy • • • -164 



28S 



218. My* seny Haj6an»e naaH 165 

219. OxeMH Me pyxMO hoch 167 

220. Komynma h 4JeBOjxa 1 68 

221. Hcaany th nrro y ABOpy HeMmm 168 

222. Jbah HcomicaHH 169 

223. Ajepojica oc m Ma many Maityi* 169 

224. Hhjc AJeaojaa aa cnaaaia 170 

225. JtteaoJKa iuuun cpehy Me wa 171 

226. jKeHM ce, hhcbm th mshm 172 

227. Heaa ropH oiimm naropHO 172 

228. Cmk Me 6epe, aa caaxora HHcaM 173 

229. Beoejia My ja 173 

230. Bojbe njeaa uypa oa cnaayja 174 

231. Bora mojim, Aa join He caaiie 174 

232. Capahaj ra Main, 6opa th 175 

233. 3HMa je c mbjkom criaaaTH 175 

234. 3a HCApara He 6h' HHiirra abab 176 

235. QnopH mh apaia 176 

236. Poca po6HM»Miia h 'nma jiacTMRiia 176 

237. Ha noKAOH th Moje Cjeno jnme \jl 

238. Ko aapa Apyrora, eaM oe npeaapH 178 

239. HHJe jmuco o6fl»y6HTH 178 

240. Bjemaj nypy, na joj jyy6u nrnxt 179 

241. PacTH oojbe, moj 3CJichh 6ope! 179 

242. Ja HHJecaM 6e3 mhcjih 3acnaAa 180 

243. He cnaaaj, aeh jbyfa 181 

235. Hehy Apyror sen aamABpa 182 

245. Ajeaojica 6jexn kba mombk Apyry mtn* 183 

246. He AaJH iiype 3a *aJAysa 183 

247 . Ja caM c aaMa AOtyrpa ao nojiHe 1 84 

248. JbcuMR h AJeaojica 184 

249. Hnje oho cae nrro mchh xaxy 185 

250. Bojihm nypy Hero yaoBHoy 185 

251. 3a HCBJecry hbj6ojmi je jyeaep 186 

252. Ko He bojih MajitH Her* AjeapjitH 187 

253. Je ah th o6hhho 188 

254. Join ab cy HaM opHe o?h 189 

255. KjieTma Ha Majay 190 

256. KneTBa na xyAHOiia 190 

257. HinhH Me Apani 191 

258. He 3HaM caMa urra 6h AparoM Aana 191 

259. Oroya tc6h npcreH moj 192 

260. IIIheAa 6h* ee yABTH 192 

261. Oh oe xeHH, a Mene octbbab 193 

262. Karoo nirraibe, ohbkh h oatobop 193 

263. HcTHHa je cae nrro aaxy 194 

264. He mbmh mh HaaH-6era Mora 194 

265. yAaTHoe'ohe 195 

266. Momuh He meAajy hb ojgelkyjaeh Ha.6oraTCTBO 196 

267. CpaMoroa cypeBH»HBOCT . . '. 197 

268. XCeHHA6a CijeneltaiOBHha 199 



286 



269. CMpT MapMJe BaHOBBJka 200 

270. Ko 'ohe apyror Aa npeaapH cbm 00 aapa 201 

27 1 . Banrr mh je y3 jneaepa cnmi 204 

272. fiojtt jc Mynani Hero Mjioro roaopirni 205 

273. Hhjc ceaa aeh je Taoja Ji»y6a 206 

274. 3aocaH 208 

275. Ilnaha aa HeajepcrBo 208 

276. Aaj HaM Jobo jaoyxv 210 

277. CrapHja ch, an' cm jeTpaHua 210 

278. fleciy mh je pyxy npHTHnrnuia 211 

279. He Gyjui HeBjecre yMopHe 211 

280. y rocnoACKOM ABOpy hhjc ce jmuco BJiaAATH 212 

281. H gjibtko je oa Heipara ropao 213 

282. 3KeHHA6a MocrapjiHJe Hmte 213 

283. Bojihm mjmaom po6HH>a Hero crapoM rocnoja 215 

284. Ja6H*3Hana,l)e6if iiBajia 215 

285. Ilo6paTHMe, th ce o6jecno 216 

286. Ca mhom hem ee iiohochth 216 

287. Cae aa A»y6aa abac 217 

288. 06jec*Te Me o aaineMy BpaTy 217 

289. BojbajeMOjameBTejiHJaoATBOJeairrepHJe 218 

290. He HAHre no AyhajnM' y caenaHe Atne 218 

291. Uypa Hal)e CBora eyfteHMxa 219 

292. Pa&en BorABH 221 

293. Cnaxa Mety jneBepnMa 221 

294. CAparHMjeH3Jioo6H^HO 222 

295. CnpeMajy ee y CtbmGoji jyHaim 223 

296. Aoopo H3HeHBAa 223 

297. KaAAJeBOJxy o6jby6Hiu,y3MBJe 223 

298. Oa KpaJHHe 6aH h nap oa CtbmCojib 224 

299. rioMHpeibe hbj6om je ocsera . . ." 226 

300. Mam joj je, iuiur' je oitijy 227 

301. Cbbho 6h ca He6a o&uuce 228 

302. CaBHhy ra ce6n oko BpaTa 228 

303. AjeBojxa ce noHocn c aapoM 229 

304. Pbah, a ne Jiew 229 

305. Bjiaro Te6H HacpeA rope 229 

306. flo6panypacTapiijcM yral)a 230 

307. Bojm cy /tfeBOJKe Hero yzioaHiie 230 

308. XCcjm Koja ayie Ha bhchhc 231 

309. BejiHica acejha 231 



3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 



0. JbytiaBcacHJiOM 232 

1. TpOJH JBAH 232 

2. XCemviGa Jobbhb io6ana 233 

3. Be3 xene uehe nejiHH ab pacre 234 

4. npea ABopoM My *yAno iyAO *aaty 235 

5. Oa apuiHHa KOinyjM 236 

6. £a ABM 237 

7. Bhjio, na ra hhjb 237 

8. He 6epH Tyl)c Bone 238 

9. Ycaia h ape6aia 238 



287 



320. XCena yxpaaeHa 239 

321. HyTO, Majxo, ayme jueBojaiae 239 

322. CrapauAJeflO 240 

323. y Ttoelky h ja aoh* yiHTH 240 

324. Hehy, hc Mory 240 

325. Hehy th noji ry» 241 

326. Tpcc, Tpcc! 241 

327. y nHJie He AHpaj 241 

328. Tpaxe npHJiHxy 242 

329. MyiHM ce ko h th 242 

330. Hejiajycejby6HTjiaKO 242 

331. Aiaa, flyjaa, Xyjaa 243 

332. lllTO je obo? 244 

333. HeMa ce xaji pbahth 244 

334. BHJia Ao6po o6upaTH 244 

335. HeMapjbHB yneuHK 245 

336. Hehe ra, 'ohe ra 246 

337. Hyx! 246 

338. HcKonahy paxy Ha coxaxy 246 

339. MoMMe 'EpueroBie h 30 yaoBHiia 247 

340. AparH caMO MtJieM aparoj uafte 247 

341. flol)H MeHH, aa th jinjex jumeM 248 

342. y xpajieHe rahe 249 

343. CaMoaa mh je Myiiixo 249 

344. Jby6oMopHOCT IfeAOBa 249 

345. Ja AoaeAO* aejiuxora Bpara . .251 

346. BajMuia ce ja€yxa 251 

347. HuyjeAHOMBjepe . . 251 

348. TpH cy jaju Apanoaoj Jby6n 252 

349. CMpT AJereTa Tajraje 253 

350. Ha H»eMy je ceoaMHaecr pana 254 

351. CMpTApare MmiaHoae 255 

352. ripaajia HsGaBJu HeBHHOcr 255 

353. BiepHa Ji»y6a 3a apyroM yMHpe 258 

354. nory6jbe»e ABajy Mopuha 260 

355. He Bapaj AJeBOJxy, Aa tc cmpt He Hal)e 262 

356. Cmpt Hafte cayjuf .263 

357. y HeBHHOJ xpBH 9 y6Hiia ce abbh 264 

358. rineTeHHjia Tyre 266 

359. rjiaaa 3a rjiaay 267 

360. Ha rpo6y MempH npgsopa 268 

361. Jarjiyx juue, na ua jacryx na^e 269 

362. 3apyiHHiia MjieiaHHHa 'Bopfye 270 

363. Ko apyroM jaMy xona, cbm y H»y najia 272 

364. AcBCTepH jaAH 275 

365. njecHHK 277 



288